Số hóa di sản tại Lâm Đồng: Mô hình bảo tàng số trong tầm tay
Chia sẻ
Chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh cùng hệ thống mã QR của Bảo tàng Lâm Đồng, du khách sẽ tự động được nghe thuyết minh giới thiệu tổng quan về di sản văn hóa, hiện vật đang trưng bày mà không cần đến hướng dẫn viên.
Bảo tàng Lâm Đồng là nơi lưu giữ nhiều hiện vật lịch sử có giá trị, những năm qua, đơn vị đã đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ số trong công tác bảo tồn cũng như tham quan, góp phần tăng tính trải nghiệm, tạo sức hấp dẫn cho du khách.
Du khách tham quan khu vực trưng bày hiện vật tại Bảo tàng Lâm Đồng thời gian qua.
Ngay từ năm 2020 khi chưa sáp nhập 3 tỉnh Lâm Đồng, Bình Thuận và Đắk Nông, Bảo tàng Lâm Đồng đã chủ động triển khai thực hiện chuyển đổ số nhằm bắt kịp xu hướng công nghệ hiện đại.
Đến năm 2021, UBND tỉnh Lâm Đồng phê duyệt, giao nhiệm vụ cho Bảo tàng Lâm Đồng thực hiện nghiên cứu khoa học “Ứng dụng công nghệ 4.0 trong quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa tại Bảo tàng Lâm Đồng”.
Bảo tàng Lâm Đồng đưa vào sử dụng hệ thống quét mã QR thuyết minh tự động, giúp du khách tìm hiểu thông tin nhanh chóng, tiện lợi.
Trao đổi với phóng viên, ông Phan Nhàn- Phó Giám đốc Bảo tàng Lâm Đồng cho biết, để thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học nói trên, đơn vị đã triển khai các nội dung như: Xây dựng phần mềm quản lý cơ sở dữ liệu; Xây dựng hệ thống tham quan 3D (tham quan ảo) tích hợp trên môi trường mạng Internet, trong đó có hình ảnh 3D của 200 hiện vật tiêu biểu đang trưng bày tại Bảo tàng.
Số hóa dữ liệu, hồ sơ khoa học 5.000 hiện vật tiêu biểu, nhằm phục vụ công tác quản lý và phát huy giá trị, làm cơ sở tiếp tục từng bước số hóa toàn bộ hiện vật, cùng với đó là mua sắm một số trang thiết bị công nghệ thông tin thiết yếu phục vụ cho công tác quản lý, khai thác thông tin.
Bảo tàng Lâm Đồng xây dựng mã QR và hệ thống thuyết minh tự động hỗ trợ khách tham quan dễ dàng tiếp cận, khai thác thông tin, tư liệu về văn hóa Chăm.
“Đến năm 2025, đơn vị đã hoàn thành đề tài nghiên cứu khoa học và đưa vào nghiệm thu, mang lại hiệu quả cao, trong đó, mô hình bảo tàng ảo 3D, thu hút trung bình khoảng 1.000–1.500 lượt truy cập/ngày. Hệ thống mã QR và thuyết minh tự động được triển khai rộng rãi tại các không gian trưng bày và di tích trên địa bàn”. Ông Nhàn nói.
Đến nay, Bảo tàng Lâm Đồng đã thiết lập hàng trăm mã QR code được bố trí trên không gian trưng bày.
Hiện Bảo tàng Lâm Đồng đang phát huy ứng dụng công nghệ 4.0 nhằm giới thiệu, quảng bá các di sản văn hóa đến đông đảo công chúng một cách thiết thực hơn. Các không gian trưng bày, nội dung thuyết minh được số hóa và truyền tải qua những ứng dụng công nghệ như: trưng bày ảo, không gian ảo áp dụng công nghệ VR, tham quan tương tác 3D trên điện thoại thông minh, thuyết minh tự động.
Tại Di tích quốc gia Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt, Bảo tàng Lâm Đồng đã đưa vào sử dụng hệ thống thuyết minh tự động phục vụ khách tham quan.
Cùng gia đình tham quan tại Bảo tàng Lâm Đồng, chị Nguyễn Hồng Hoa, du khách đến từ tỉnh Đồng Nai chia sẻ, trước đây thay vì có nhân viên dẫn đi tham quan, giới thiệu, giờ đây chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh trong tay chúng tôi dễ dàng quét mã QR để truy cập vào hệ thống thông tin chi tiết về giá trị của hiện vật, đặc trưng văn hóa các dân tộc, thiên nhiên Lâm Đồng... hình ảnh, video rất sinh động mà không bị giới hạn bởi không gian hay thời gian.
Theo đánh giá, cảm nhận của nhiều du khách, hệ thống tham quan 3D với giao diện thân thiện, thẩm mỹ và dễ sử dụng.
Bảo tàng Lâm Đồng là điểm tham quan, học tập của đông đảo học sinh, sinh viên khắp cả nước.
Theo lãnh đạo Bảo tàng Lâm Đồng, việc ứng dụng những công nghệ mới, giúp hệ thống tham quan ảo của Bảo tàng tỉnh nhanh chóng được công chúng đón nhận, đánh giá cao, số lượt truy cập hàng ngày vào Website Bảo tàng Lâm Đồng tăng trên 30% so với trước.
Một dự án quy mô lớn đang được triển khai là số hóa tư liệu hiện vật Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2026 - 2028, với tổng mức đầu tư 50 tỷ đồng. Dự án đặt mục tiêu số hóa hơn 60.000 hiện vật, xây dựng cơ sở dữ liệu số đồng bộ và tích hợp vào hệ thống dữ liệu quốc gia về di sản văn hóa.
Các em học sinh tìm hiểu về di sản văn hóa của địa phương, thu thập các thông tin cần thiết phục vụ cho học tập.
Ông Phan Nhàn- Phó Giám đốc Bảo tàng Lâm Đồng cho biết thêm, trong những tháng đầu năm 2026, riêng Bảo tàng tỉnh đã đón trên 30 nghìn lượt khách đến tham quan, tìm hiểu. Việc ứng dụng chuyển đổi số góp phần quảng bá di sản đến với du khách thập phương.
Việc số hóa di sản tại Bảo tàng Lâm Đồng đóng vai trò hết sức quan trọng trong công tác bảo tồn, quản lý và phát huy giá trị văn hóa – lịch sử cũng như góp phần hoàn thành mục tiêu đón khoảng 26 triệu lượt du khách trong năm 2026 của Lâm Đồng.
