TP.HCM muốn du khách “ít bị làm phiền” hơn

TP.HCM không thiếu các đợt cao điểm xử lý chèo kéo, cướp giật hay lập lại trật tự tại các khu du lịch. Điều thành phố còn thiếu lâu nay là một cơ chế phối hợp đủ rõ giữa các lực lượng cùng xuất hiện ở những điểm nóng du lịch như công an, ngành du lịch, thanh niên xung phong và chính quyền địa phương.

Quy chế phối hợp bảo vệ trật tự an toàn du lịch vừa được UBND TP.HCM ban hành cho thấy thành phố bắt đầu nhìn bài toán an ninh du lịch như một phần của trải nghiệm đô thị, thay vì chỉ là nhiệm vụ riêng của ngành du lịch hay lực lượng công an.

Khi an ninh du lịch không còn là việc riêng của ngành du lịch

Theo Quy chế có hiệu lực từ ngày 25/5/2026, Công an TP.HCM, Sở Du lịch, lực lượng Thanh niên xung phong cùng các sở ngành và chính quyền địa phương sẽ cùng tham gia bảo vệ trật tự an toàn du lịch trên địa bàn.

Nội dung phối hợp không chỉ dừng ở kiểm tra hoạt động kinh doanh du lịch mà còn bao gồm chia sẻ dữ liệu an ninh, quản lý lưu trú, xử lý tội phạm công nghệ cao liên quan du lịch, tuần tra tại các khu vực tập trung đông khách quốc tế và hỗ trợ xử lý phản ánh của du khách.

Đáng chú ý, Quy chế nhắc trực tiếp tới các hành vi đã tồn tại nhiều năm tại khu vực trung tâm thành phố như móc túi, chèo kéo, bán hàng rong đeo bám, “chặt chém” hay gây rối làm phiền du khách.

Những câu chuyện này không mới với du lịch TP.HCM. Trước đó, nhiều vụ việc liên quan tình trạng đeo bám và lấy tiền du khách từng được phản ánh tại khu trung tâm thành phố. Một số loạt bài điều tra của báo chí cũng ghi nhận tình trạng các nhóm đánh giày, bán hàng rong tìm cách tiếp cận khách nước ngoài quanh chợ Bến Thành hoặc phố đi bộ Nguyễn Huệ để ép mua dịch vụ hoặc thu tiền với giá cao.

Các vụ việc kiểu này thường không quá lớn về giá trị tài sản, nhưng lại tác động mạnh tới cảm nhận của du khách về sự an toàn và văn minh của điểm đến.

Trong nhiều trường hợp, vấn đề của du lịch đô thị không nằm ở việc thiếu điểm tham quan, mà nằm ở cảm giác thuận tiện và an toàn khi di chuyển trong thành phố. Một vụ cướp giật gần chợ Bến Thành, một trường hợp taxi chèo kéo ở khu trung tâm hay một sự cố lừa đảo đặt dịch vụ trực tuyến có thể gây ảnh hưởng tới hình ảnh điểm đến nhiều hơn cả các chiến dịch quảng bá.

Đó cũng là lý do Quy chế lần này không chỉ tập trung vào xử lý vi phạm, mà còn đặt ra yêu cầu phối hợp về dữ liệu, lưu trú, an ninh mạng, kiểm soát sự kiện và đào tạo lực lượng hỗ trợ du khách.

Từ “đông khách” sang “ít bị làm phiền”

Nhiều năm qua, TP.HCM thường được xem là cửa ngõ hàng không quốc tế lớn nhất cả nước và là điểm trung chuyển của khách quốc tế trước khi tới các địa phương khác.

Tuy nhiên, khi cạnh tranh giữa các đô thị du lịch trong khu vực ngày càng mạnh, tiêu chí của du khách cũng thay đổi. Du khách có thể chấp nhận một thành phố đông đúc hoặc thường xuyên kẹt xe, nhưng khó chấp nhận việc liên tục bị làm phiền, bị ép giá hoặc thiếu cảm giác an toàn khi tự di chuyển vào ban đêm.

Quy chế mới cho thấy TP.HCM bắt đầu tiếp cận du lịch dưới góc nhìn vận hành đô thị nhiều hơn. Thay vì để mỗi ngành xử lý một phần việc riêng lẻ, thành phố đang cố gắng kết nối các khâu từ an ninh, lưu trú, giao thông tới hỗ trợ du khách trong cùng một cơ chế phối hợp.

Điều này thể hiện khá rõ ở vai trò của lực lượng trật tự viên du lịch. Thành phố yêu cầu rà soát thêm các khu vực cần bố trí lực lượng hỗ trợ, đồng thời tăng đào tạo kỹ năng xử lý tình huống liên quan du khách.

Trên thực tế, đây là lực lượng xuất hiện khá thường xuyên tại khu vực phố đi bộ Nguyễn Huệ, chợ Bến Thành hay các tuyến tập trung đông khách quốc tế. Vai trò của họ không chỉ là giữ trật tự mà còn tạo cảm giác có người hỗ trợ trực tiếp ngay tại điểm đến.

Một thay đổi đáng chú ý khác là việc Quy chế đề cập cả an ninh mạng và tội phạm công nghệ cao liên quan du lịch. Điều này phản ánh sự thay đổi của thị trường du lịch sau giai đoạn số hóa mạnh.

Ngày càng nhiều giao dịch du lịch được thực hiện qua nền tảng trực tuyến, từ đặt phòng, mua tour tới thanh toán điện tử. Cùng với đó là nguy cơ booking giả, website giả mạo hoặc đánh cắp dữ liệu khách hàng. Đây là nhóm rủi ro trước đây ít xuất hiện trong các quy định quản lý du lịch truyền thống.

Áp lực sẽ nằm ở khâu thực thi

Áp lực này xuất hiện trong bối cảnh du lịch TP.HCM đang tăng tốc mạnh sau giai đoạn phục hồi.

Năm 2025, thành phố đón gần 8,6 triệu lượt khách quốc tế, tăng hơn 40% so với năm trước, cùng khoảng 45-46 triệu lượt khách nội địa. Tổng thu du lịch đạt khoảng 278.566 tỷ đồng.

Đà tăng trưởng tiếp tục kéo sang năm 2026. Chỉ trong 4 tháng đầu năm, doanh thu du lịch của thành phố đã ước đạt khoảng 172.000 tỷ đồng, tương đương hơn một nửa kế hoạch năm. TP.HCM hiện đặt mục tiêu đón khoảng 11 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2026.

Khi lượng khách tăng nhanh, áp lực giữ hình ảnh điểm đến cũng lớn hơn. Một vụ việc chèo kéo, móc túi hay lừa đảo nhắm vào khách nước ngoài giờ không còn là câu chuyện nhỏ ở cấp địa phương, mà có thể lan truyền rất nhanh trên mạng xã hội hoặc các nền tảng đánh giá du lịch quốc tế.

Dù vậy, bài toán của du lịch đô thị thường không nằm ở việc thiếu quy định, mà ở khả năng phối hợp thực tế giữa các bên.

Quy chế mới phân công trách nhiệm cho nhiều đơn vị như Sở Du lịch, Công an TP.HCM, Sở Y tế, Sở Xây dựng, Sở Giáo dục và chính quyền địa phương. Trong đó, Sở Du lịch được giao vai trò đầu mối theo dõi và phối hợp triển khai.

Thách thức sẽ nằm ở việc các phản ánh của du khách có được xử lý đủ nhanh hay không, dữ liệu giữa các đơn vị có thực sự liên thông hay không và các điểm nóng du lịch có được giám sát thường xuyên thay vì chỉ xử lý theo từng đợt cao điểm.

Điều này đặc biệt quan trọng khi TP.HCM đang mở rộng nhiều hoạt động xúc tiến quốc tế, sự kiện văn hóa và du lịch MICE nhằm kéo dài thời gian lưu trú cũng như tăng mức chi tiêu của du khách.

Với mục tiêu đón 11 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2026, TP.HCM sẽ không chỉ cạnh tranh bằng thêm tour mới hay lễ hội lớn. Trong bối cảnh du khách ngày càng tự di chuyển, tự đặt dịch vụ và chia sẻ trải nghiệm trực tuyến, một thành phố nơi du khách có thể đi bộ, gọi xe hay mua dịch vụ mà không phải liên tục đề phòng bị làm phiền có thể sẽ trở thành lợi thế quan trọng không kém các chiến dịch quảng bá du lịch.