Đánh thức tiềm năng bóng đá học đường Việt Nam
Bóng đá học đường ở Việt Nam từ lâu vẫn được ấp ủ như một ước mơ đẹp: biến sân cỏ trong trường học thành nơi ươm mầm tài năng, rèn luyện thể chất và nhân cách cho thế hệ trẻ.
Ở các quốc gia có nền bóng đá phát triển, bóng đá học đường là gốc rễ. Nhật Bản cho học sinh tham gia CLB từ tiểu học, tổ chức giải phong trào nhiều cấp để phát hiện tài năng. Sau thất bại EURO 2000, Đức tái thiết toàn bộ hệ thống đào tạo trẻ, lấy trường học làm trung tâm. Ở Ý, sân cỏ trường học là nơi mọi đứa trẻ đều có cơ hội chạm bóng trước khi một số ít được chọn đi xa hơn.
Ở các quốc gia có nền bóng đá phát triển, bóng đá học đường là gốc rễ
Tại Việt Nam, mô hình này đã có chủ trương được Thủ tướng phê duyệt “ Chương trình sức khỏe học đường” tuy nhiên thực trạng triển khai tại các trường còn tồn tại nhiều khó khăn như thiếu giáo án, huấn luyện viên và lộ trình dài hạn.
Điều đó khiến ông Mai Trung Hải, nguyên Trưởng đoàn CLB PVF-CAND, không khỏi trăn trở: “Chúng ta thường chờ đến khi trẻ 12–13 tuổi mới đưa vào lò trung tâm đào tạo, trong khi thế giới đã rèn luyện từ tiểu học cả thể chất, tư duy lẫn thói quen sinh hoạt. Nếu không bắt đầu từ học đường, bóng đá Việt Nam rất khó để phát triển bền vững”.
Khởi nguồn từ 10 ngôi trường
Theo ông Mai Trung Hải, điều quan trọng không phải mơ mộng lớn mà là bắt đầu từ những bước nhỏ, thực chất. Ông đề xuất thí điểm tại, một số trường Tiểu học tại Hà Nội nơi có điều kiện cơ sở vật chất và sự đồng hành từ phụ huynh và nhà trường.
Tại đây, học sinh sẽ tham gia chương trình thể chất gắn với bóng đá học đường, dựa trên giáo án tiêu chuẩn do chính Tổ chức do ông Hải cùng các chuyên gia bóng đá tâm huyết của Việt Nam và nước ngoài xây dựng, giúp phát triển nhanh nhẹn, thăng bằng, phối hợp vận động, phòng ngừa chấn thương và nuôi dưỡng niềm vui chơi bóng.
Song song, áp dụng triết lý chương trình LTAD (Phát triển vận động viên dài hạn) với lộ trình từ “vui cùng trái bóng” đến “giấc mơ thành cầu thủ chuyên nghiệp”, giúp trẻ đi theo con đường bài bản thay vì vừa học vừa mò mẫm.
Trăn trở lớn nhất là đội ngũ giáo viên thể chất chưa chuyên sâu về bóng đá. Ông Hải cho rằng muốn mô hình thành công, cần thay đổi tư duy giáo viên, tổ chức tập huấn, mời các chuyên gia bóng đá, cựu cầu thủ, huấn luyện viên chia sẻ và thậm chí xây dựng chứng chỉ riêng cho giáo viên bóng đá học đường, như bóng đá Nhật Bản đã làm.
Ngân sách: gánh nặng nhưng không thể thiếu
Chi phí cho một trường Tiểu học không nhỏ, gồm đào tạo đội ngũ HLV là các giáo viên giáo dục thể chất, trang thiết bị, tổ chức giải đấu và theo dõi sự phát triển học sinh. Nếu nhân rộng, kinh phí lớn nhưng là khoản đầu tư xứng đáng cho sức khỏe, nhân cách và tương lai bóng đá.
Theo ông Hải, chủ đạo là chủ trương của Chính phủ cụ thể là sự phối hợp giữa các bộ ban ngành liên quan như Liên đoàn Bóng đá Việt Nam VFF cùng Bộ Giáo dục và Đào tạo bên cạnh đó cần sự chung tay của doanh nghiệp, CLB chuyên nghiệp và truyền thông…cả hệ thống cùng vào cuộc. Doanh nghiệp có thể tài trợ, CLB cử HLV hỗ trợ, truyền thông tạo sức lan tỏa để phụ huynh và học sinh hứng thú và tự hào.
Theo ông Mai Trung Hải, chủ đạo là chủ trương của Chính phủ cụ thể là sự phối hợp giữa các bộ ban ngành liên quan
Khó khăn lớn nhất không phải tiền bạc mà là tư duy: phụ huynh sợ con xao nhãng học tập, trường lo ảnh hưởng thành tích, giáo dục vẫn nặng lý thuyết. Ông Hải nhấn mạnh: “Bóng đá không làm trẻ bỏ học, ngược lại còn rèn thể lực, kỷ luật, tập trung và kiên trì.” Khi phụ huynh thấy con khỏe mạnh, tự tin, biết đồng đội và tôn trọng luật lệ, cách nhìn về bóng đá học đường sẽ thay đổi.
Lộ trình 15 năm, từ nền móng đến vươn cao Ông Hải hình dung một lộ trình 15 năm: 5 năm đầu: thí điểm ở một số quận trung tâm Hà Nội, TP.HCM và vài địa phương khác, xây dựng giáo án, đào tạo giáo viên nòng cốt. đạt tiêu chuẩn HLV cấp đô C AFC. 10 năm tiếp: nhân rộng ra các tỉnh thành, tạo mạng lưới giải bóng đá học đường liên thông từ cấp trường, quận, tỉnh đến quốc gia. 15 năm sau: Việt Nam có thể tự tin khẳng định, bóng đá của mình không chỉ trông chờ vào các trung tâm đào tạo, mà đã có nền móng vững chắc từ trường học. |
Giấc mơ lớn từ những điều nhỏ
“Bản chất của Bóng đá là tinh thần đồng đội. Một bàn thắng không bao giờ chỉ đến từ một cá nhân, mà là kết quả của cả tập thể. Nếu chúng ta gieo được tinh thần đó trong trong mỗi học sinh, đất nước sẽ sản sinh ra những con người toàn diện”, ông Hải nói, ánh mắt ánh lên niềm tin.
"chúng ta sẽ có những cầu thủ trưởng thành, tự tin bước ra thế giới, mang theo ký ức đầu đời", Ảnh: Hàn Đăng
Trong trăn trở của ông, bóng đá học đường không phải giấc mơ viển vông. Đó là một con đường, có thể khó, nhưng rõ ràng, cụ thể và hoàn toàn khả thi, nếu xã hội chung tay.
Và biết đâu, từ những sân trường tiểu học ở đâu đó trên mảnh đất Việt Nam, chúng ta sẽ có những cầu thủ trưởng thành, tự tin bước ra thế giới, mang theo ký ức đầu đời: tiếng reo hò của thầy cô, bạn bè trong một trận bóng học đường và đưa đội tuyển của chúng ta đi WORLD CUP.
Ông Mai Trung Hải - Trưởng đoàn CLB PVF-CAND (Từ 2023) Chỉ trong ba mùa giải, ông đã để lại nhiều dấu ấn: 2023: Cùng đội hạng nhất PVF-CAND lập kỳ thành tích giành HCĐ Cúp Quốc gia – lần đầu tiên một đội bóng hạng Nhất làm được; đồng thời xếp hạng Nhì tại Giải hạng nhất Quốc gia V.League2, bằng điểm đội vô địch Quảng Nam. Với thành tích đó ông vinh dự được nhận Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Công an. 2023/24: Giành vé Play-off thăng hạng. 2024/25: Dẫn dắt đội trẻ PVF-CAND thăng hai hạng liên tiếp lên hạng nhất Quốc gia V.League2 mùa giải 2025/2026 và đưa đội hạng nhất PVF-CAND giành vé lên V.League1 2025/26. Điểm nhấn là ông cùng HLV người Bồ Đào Nha Mauro đã xây dựng lối chơi hiện đại, đẹp mắt với dàn cầu thủ trẻ tự tin và đầy khát khao. |
Bóng đá học đường là gốc rễ phát triển
Bóng đá học đường từ lâu được xem là nền tảng để hình thành và nuôi dưỡng tài năng, đồng thời góp phần rèn luyện sức khỏe, tinh thần đồng đội cho học sinh.
Việc triển khai Đề án bóng đá học đường không chỉ mở ra cơ hội cho các em có năng khiếu phát triển con đường chuyên nghiệp, mà còn góp phần xây dựng văn hóa thể thao trong nhà trường. Xung quanh vấn đề này, nhiều chuyên gia và nhà quản lý giáo dục đã bày tỏ quan điểm.
Cựu tuyển thủ Quốc gia Mai Tiến Thành, HLV Trung tâm đào tạo bóng đá trẻ PVF - Bộ Công an, nhận định: “Đề án bóng đá học đường sẽ tạo cơ hội cho học sinh có năng khiếu được phát huy và tiến xa. Ở thế hệ của tôi, nhiều bạn rất giỏi bóng đá nhưng không có cơ hội trở thành cầu thủ chuyên nghiệp vì chưa có mô hình này”.
Ông Nguyễn Trung Kiên, Phó Hiệu trưởng, Chủ tịch Công đoàn Trường THCS Việt Nam - Angiêri (Thanh Xuân, Hà Nội), cho rằng: “Hiện giáo dục thể chất nói chung và bóng đá nói riêng chưa được chú trọng do thiếu cơ sở vật chất, giáo viên chưa đủ chuyên môn và định hướng. Vì vậy, tôi rất kỳ vọng mô hình này sẽ được triển khai sâu rộng trong các trường học”.
Ông Dashuke Shindo, Hiệu trưởng trường bóng đá UR (Nhật Bản) tại Việt Nam
Ông Dashuke Shindo, Hiệu trưởng trường bóng đá UR (Nhật Bản) tại Việt Nam, chia sẻ: “Ở Nhật, bóng đá học đường là nền tảng phát triển bóng đá và cũng là cơ sở để CLB trưởng thành. Khi sang Việt Nam, tôi khá bất ngờ vì mô hình này chưa được quan tâm đúng mức. Với chúng tôi, phát triển bóng đá học đường là nền móng để phát triển bóng đá. Tôi hy vọng đề án này sẽ sớm được triển khai rộng rãi tại Việt Nam”.

(Tin thể thao) Trong tình huống mất cảnh giác, Nghiêm Văn Ý đã dính cú đấm trực diện từ đối thủ.