Dùng radar xuyên đất tìm hố chôn tập thể liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng
Chia sẻ
Radar xuyên đất và các thiết bị địa vật lý hiện đại đang được triển khai tại Công viên Lê Thị Riêng nhằm tìm kiếm các khu vực nghi có hố chôn tập thể liệt sĩ Mậu Thân 1968.
Ngày 15/6, Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh phối hợp với các đơn vị chuyên môn triển khai khảo sát tại Công viên Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng) nhằm xác định vị trí các khu vực nghi có hố chôn tập thể liệt sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.
Đây là bước tiếp theo sau nhiều năm thu thập tư liệu lịch sử, đối chiếu không ảnh cũ, làm việc với nhân chứng và khảo sát thực địa để tìm kiếm dấu vết các hố chôn tập thể.
Từ sáng sớm, các lực lượng chuyên môn cùng nhóm nghiên cứu đã triển khai nhiều thiết bị hiện đại như radar xuyên đất (GPR), hệ thống đo ảnh điện và phương tiện rà phá bom mìn tại các khu vực nghi vấn trong công viên.
Theo kế hoạch, đợt khảo sát diễn ra từ ngày 15 đến 18-6, tập trung thăm dò những vị trí có khả năng chứa hài cốt liệt sĩ, qua đó tạo cơ sở khoa học cho các bước tìm kiếm, khai quật tiếp theo.
Đại tá Nguyễn Đình Chuẩn, Phó Chính ủy Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo 515 thành phố, cho biết qua quá trình nghiên cứu tư liệu và khảo sát thực địa, lực lượng chức năng đã xác định ba khu vực trọng điểm cần tập trung tìm kiếm.
Trong đó, khu vực A rộng khoảng 500m² được đánh giá có nhiều thông tin liên quan nhất đến các rãnh chôn tập thể. Khu vực B rộng khoảng 1.200m² được xác định từ các dấu hiệu trên ảnh chụp trên không năm 1969. Khu vực C rộng khoảng 800m² được đưa vào khảo sát nhằm kiểm tra khả năng kéo dài của dải nghi vấn.
Kiến trúc sư Nguyễn Xuân Thắng, thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết các tài liệu lịch sử và lời kể của nhân chứng cho thấy khu vực A có thể nằm trên một dải nghi vấn kéo dài theo hướng cầu Thê Húc hiện nay.
Từ các cơ sở đó, nhóm nghiên cứu đề xuất mở rộng phạm vi khảo sát tại khu vực này lên khoảng 5.000m² để kiểm tra toàn bộ chiều dài dải nghi vấn. Một số nhân chứng cũng cho biết ngoài rãnh chôn chính có thể còn tồn tại các rãnh phụ nằm song song.
“Có thể khẳng định đến thời điểm này khu vực đang khảo sát chính là nơi xuất hiện trong các bức ảnh tư liệu lịch sử. Vấn đề còn lại là xác định chính xác vị trí các rãnh mộ bằng phương pháp khoa học trước khi tiến hành khai quật”, ông Thắng nói.
Theo PGS.TS Lê Văn Anh Cường, Trưởng bộ môn Vật lý địa cầu, Khoa Vật lý - Vật lý kỹ thuật, Trường Đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh), đoàn khảo sát đã huy động nhiều chuyên gia cùng hệ thống radar xuyên đất và thiết bị đo ảnh điện để phục vụ công tác tìm kiếm.
Ông Cường cho biết radar xuyên đất hoạt động bằng cách phát sóng điện từ xuống lòng đất và thu nhận tín hiệu phản xạ từ các lớp địa chất bên dưới. Những khu vực từng bị đào xới, lấp lại hoặc có cấu trúc bất thường sẽ tạo ra tín hiệu khác biệt.
Tuy nhiên, các thiết bị địa vật lý không thể khẳng định ngay các dị thường dưới lòng đất là hài cốt liệt sĩ. Những tín hiệu bất thường có thể xuất phát từ hố sụt, đường ống kỹ thuật, cáp ngầm hoặc các công trình cũ. Vì vậy, mục tiêu của phương pháp này là khoanh vùng các khu vực nghi vấn, thu hẹp phạm vi tìm kiếm và hỗ trợ hiệu quả cho công tác thám sát, khai quật sau đó.
Dữ liệu thu được từ radar sẽ được xử lý để xây dựng mô hình không gian 3D, giúp các chuyên gia quan sát cấu trúc dưới lòng đất theo nhiều lớp khác nhau. Song song đó, phương pháp đo ảnh điện cũng được triển khai nhằm bổ sung dữ liệu ở các tầng sâu hơn.
Theo kế hoạch, việc quét radar xuyên đất có thể hoàn thành trong 1-2 ngày, trong khi công tác đo ảnh điện dự kiến kéo dài khoảng hai ngày, tùy điều kiện thực địa.
Để bảo đảm an toàn, lực lượng công binh Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh đã tiến hành rà phá bom mìn, vật liệu nổ còn sót lại sau chiến tranh tại các khu vực dự kiến khảo sát trước khi bàn giao mặt bằng cho các đơn vị chuyên môn.
Đại tá Nguyễn Đình Chuẩn cho biết các lực lượng sẽ tiến hành khảo sát độc lập tại từng khu vực, sau đó tổng hợp, đánh giá kết quả để báo cáo cơ quan chức năng xem xét triển khai các bước tiếp theo.
Trước thời điểm triển khai khảo sát, trong hai ngày 13 và 14-6, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam TP Hồ Chí Minh đã tổ chức lễ tưởng niệm, kỳ siêu các anh hùng liệt sĩ và đồng bào yêu nước hy sinh tại khu vực Nghĩa trang Đô Thành - Chợ Quán trước đây, nay là Công viên Lê Thị Riêng.
Lễ tưởng niệm được tổ chức nhằm tri ân các anh hùng liệt sĩ, đồng bào đã ngã xuống vì độc lập dân tộc, đồng thời cầu nguyện cho những người còn nằm lại dưới lòng đất sớm được tìm thấy, quy tập về nơi an nghỉ xứng đáng.
Những nỗ lực của Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh cùng các cơ quan chuyên môn trong việc khảo sát, định vị các khu vực nghi có hố chôn tập thể tại Công viên Lê Thị Riêng được kỳ vọng sẽ góp phần làm sáng tỏ thêm những dấu tích còn lại của chiến tranh, đồng thời mở ra cơ hội đưa các liệt sĩ và đồng bào hy sinh trở về với gia đình, quê hương sau gần 60 năm nằm lại dưới lòng đất.
Trung tâm Quản lý giao thông công cộng (Sở Xây dựng TP.HCM) đang triển khai khảo sát, lấy ý kiến rộng rãi của người dân...
