Du lịch: Sức mạnh mềm trong tiến trình Việt Nam thịnh vượng
Chia sẻ
Với định hướng được nêu trong Ngày Văn hóa Việt Nam, du lịch Việt Nam đang từng bước xây dựng những trải nghiệm mang tính: tính địa phương sâu sắc, sự liên hệ xã hội rõ rệt, kết nối giữa truyền thống và hiện đại.
Việc xác lập Ngày Văn hóa Việt Nam theo Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị là một bước khẳng định tư duy phát triển mới, văn hóa không chỉ là giá trị tinh thần cần bảo tồn, mà là nền tảng để hiện thực hóa sự thịnh vượng.
Trong không gian đó, du lịch từng bước chuyển hoá từ một hoạt động kinh tế sang không gian biểu đạt sinh động của văn hóa, nơi các giá trị tinh thần được tiếp nhận, trải nghiệm và lan tỏa như sức mạnh mềm.
Tinh thần Ngày Văn hóa Việt Nam: từ lịch sử đến hiện tại
Ngày 24 tháng 11 được chọn làm Ngày Văn hóa Việt Nam bắt nguồn từ Hội nghị Văn hóa toàn quốc đầu tiên diễn ra vào ngày 24/11/1946; nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định định hướng xây dựng nền văn hóa mới - dân tộc, khoa học và đại chúng, phục vụ lợi ích nhân dân và sự nghiệp dân tộc.
Lễ hội đường phố trong khuôn khổ Festival Huế. Ảnh: Đình Hoàng
Năm 2026, Bộ Chính trị Việt Nam đã quyết định lấy chính ngày lịch sử này làm Ngày Văn hóa Việt Nam; theo Nghị quyết số 80 về phát triển văn hóa Việt Nam. Ngày này được thiết kế như một dịp để nhân dân được thụ hưởng văn hóa, khuyến khích sáng tạo và lan tỏa các giá trị văn hóa trong xã hội, đồng thời nhấn mạnh rằng văn hóa là nền tảng cốt lõi, nguồn lực nội sinh và động lực quan trọng cho sự phát triển nhanh và bền vững.
Chủ trương này thể hiện một quyết tâm chiến lược; không chỉ ghi nhớ truyền thống, mà đưa văn hóa vào vị trí quyết định trong tổ chức đời sống, từ giáo dục, sản xuất đến tiêu dùng và trong đó, du lịch giữ vai trò đặc biệt do tính chất mở và tiếp xúc trực tiếp với xã hội.
Du lịch: nơi văn hóa Việt Nam được cảm nhận, không chỉ quan sát
Du lịch vốn là lĩnh vực đặt con người vào không gian trải nghiệm. Du khách không chỉ quan sát mà tiếp xúc, không chỉ hiểu biết mà cảm nhận. Đây chính là lý do du lịch trở thành một hình thức đặc thù của sức mạnh mềm, bởi:
Thông qua du lịch, văn hóa Việt Nam được tiếp nhận không qua diễn đạt gián tiếp, mà qua giao tiếp hàng ngày, không gian cộng đồng, thị hiếu ẩm thực, lễ hội, kiến trúc…
Du lịch đưa văn hóa ra ngoài biên giới, với một câu chuyện, một trải nghiệm thấm vào cảm xúc, để lại “ấn tượng tinh thần” bền hơn mọi chỉ số quảng bá.
Những cô gái dân tộc H'Mong Hoa ở cao nguyên đá Hà Giang. Ảnh: Nguyễn Sơn Tùng.
Khi du lịch vận hành theo cách này, nó trở thành môi trường để sức mạnh mềm của quốc gia phát huy tối đa, không cần tuyên truyền, mà bằng sự ghi nhớ của chính trải nghiệm. Đây là cách mà Việt Nam thịnh vượng được nhận diện bằng phong thái hơn là khẩu hiệu.
Tư duy du lịch đương đại: từ tiêu dùng sang trải nghiệm có ý nghĩa
Trong những năm gần đây, du lịch thế giới và Việt Nam đều chứng kiến sự dịch chuyển quan trọng; du khách không còn chỉ tìm đến các điểm tham quan nổi tiếng, mà tìm chiều sâu cảm nhận; nơi họ biết vì sao điểm đến này đáng nhớ, vì sao nó có câu chuyện và vì sao nó liên quan tới giá trị sống của họ.
Ảnh: Dương Mạnh Khiêm
Với định hướng được nêu trong Ngày Văn hóa Việt Nam, du lịch Việt Nam đang từng bước xây dựng những trải nghiệm mang tính: tính địa phương sâu sắc, sự liên hệ xã hội rõ rệt, kết nối giữa truyền thống và hiện đại.
Từ du lịch cộng đồng ở làng nghề, khám phá di sản phi vật thể đến trải nghiệm ẩm thực vùng miền, du lịch không chỉ là sản phẩm dịch vụ mà là phương tiện đưa giá trị văn hóa vào đời sống của từng du khách.
Du lịch và ký ức: đất nước “được nhớ” như thế nào
Sức mạnh mềm không đến từ khẩu hiệu, mà đến từ ký ức tích cực của những người từng chạm vào văn hóa đó. Du lịch, trong bối cảnh này, là không gian ký ức; nơi cảm xúc được hình thành và trường tồn.
Làng cổ Thiên Hương trên cao nguyên đá Đồng Văn. Ảnh: Heritage
Một trưa ở phố cổ, một buổi tối tại làng nghề thủ công, một câu chuyện được kể bên bếp lửa… là những trải nghiệm mà du khách mang theo khi rời khỏi đất nước. Chính từ những trải nghiệm rất đời ấy, thế giới nhận diện một Việt Nam giàu bản sắc nhưng không xa lạ, mạnh mẽ nhưng không thô ráp, phong phú nhưng không rời rạc.
Đó không phải là hình ảnh được quảng bá, mà là phong thái văn hóa được cảm nhận nền tảng làm nên sức mạnh mềm của một quốc gia đang đi vào giai đoạn thịnh vượng.
Việt Nam thịnh vượng không chỉ là tăng trưởng
Hiểu theo cách sâu sắc, thịnh vượng không chỉ phản ánh qua GDP hay đầu tư, mà còn qua phương diện: chất lượng mối quan hệ xã hội, việc chia sẻ các giá trị chung, khả năng tiếp nhận và lan tỏa bản sắc.
Ngày Văn hóa Việt Nam đặt văn hóa vào trung tâm tư duy phát triển và du lịch là cầu nối tự nhiên giữa văn hóa nội sinh và thế giới. Khi trải nghiệm du lịch diễn ra trên nền tảng văn hóa, đó là lúc Việt Nam không chỉ được tham quan, mà được hiểu, được ghi nhớ và được chia sẻ điều mà các chỉ số thông thường không đo được.
Trong tiến trình Việt Nam thịnh vượng, du lịch không chỉ là ngành kinh tế, mà là không gian thực hành sức mạnh mềm; nơi văn hóa được cảm nhận, ghi nhớ và mang đi xa. Ngày Văn hóa Việt Nam là biểu hiện của tư duy đó, văn hóa không chỉ là di sản, mà là nguồn lực sống động, đưa Việt Nam vào bản đồ trí tuệ và cảm xúc của thế giới.
Tiến sĩ Tạ Duy Linh - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch
Với cách tiếp cận này, du lịch Việt Nam không chỉ cạnh tranh bằng sản phẩm, mà bằng khả năng tạo dựng ảnh hưởng lâu dài; một dạng sức mạnh mềm sâu sắc, bền vững và đầy bản sắc.
Bộ Chính trị thống nhất chọn ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, với chủ trương là ngày nghỉ lễ, người lao...
