Xã Nhị Long định hình không gian du lịch cộng đồng mới của tỉnh Vĩnh Long

Một năm sau khi hợp nhất ba xã, vùng đất bên dòng Cổ Chiên đang cho thấy sức bật rõ nét, từng bước hình thành hệ sinh thái du lịch cộng đồng mang bản sắc riêng của tỉnh Vĩnh Long.

Sau một năm sáp nhập, mô hình du lịch cộng đồng tại Vĩnh Long đang cho thấy nhiều tiềm năng ấn tượng.

Đúng một năm sau khi ba xã Nhị Long, Đại Phước và Đức Mỹ được hợp nhất thành xã Nhị Long mới, vùng đất bên dòng Cổ Chiên đang cho thấy những chuyển động tích cực trong phát triển du lịch nông thôn. Không chỉ mở rộng không gian hành chính, cuộc sáp nhập còn tạo nên sự cộng hưởng về tài nguyên, văn hóa và sinh kế, từng bước hình thành một hệ sinh thái du lịch cộng đồng mang bản sắc riêng của tỉnh Vĩnh Long.

Những tín hiệu khởi sắc đã xuất hiện ngay trong những tháng đầu năm 2026. Dịp Tết Nguyên đán kéo dài 9 ngày, địa phương đón hơn 15.000 lượt khách tham quan, trong đó có gần 1.500 khách quốc tế. Đến kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, lượng khách tiếp tục tăng mạnh, tạo nên sức sống mới cho các điểm du lịch sinh thái, làng nghề và không gian miệt vườn trên địa bàn.

Điều đáng chú ý là du khách không tìm đến Nhị Long chỉ để tham quan một điểm đến đơn lẻ mà để trải nghiệm một hành trình liên hoàn được hình thành từ chính sự kết nối của ba vùng đất sau sáp nhập. Đó là Farm Ông Trầm với các hoạt động trải nghiệm nông nghiệp và văn hóa dân gian; là không gian du lịch cộng đồng Nhị Hòa với chuỗi nhà vườn liên kết phục vụ du khách; là Cồn Hô – vùng đất nổi giữa sông Cổ Chiên vẫn giữ được vẻ nguyên sơ đặc trưng của miền Tây Nam Bộ.

Du khách tham quan làng du lịch cộng đồng Nhị Hòa. 

Ba không gian khác biệt nhưng bổ trợ cho nhau đang tạo nên một sản phẩm du lịch tương đối hoàn chỉnh, giúp kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng trải nghiệm và nâng cao giá trị chi tiêu của du khách. Đây cũng chính là giá trị nổi bật mà cuộc sáp nhập địa giới mang lại cho Nhị Long trong lĩnh vực phát triển du lịch.

Không gian mới từ cuộc sáp nhập lịch sử

Nếu trước đây mỗi địa phương phát triển dựa trên những lợi thế riêng lẻ thì sau sáp nhập, Nhị Long đã có điều kiện hình thành một không gian phát triển rộng lớn hơn với sự bổ trợ lẫn nhau giữa các vùng sinh thái, các sản phẩm nông nghiệp và các giá trị văn hóa bản địa.

Sự hợp nhất giữa Nhị Long, Đại Phước và Đức Mỹ không đơn thuần là sự thay đổi địa giới hành chính mà là quá trình tích hợp nguồn lực phát triển. Từ vùng đất cồn bãi ven sông, các khu vực miệt vườn trù phú đến những cánh đồng sản xuất nông nghiệp truyền thống đã được kết nối trong một chỉnh thể thống nhất, mở ra cơ hội xây dựng các tuyến du lịch liên hoàn mà trước đây khó có thể thực hiện.

Nhờ đó, du khách có thể trải nghiệm nhiều cung bậc khác nhau chỉ trong một hành trình ngắn. Buổi sáng tham gia các hoạt động trải nghiệm tại Farm Ông Trầm, buổi trưa thưởng thức các món ăn dân gian tại các nhà vườn ở Nhị Hòa và chiều xuống đò sang Cồn Hô để tận hưởng không gian sinh thái nguyên sơ giữa dòng Cổ Chiên.

Sự đa dạng ấy đang trở thành lợi thế cạnh tranh đặc biệt của Nhị Long trong bối cảnh du khách ngày càng có xu hướng tìm kiếm những trải nghiệm chân thực, gắn với đời sống bản địa và thiên nhiên.

Không gian xanh mát tại một homestay.

Cồn Hô và triết lý phát triển tự thân

Trong bức tranh du lịch của Nhị Long hôm nay, Cồn Hô được xem là điểm nhấn đặc sắc nhất.

Giữa dòng Cổ Chiên, Cồn Hô vẫn giữ được gần như nguyên vẹn hệ sinh thái tự nhiên cùng nhịp sống đặc trưng của cư dân vùng cồn. Không gian nơi đây chưa bị đô thị hóa, chưa chịu áp lực của những công trình quy mô lớn, vì vậy vẫn bảo tồn được vẻ đẹp nguyên sơ hiếm có.

TS. Tạ Duy Linh và đoàn khảo sát trải nghiệm sản phẩm du lịch cộng đồng tại Cồn Hô.

Chính sự nguyên bản ấy đang trở thành sức hấp dẫn đặc biệt đối với du khách trong và ngoài nước. Những trải nghiệm như đi xuồng giữa những vườn cây xanh mát, thưởng thức sản vật địa phương, nghe người dân kể chuyện khai khẩn vùng đất cồn hay tận hưởng không gian đêm bên ánh đèn dầu đã tạo nên dấu ấn riêng cho điểm đến này.

Thay vì can thiệp quá sâu vào tự nhiên, người dân nơi đây lựa chọn cách phát triển du lịch dựa trên nguyên tắc hài hòa với môi trường, lấy tài nguyên bản địa làm nền tảng và cộng đồng dân cư làm chủ thể. Đây cũng là hướng đi phù hợp với xu thế phát triển du lịch xanh và du lịch có trách nhiệm đang được khuyến khích trên thế giới.

Ông Trần Minh Thanh, Bí thư Đảng ủy xã Nhị Long, cho biết địa phương xác định du lịch sinh thái gắn với kinh tế tuần hoàn là một trong những định hướng quan trọng trong chiến lược phát triển thời gian tới.

“Sức bật của Nhị Long sau một năm sáp nhập không chỉ đến từ việc mở rộng không gian phát triển mà còn từ sự đồng thuận của người dân trong việc gìn giữ tài nguyên, bảo tồn văn hóa và nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp thông qua du lịch. Chúng tôi mong muốn xây dựng một hệ sinh thái du lịch xanh, trong đó người dân là chủ thể, doanh nghiệp là đối tác đồng hành và du khách là người cùng chia sẻ các giá trị của địa phương”, ông Thanh nhấn mạnh.

Từ cây lát đến tư duy kinh tế đa giá trị

Bên cạnh du lịch sinh thái và miệt vườn, nghề trồng lát truyền thống cũng đang được địa phương xác định là một nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế du lịch. Từ nhiều thế hệ nay, cây lát đã gắn bó với đời sống người dân nơi đây. Những cánh đồng lát xanh ngút ngàn từng là nguồn thu nhập chủ yếu của nhiều hộ dân. Tuy nhiên, việc chỉ bán nguyên liệu hoặc sản xuất các sản phẩm truyền thống khiến giá trị kinh tế mang lại chưa tương xứng với tiềm năng.

Sau sáp nhập, địa phương đang từng bước tiếp cận theo hướng phát triển kinh tế đa giá trị. Không chỉ là cây nguyên liệu, lát còn được xem là chất liệu để sáng tạo các sản phẩm thủ công mỹ nghệ phục vụ du lịch và xuất khẩu như túi xách, vật dụng trang trí, quà lưu niệm hay các sản phẩm mang dấu ấn văn hóa địa phương.

Song song đó, những cánh đồng lát cũng được nghiên cứu đưa vào các chương trình tham quan trải nghiệm nhằm giúp du khách hiểu hơn về nghề truyền thống, góp phần bảo tồn tri thức bản địa và gia tăng nguồn thu cho người dân.

Cách tiếp cận này cho thấy tư duy phát triển mới của địa phương: mỗi sản vật nông nghiệp không chỉ mang giá trị kinh tế mà còn chứa đựng giá trị văn hóa, cảnh quan và du lịch.

Sau sáp nhập, địa phương đang từng bước tiếp cận theo hướng phát triển kinh tế đa giá trị.

Hướng tới mô hình du lịch cộng đồng kiểu mẫu của Vĩnh Long

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, Nhị Long đang sở hữu những điều kiện thuận lợi để phát triển mô hình du lịch cộng đồng theo hướng bền vững.

TS. Tạ Duy Linh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch TP.HCM nhận định: “Điều đáng quý nhất của Nhị Long là cộng đồng dân cư vẫn giữ được vai trò trung tâm trong hoạt động du lịch. Du khách không đến đây để xem những sản phẩm được dàn dựng mà để trải nghiệm đời sống thật, văn hóa thật và sự hiếu khách chân thành của người dân. Sự kết nối giữa Farm Ông Trầm, không gian du lịch cộng đồng Nhị Hòa và hệ sinh thái nguyên sơ của Cồn Hô đã tạo nên một cấu trúc sản phẩm khá hoàn chỉnh. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương phát triển du lịch cộng đồng bền vững trong tương lai”.

Theo ông Linh, trong giai đoạn tới, chuyển đổi số cần được xem là công cụ hỗ trợ quảng bá, kết nối thị trường và nâng cao năng lực quản trị điểm đến, thay vì làm thay đổi những giá trị nguyên bản vốn là lợi thế cạnh tranh của địa phương.

"Điều đáng quý nhất của Nhị Long là cộng đồng dân cư vẫn giữ được vai trò trung tâm trong hoạt động du lịch", TS. Tạ Duy Linh nói.

Ở góc độ quản lý ngành, ông Dương Hoàng Sum, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Vĩnh Long đánh giá những kết quả bước đầu của Nhị Long là minh chứng cho hướng đi đúng trong phát triển du lịch nông thôn gắn với cộng đồng. Theo ông, điều đáng ghi nhận là địa phương đã biết phát huy lợi thế tổng hợp của không gian mới sau sáp nhập để hình thành chuỗi sản phẩm liên hoàn, từ du lịch trải nghiệm nông nghiệp, du lịch miệt vườn đến du lịch sinh thái cồn bãi.

“Nhị Long đang đi đúng xu hướng phát triển du lịch xanh, du lịch có trách nhiệm và kinh tế tuần hoàn mà tỉnh Vĩnh Long đang định hướng. Chúng tôi xác định đây không chỉ là một điểm đến cấp xã mà còn là mô hình có khả năng lan tỏa kinh nghiệm phát triển du lịch nông thôn cho nhiều địa phương khác trong tỉnh. Ngành du lịch sẽ tiếp tục đồng hành cùng địa phương trong công tác xúc tiến, quảng bá, đào tạo nguồn nhân lực và kết nối doanh nghiệp nhằm từng bước xây dựng Nhị Long trở thành mô hình tiêu biểu về du lịch cộng đồng của Vĩnh Long”, ông Sum cho biết.

Liên kết để đưa sản phẩm địa phương ra thị trường

Sự chuyển biến tích cực của Nhị Long cũng đang nhận được sự quan tâm của nhiều doanh nghiệp lữ hành. Ông Lại Minh Duy, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc TST Tourist cho rằng, thị trường du lịch hiện nay đang có xu hướng tìm về những điểm đến mang tính trải nghiệm và bản sắc địa phương rõ nét.

“Điều hấp dẫn nhất ở Nhị Long chính là những giá trị nguyên bản còn được gìn giữ khá tốt. Từ không gian làng quê Nam Bộ, đời sống cộng đồng đến các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng đều có khả năng trở thành tài nguyên du lịch hấp dẫn nếu được tổ chức bài bản. Chúng tôi kỳ vọng sẽ tiếp tục phối hợp với ngành du lịch Vĩnh Long xây dựng các chương trình trải nghiệm phù hợp để đưa nhiều dòng khách chất lượng cao đến với địa phương”, ông Duy chia sẻ.

Theo các doanh nghiệp du lịch, việc hình thành các tuyến trải nghiệm liên hoàn giữa khu vực đất liền và các cồn trên sông đang mở ra cơ hội gia tăng thời gian lưu trú, nâng cao khả năng chi tiêu của du khách và tạo thêm việc làm cho cộng đồng dân cư địa phương.

Một năm không phải là khoảng thời gian dài trong tiến trình phát triển của một địa phương. Tuy nhiên, những kết quả bước đầu đạt được cho thấy cuộc sáp nhập địa giới đã mở ra những cơ hội mới cho Nhị Long trong hành trình phát triển kinh tế - xã hội.

Từ những vườn dừa hữu cơ, vườn bưởi da xanh, những cánh đồng lát truyền thống đến không gian sinh thái đặc sắc của Cồn Hô, các nguồn lực đang từng bước được kết nối thành một hệ sinh thái du lịch cộng đồng mang bản sắc riêng.

Nếu tiếp tục giữ vững định hướng phát triển xanh, phát huy vai trò chủ thể của người dân, đồng thời thu hút hiệu quả các nguồn lực đầu tư cho hạ tầng và dịch vụ, Nhị Long hoàn toàn có cơ sở để hiện thực hóa mục tiêu trở thành điểm sáng của du lịch cộng đồng Vĩnh Long trong những năm tới.

Sự phát triển ấy không chỉ mang lại nguồn thu cho địa phương mà còn góp phần gìn giữ các giá trị văn hóa, bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên và tạo dựng sinh kế bền vững cho cộng đồng dân cư vùng hạ lưu sông Cổ Chiên. Từ một cuộc sáp nhập địa giới hành chính, Nhị Long đang từng bước kiến tạo một không gian phát triển mới, nơi du lịch trở thành cầu nối giữa bảo tồn và phát triển, giữa truyền thống và tương lai.