TP.HCM cần định vị lại mình không chỉ là “đầu tàu kinh tế”, mà là trung tâm du lịch đô thị sáng tạo hàng đầu khu vực Đông Nam Á.
51 năm là chặng đường đủ dài để một đô thị không chỉ thay đổi diện mạo mà còn tái định nghĩa chính mình trong dòng chảy lịch sử. Từ Sài Gòn - Gia Định, Hòn ngọc Viễn Đông, đến TP.HCM - trung tâm kinh tế năng động nhất cả nước, hành trình ấy không đơn thuần là sự thay đổi tên gọi mà là sự chuyển hóa sâu sắc về bản sắc, vai trò và khát vọng phát triển.
Ở góc độ của một nhà kinh tế, tôi luôn nhìn TP.HCM không chỉ là một đô thị, mà là một “hệ sinh thái phát triển”, nơi hội tụ của dòng chảy vốn, tri thức, văn hóa và con người. Và trong hệ sinh thái đó, du lịch không chỉ là một ngành kinh tế, mà còn là chiếc cầu nối tinh tế giữa quá khứ - hiện tại - tương lai.
PGS.TS Nguyễn Thị Phương Thảo.
Sài Gòn - Gia Định của quá khứ không mất đi, nó được “tái sinh” trong lòng TP.HCM hiện đại. Những con đường rợp bóng cây, những công trình kiến trúc Pháp cổ, những khu chợ truyền thống, hay cả nhịp sống hối hả nhưng hào sảng… tất cả tạo nên một “tài sản mềm” vô giá cho ngành du lịch.
Những gì TP.HCM hôm nay sở hữu đều là "tài sản mềm" vô giá cho ngành du lịch. Ảnh: Phạm Quỳnh Nga
Trong kinh tế học, chúng tôi gọi đó là “lợi thế cạnh tranh phi vật chất”, thứ không thể sao chép, không thể nhập khẩu, và càng không thể nhân bản. Chính ký ức đô thị và bản sắc văn hóa ấy là nền tảng để TP.HCM phát triển du lịch bền vững, khác biệt và có chiều sâu. Tuy nhiên, thẳng thắn mà nói, chúng ta vẫn đang khai thác chưa tương xứng. Du lịch TP.HCM vẫn thiên về dịch vụ lưu trú, ẩm thực, mua sắm, trong khi câu chuyện đô thị, lịch sử và con người chưa được kể một cách đủ hấp dẫn, đủ tinh tế để giữ chân du khách lâu hơn và sâu hơn.
Ngành du lịch TP.HCM cần kể câu chuyện đô thị, lịch sử và con người nơi đây theo cách hấp dẫn và tinh tế hơn để có thể giữ chân du khách lâu hơn.Ảnh: Phạm Quỳnh Nga
Trong bối cảnh chuyển dịch mô hình tăng trưởng, TP.HCM không thể mãi dựa vào công nghiệp và bất động sản. Du lịch, nếu được định vị đúng, hoàn toàn có thể trở thành một trong những trụ cột chiến lược. Nhưng du lịch ở đây không phải là “tăng số lượng khách”, mà là nâng cao chất lượng trải nghiệm và giá trị kinh tế trên mỗi du khách.
Điều đó đòi hỏi một cách tiếp cận mới, như phát triển du lịch văn hóa, sáng tạo, gắn với nghệ thuật, điện ảnh, thiết kế; xây dựng du lịch đô thị thông minh, ứng dụng công nghệ để cá nhân hóa trải nghiệm; đẩy mạnh du lịch xanh, gắn với phát triển bền vững và trách nhiệm môi trường.
TP.HCM có đầy đủ điều kiện để làm điều này. Vấn đề không nằm ở tiềm năng, mà nằm ở cách chúng ta tổ chức và dẫn dắt.
Với lợi thế là Thành phố sáng tạo điện ảnh đầu tiên của Đông Nam Á do UNESCO công nhận, TP.HCM cần phát triển du lịch văn hóa, sáng tạo, gắn với nghệ thuật, điện ảnh. Ảnh: Phạm Quỳnh Nga
Là một người nghiên cứu kinh tế, tôi tin rằng mọi chiến lược phát triển, nếu không đặt con người ở trung tâm, đều khó bền vững. Du lịch TP.HCM cần được xây dựng dựa trên chất lượng nguồn nhân lực, từ đội ngũ quản lý, hướng dẫn viên, đến từng người dân tham gia vào chuỗi giá trị du lịch.
Một thành phố hấp dẫn không chỉ vì cảnh đẹp, mà vì con người thân thiện, chuyên nghiệp và có bản sắc. Đây là điểm mà TP.HCM có lợi thế tự nhiên: sự cởi mở, năng động, và tinh thần “dám làm”. Nhưng để biến lợi thế đó thành năng lực cạnh tranh thực sự, cần có chiến lược đào tạo bài bản, dài hạn và gắn với chuẩn quốc tế.
TP.HCM hấp dẫn không chỉ vì cảnh đẹp, mà vì con người thân thiện, chuyên nghiệp và có bản sắc. Nhưng để biến lợi thế đó thành năng lực cạnh tranh cần có chiến lược đào tạo bài bản đạt chuẩn quốc tế. Ảnh: Phạm Quỳnh Nga
Nếu nhìn về tương lai, tôi cho rằng TP.HCM cần định vị lại mình không chỉ là “đầu tàu kinh tế”, mà là trung tâm du lịch đô thị sáng tạo hàng đầu khu vực Đông Nam Á. Điều này không phải là tham vọng viển vông, mà là mục tiêu hoàn toàn khả thi nếu chúng ta tái cấu trúc không gian đô thị theo hướng thân thiện với du khách; đầu tư mạnh vào hạ tầng trải nghiệm, không chỉ hạ tầng giao thông; xây dựng thương hiệu du lịch mang tính toàn cầu, nhưng vẫn giữ bản sắc địa phương; kết nối vùng, biến TP.HCM thành “cửa ngõ trải nghiệm” của cả Nam Bộ.
TP.HCM cần định vị mình là trung tâm du lịch đô thị sáng tạo hàng đầu khu vực Đông Nam Á. Ảnh: Phạm Quỳnh Nga
51 năm là một dấu mốc để nhìn lại, nhưng quan trọng hơn, là để xác định lại con đường phía trước. TP.HCM đã từng là biểu tượng của sự năng động. Nhưng trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt, chúng ta không thể chỉ “năng động”, mà phải đột phá. Du lịch, nếu được đặt đúng vị trí, sẽ không chỉ mang lại giá trị kinh tế, mà còn góp phần nâng tầm hình ảnh thành phố, lan tỏa văn hóa và củng cố niềm tự hào đô thị.
PGS.TS Nguyễn Thị Phương Thảo
Và tôi tin rằng, với nền tảng 51 năm phát triển, cùng tinh thần không ngừng đổi mới, TP.HCM hoàn toàn có thể viết tiếp một chương mới, mạnh mẽ hơn, bền vững hơn, và truyền cảm hứng hơn.
