Vĩnh Long: Kết nối đa chiều trong khảo sát sinh kế gắn với phát triển du lịch
Chia sẻ
Từ các hoạt động khảo sát thực địa, nhiều vấn đề về sinh kế, việc làm, thích ứng với biến đổi khí hậu và kỳ vọng vào du lịch đã được người dân chia sẻ một cách tự nhiên, giúp các chuyên gia có cái nhìn sâu sắc hơn về thực tiễn.
Chương trình khảo sát thực địa từ ngày 28/3 đến 31/3/2026 tại Vĩnh Long không chỉ mang lại những ghi nhận thực tiễn về sinh kế cộng đồng, mà còn mở ra một không gian kết nối đa chiều giữa chuyên gia, nhà quản lý và người dân trong phát triển du lịch gắn với chuyển đổi xanh tại đồng bằng sông Cửu Long.
Một hành trình khảo sát giàu tính kết nối
Đoàn công tác đến từ Học viện Báo chí và Tuyên truyền (thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh), với sự đồng hành của Tổ chức Friedrich-Ebert-Stiftung (FES). Trưởng đoàn là PGS.TS Phạm Hương Trà đã triển khai chương trình khảo sát thực tế tại tỉnh Vĩnh Long nhằm tìm hiểu sinh kế cộng đồng gắn với phát triển du lịch trong bối cảnh chuyển đổi xanh.
Chương trình do TS Tạ Duy Linh điều phối, với sự bảo trợ chuyên môn của Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch.
TS Dương Đức Minh, đại diện tư vấn chuyên môn - đơn vị tham gia kiến tạo các mô hình du lịch cộng đồng ở Vĩnh Long đã trực tiếp trao đổi các nội dung liên quan đến chuyển dịch sinh kế, sản phẩm du lịch và du lịch thích ứng với biến đổi khí hậu tại khu vực phía Nam, cụ thể tại tỉnh Vĩnh Long.
Chương trình khảo sát được thiết kế theo hướng gắn kết giữa trao đổi học thuật với khảo sát thực địa, tạo điều kiện để các chuyên gia tiếp cận trực tiếp đời sống cộng đồng, quan sát các mô hình du lịch và lắng nghe những chuyển động sinh kế đang diễn ra tại địa phương.
Sự đồng hành trách nhiệm và gần gũi từ địa phương
Chương trình nhận được sự phối hợp, hỗ trợ tích cực từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Vĩnh Long, Ủy ban nhân dân xã Nhị Long, Trung tâm Xúc tiến Du lịch Vĩnh Long cùng các phòng, ban chuyên môn và các tổ hợp tác du lịch tại địa phương. Đặc biệt, có sự hiện diện và trực tiếp tham gia của Ông Dương Hoàng Sum - Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch; Ông Trần Minh Thanh - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Nhị Long, đã thể hiện sự quan tâm sâu sắc của lãnh đạo địa phương đối với phát triển du lịch gắn với sinh kế cộng đồng.
Đoàn khảo sát cảm ơn sự quan tâm của ông Dương Hoàng Sum - Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch, ông Trần Minh Thanh - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Nhị Long
Trong suốt quá trình khảo sát, lãnh đạo và cán bộ địa phương không chỉ hỗ trợ về tổ chức, kết nối; mà còn trực tiếp đồng hành cùng đoàn trong các hoạt động thực địa, trao đổi cởi mở và chia sẻ thẳng thắn về tình hình địa phương. Sự gần gũi, trách nhiệm và tinh thần hợp tác này đã góp phần quan trọng giúp chương trình diễn ra hiệu quả, đồng thời tạo điều kiện để các chuyên gia tiếp cận thực tiễn một cách chân thực.
PGS.TS Phạm Hương Trà trao đổi với ông Trần Minh Thanh - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Nhị Long và bà con ấp Nhị Hòa
Tọa đàm thực địa: không gian đối thoại đa chiều
Một điểm nhấn quan trọng của chương trình là các buổi tọa đàm và thảo luận được tổ chức ngay tại địa bàn khảo sát, với sự tham gia của đại diện cộng đồng dân cư, các tổ hợp tác du lịch, cùng đại diện các cơ quan quản lý nhà nước về du lịch tỉnh Vĩnh Long, Trung tâm Xúc tiến Du lịch, các phòng, ban chuyên môn và chính quyền Ủy ban nhân dân xã Nhị Long.
Bên cạnh các phần trình bày của chuyên gia, điểm nổi bật là sự tham gia chủ động của người dân địa phương trong các phiên thảo luận. Không khí tọa đàm vì thế không mang tính một chiều, mà trở thành một không gian đối thoại thực sự, nơi tiếng nói của cộng đồng được lắng nghe và chia sẻ.
Nhiều ý kiến từ bà con đã được trao đổi trực tiếp, phản ánh những vấn đề rất cụ thể như thu nhập, tính mùa vụ của du lịch, những thay đổi trong sản xuất, cũng như những khó khăn và kỳ vọng khi tham gia vào các hoạt động dịch vụ du lịch. Những chia sẻ mộc mạc nhưng chân thành đã góp phần làm rõ hơn thực tiễn sinh kế và vai trò chủ thể của cộng đồng trong quá trình phát triển.
Ba mô hình - ba biểu hiện của bản sắc du lịch Vĩnh Long
Khảo sát tại ba không gia thực hành du lịch cộng đồng tiêu biểu như Mô hình du lịch Cồn Chim (thuận thiên), Mô hình du lịch Cồn Hô (tự thân) và Mô hình du lịch nông nghiệp Nhị Hòa đã mang đến cho đoàn một cái nhìn sinh động về cách Vĩnh Long đang khai thác tiềm năng du lịch gắn với sinh kế cộng đồng.
Theo đó, Cồn Chim - một điểm sáng trong cách tiếp cận du lịch thuận thiên, nơi các hoạt động du lịch được tổ chức hài hòa với môi trường tự nhiên và đời sống sản xuất của người dân. Tại đây, cộng đồng không chỉ tham gia cung cấp dịch vụ mà còn đóng vai trò chủ thể trong việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa - sinh thái.
Trong khi, Cồn Hô - thể hiện tinh thần tự thân và sự năng động của người dân trong việc từng bước tiếp cận du lịch như một hướng đi mới trước thực tiễn biến đổi khí hậu. Dù còn rất nhiều khó khăn, nhưng những nỗ lực ban đầu đã cho thấy tiềm năng phát triển sinh kế theo hướng đa dạng và linh hoạt; điểm đến của thị trường quốc tế gắn với bản sắc văn hoá đặc trưng sông nước miệt vườn.
Đồng thời, Làng Nhị Hòa lại mang đến một sắc thái riêng, gắn du lịch với sản xuất nông nghiệp, tạo nên những trải nghiệm gần gũi, chân thực và giàu bản sắc. Đây không chỉ là mô hình kinh tế, mà còn là không gian gìn giữ những giá trị của đời sống nông thôn.
Ba mô hình với ba cách tiếp cận khác nhau đã góp phần khẳng định sự chủ động, sáng tạo của địa phương trong việc tìm kiếm những hướng đi phù hợp, gắn kết giữa tài nguyên, cộng đồng và phát triển du lịch.
Không chỉ dừng lại ở việc khảo sát, các chuyên gia trong đoàn đã trực tiếp tham gia vào các hoạt động thực địa, trò chuyện với người dân, quan sát đời sống và lắng nghe những câu chuyện rất đời thường.
Chính trong những không gian gần gũi đó, nhiều vấn đề về sinh kế, việc làm, thích ứng với biến đổi khí hậu và kỳ vọng vào du lịch đã được chia sẻ một cách tự nhiên, giúp các chuyên gia có cái nhìn sâu sắc hơn về thực tiễn địa phương.
Tinh thần “nhập thân” này không chỉ giúp làm giàu thêm dữ liệu nghiên cứu, mà còn góp phần rút ngắn khoảng cách giữa lý luận và thực tiễn, giữa nghiên cứu và đời sống.
Từ Vĩnh Long nhìn ra một hướng đi
Chuyến khảo sát cho thấy, phát triển du lịch cộng đồng tại Vĩnh Long không phải là sự phát triển tự phát, mà là kết quả của một quá trình chủ động, có sự vào cuộc của chính quyền, sự tham gia của cộng đồng và sự đồng hành của các tổ chức nghiên cứu.
Trong bối cảnh Đồng bằng sông Cửu Long đang đối mặt với nhiều thách thức, những mô hình tại Vĩnh Long cho thấy một hướng đi đáng chú ý: phát triển du lịch trên nền tảng sinh kế, gắn với bản sắc, và hướng tới sự bền vững.
Đây không chỉ là câu chuyện của một địa phương, mà còn là một gợi mở cho cách tiếp cận phát triển du lịch trong bối cảnh chuyển đổi xanh hiện nay.
Du lịch tỉnh đã ghi nhận con số ấn tượng khi đón hơn 9,3 triệu lượt khách, khẳng định vị thế trên bản đồ lữ hành....
