Ngày Thầy thuốc Việt Nam: Hành trình kiến tạo 'trung tâm chăm sóc sức khỏe ASEAN' tại TP.HCM

Để đưa TP.HCM trở thành trung tâm chăm sóc sức khỏe hàng đầu ASEAN vẫn còn nhiều thách thức. Song, với sự hỗ trợ từ quốc tế, khát vọng kiến tạo “vùng vịnh sức khỏe” sẽ sớm trở thành sự thật.

Nhân kỷ niệm 71 năm ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955 - 27/2/2026), cùng nhìn lại chặng đường đã qua, ngành y tế tại TP.HCM đang đứng trước một thời khắc lịch sử mang tính bước ngoặt. Không chỉ dừng lại ở nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe nhân dân, thành phố đang mang trong mình một sứ mệnh lớn lao hơn, đó là chuyển mình trở thành một trung tâm y tế chuyên sâu, một “vùng vịnh chăm sóc sức khỏe” hàng đầu của khu vực ASEAN.

Dù vẫn còn một hành trình dài phía trước để hiện thực hóa khát vọng này, nhưng với những bước đi chiến lược ở thời điểm hiện tại, đặc biệt là việc tận dụng sức mạnh từ hợp tác quốc tế và sự chuyển dịch nội lực mạnh mẽ, viễn cảnh tươi sáng của ngành y tế TP.HCM nói chung và du lịch y tế của thành phố nói riêng đang dần hé lộ.

Từ thực tiễn của hệ thống y tế TP.HCM và những bài học kinh nghiệm của các nước, ngành y tế thành phố đã đề xuất 7 nhóm giải pháp nhằm đưa Nghị quyết số 31 của Bộ Chính trị, ban hành vào năm 2022, sớm đi vào cuộc sống.

Các nhóm giải pháp này tập trung vào việc hình thành trung tâm đào tạo nhân lực y tế chất lượng cao; phát triển cơ sở hạ tầng hiện đại và triển khai khu y tế kỹ thuật cao theo mô hình viện - trường; không ngừng phát triển kỹ thuật chuyên sâu đáp ứng mô hình bệnh tật.

Cùng với đó, ngành y tế nỗ lực xây dựng mạng lưới chăm sóc liên tục từ chuyên khoa đến cơ sở; cung ứng đầy đủ các loại hình chăm sóc có chất lượng; quan tâm đầu tư để TP.HCM trở thành điểm đến du lịch y tế, đẩy mạnh kết hợp y học hiện đại và cổ truyền; đồng thời đẩy mạnh nghiên cứu, đổi mới sáng tạo.

Trong những năm qua, ngành y tế tại TP.HCM không ngừng đổi mới, nâng cao kỹ thuật chuyên môn, cứu sống nhiều ca bệnh hiểm nghèo.

Tuy nhiên, con đường chuyển hóa các giải pháp này thành hiện thực không hề bằng phẳng. Theo chia sẻ của PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, để triển khai hiệu quả, điều kiện tiên quyết là phải có sự phối hợp nhịp nhàng giữa các sở, ngành. “Lấy ví dụ ở bài toán phát triển du lịch y tế, Sở Du lịch và Sở Y tế phải tăng cường hợp tác đi vào chiều sâu và có cơ sở khoa học”, ông Thượng nhấn mạnh.

“Nhìn sang nước láng giềng Thái Lan, khi khách du lịch y tế đến, thủ tục vô cùng đơn giản, có xe đưa đón tận sân bay đưa thẳng về bệnh viện. Họ xem đó là một dịch vụ có nguồn thu nên làm rất bài bản, trong khi ở nước ta, sự kết nối này vẫn chưa thật sự hoàn thiện”, người đứng đầu ngành y tế thành phố nhìn nhận.

Để du lịch y tế đạt hiệu quả, cần sự hợp tác có chiều sâu và cơ sở khoa học giữa ngành y tế và du lịch.

Bên cạnh bài toán vận hành, rào cản về công nghệ cũng là một điểm nghẽn. Tại hội thảo về Chuyển đổi số Y tế giữa Vương quốc Anh và Việt Nam diễn ra vào sáng 27/1, những thách thức này đã được mổ xẻ.

Dù Việt Nam đã đạt được những thành tựu đáng tự hào với khoảng 30 triệu hồ sơ sức khỏe điện tử, 64% bệnh án điện tử và 100% cơ sở y tế kết nối liên thông với bảo hiểm xã hội, hệ thống vẫn đối diện nhiều khó khăn. Dữ liệu y tế hiện nay còn phân tán, chưa được kết nối liên thông hoàn toàn; thiếu các tiêu chuẩn dữ liệu thống nhất và việc áp dụng tiêu chuẩn quốc tế còn chậm; nguồn lực hạ tầng, nhân lực và trung tâm dữ liệu mạnh còn thiếu; cùng với đó là bài toán nan giải về an toàn thông tin khi liên thông dữ liệu.

Các chuyên gia chia sẻ kinh nghiệm y khoa tại hội thảo Chuyển đổi số Y tế giữa Vương quốc Anh và Việt Nam.

Nhận thức rõ những giới hạn nội lực, ngành y tế trong thời gian qua liên tục tìm kiếm các cơ hội hợp tác chiến lược với các quốc gia phát triển trên thế giới, đồng thời, thúc đẩy mạnh việc đổi mới sáng tạo. Qua đó, tạo lực đẩy mạnh mẽ cho không chỉ y tế TP.HCM mà còn cả Việt Nam.

Sự kiện hợp tác y tế số với Vương quốc Anh là một minh chứng sống động. Nhờ có hệ thống chính trị và bảo hiểm xã hội thống nhất, Việt Nam có lợi thế lớn trong việc chia sẻ dữ liệu.

PGS.TS Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học y tế Việt Nam chia sẻ, Chính phủ đã ban hành Nghị định 102 quy định 24 nhóm dữ liệu y tế cần quản lý, trong đó 4 nhóm chuyển về trung tâm của Bộ Công an và 20 nhóm do Bộ Y tế quản lý, hướng tới xây dựng kiến trúc dữ liệu liên thông.

Bà Alexandra Smith - Tổng lãnh sự Anh tại TP.HCM chia sẻ tại hội thảo về Chuyển đổi số Y tế giữa Vương quốc Anh và Việt Nam: “Vương quốc Anh và Việt Nam đã trở thành đối tác chiến lược toàn diện vào tháng 10/2025, trong đó, các lĩnh vực khoa học, công nghệ và y tế là những trụ cột cốt lõi. Khung hợp tác này là cơ sở để hỗ trợ TP.HCM hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm chăm sóc sức khỏe của ASEAN”.

Bà Alexandra Smith, Tổng lãnh sự Anh tại TP.HCM chia sẻ tại hội thảo Chuyển đổi số Y tế giữa Vương quốc Anh và Việt Nam.

Ngoài ra, tại buổi làm việc này, ngành y tế thành phố đã có dịp gặp gỡ hơn 200 chuyên gia đầu ngành chia sẻ về AI, số hóa lâm sàng và quản lý thuốc.

Tại hội thảo, Đại học Y Dược TP.HCM và Civic Health Innovation Labs - University of Liverpool đã ký kết hợp tác (trái). Đồng thời, Công ty TPP và Hội Tin học y tế Việt Nam cũng ký biên bản ghi nhớ hợp tác song phương (phải).

Song song với châu Âu, sự gắn kết với các đối tác châu Á, điển hình là Hàn Quốc, cũng đang mở ra những chân trời mới.

Nhân dịp kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ hữu nghị TP.HCM - Busan (1995-2025), sự kiện Kết nối du lịch sức khỏe Việt - Hàn diễn ra vào 15/8/2025 đã khẳng định tầm quan trọng của ngoại giao y tế.

Phó giám đốc Sở Du lịch Lê Trương Hiền Hòa nhận định, hợp tác y tế và làm đẹp với Hàn Quốc giúp Việt Nam nâng cao chất lượng dịch vụ, đưa TP.HCM thành điểm đến lý tưởng cho phụ nữ, mẹ bầu tìm kiếm phong cách sống tích cực.

Đồng quan điểm, bà Trang Phương, Giám đốc điều hành BON Spa, một trong 13 doanh nghiệp Việt Nam tham gia sự kiện, kỳ vọng sự hợp tác này sẽ đưa tiêu chuẩn toàn cầu vào từng liệu trình, góp phần khẳng định vị thế ngành chăm sóc sức khỏe Việt Nam trên bản đồ quốc tế.

Ông Lê Trương Hiền Hòa - Phó giám đốc Sở Du lịch TP.HCM (thứ hai, từ trái sang) và các đối tác y khoa Hàn Quốc chụp ảnh lưu niệm.

Không chỉ dừng ở cấp độ vĩ mô, giao lưu kỹ thuật chuyên sâu quốc tế cũng đang diễn ra sôi động. Hội nghị Khoa học Công nghệ Bệnh viện Bình Dân lần thứ 21 (CISE 2025) với chủ đề “Kết nối chuyên gia ngoại khoa quốc tế” tổ chức vào đầu tháng 4/2025 là một điểm nhấn rực rỡ. Sự kiện thu hút hơn 1.500 đại biểu, trong đó có 230 nhà khoa học và chuyên gia hàng đầu từ Hoa Kỳ, Pháp, Bỉ, Úc, Nhật Bản... cùng hơn 30 báo cáo viên từ các cơ sở y tế đầu ngành trong nước.

Hội nghị mang đến 320 bài báo cáo, tập trung vào các thế mạnh ngoại khoa, tiết niệu, ung bướu. Điểm nhấn tại hội nghị là các phiên phẫu thuật thị phạm trực tiếp nội soi cắt ung thư thực quản và robot cắt tuyến tiền liệt, cho phép bác sĩ thảo luận trực tiếp cùng chuyên gia quốc tế. Song song đó là các phiên tranh luận y khoa và E-poster, CISE 2025 đã khẳng định vị thế diễn đàn ngoại khoa uy tín, góp phần đưa TP.HCM từng bước chạm đến khát vọng trở thành trung tâm y tế uy tín của Đông Nam Á và châu Á.

Các đại biểu Việt Nam và quốc tế tham dự sự kiện CISE 2025 tại TP.HCM.

Ngay đầu năm nay, ngành y tế TP.HCM đã cho thấy sự quyết liệt tái cấu trúc hệ thống. Một trong những dấu ấn đậm nét nhất là việc ra mắt các cơ sở 2 của những bệnh viện chuyên sâu, đưa dịch vụ y tế đẳng cấp đến gần người dân và du khách hơn.

Bệnh viện Nhân dân Gia Định cơ sở 2 (chi nhánh Sài Gòn) là một ví dụ điển hình về sự củng cố nội lực. Mới đây, cơ sở này đã cấp cứu thành công bệnh nhân 72 tuổi bị viêm phúc mạc do thủng túi thừa đại tràng sigma. Đứng trước một ca cấp cứu ngoại khoa nguy hiểm đe dọa nhiễm khuẩn huyết, với bệnh nền phức tạp như hen, tiểu đường, béo phì và suy giảm miễn dịch, ê-kíp đã phẫu thuật nội soi cứu sống người bệnh một cách ngoạn mục.

Bệnh nhân được phẫu thuật nội soi cấp cứu, cắt đoạn đại tràng tại bệnh viện Nhân dân Gia Định cơ sở 2.

Kể từ khi ra mắt vào ngày 1/1, cơ sở 2 bệnh viện Nhân dân Gia Định đã cho thấy hiệu suất đáng kinh ngạc. Chỉ trong tháng đầu tiên, nơi đây tiếp nhận 217 lượt bệnh nhân nước ngoài (tăng 88,7% so với tháng 12/2025); thực hiện hàng loạt ca khám, cấp cứu và phẫu thuật trung - cao như phẫu thuật ung thư tiêu hóa, vỡ tá tràng, thay khớp háng.

TS.BS Võ Hồng Minh Công - Phó Giám đốc bệnh viện Nhân dân Gia Định chia sẻ mục tiêu xây dựng nơi đây thành trung tâm cấp cứu chuyên sâu hỗ trợ cả người dân và du khách quốc tế. Đáng tự hào hơn, chương trình cấp cứu chuyên sâu của bệnh viện đã cứu sống được 36% trường hợp ngưng tim, ngưng thở ngoài bệnh viện, một tỷ lệ tiệm cận các nước phát triển. Sắp tới, mô hình xe cấp cứu lưu động sẽ tiếp tục nâng cao năng lực này.

Bệnh viện Nhân dân Gia Định cơ sở 2 sớm triển khai nhiều kỹ thuật phẫu thuật ở mức độ trung và cao.

Tương tự, bệnh viện Từ Dũ cơ sở 2 tại Cần Giờ cũng mang lại luồng gió mới. Lượng khám ngoại trú tăng vọt lên 250 ca/ngày, số ca phải chuyển viện giảm từ 40 xuống chỉ còn 3 ca/ngày. Theo BS CKII Trần Ngọc Hải - Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ, quy trình cấp cứu, báo động đỏ được chuẩn hóa, bảo đảm chất lượng tương đương tuyến cuối. Ông nhấn mạnh, phát triển cơ sở 2 thể hiện rõ định hướng xây dựng mô hình đa tầng - đa cực - đa trung tâm của thành phố, mang lại sự an tâm cho người bệnh.

Người dân thăm khám tại bệnh viện Từ Dũ cơ sở 2.

Một hệ thống y tế có tính liên kết chặt chẽ bên trong, lại đang dang tay rộng mở đón nhận các tinh hoa công nghệ và y khoa từ bên ngoài, chính là chìa khóa để kiến tạo nên hệ sinh thái du lịch y tế trọn vẹn.

Nhìn vào những nỗ lực thầm lặng của đội ngũ y bác sĩ, những cái bắt tay chiến lược mang tầm quốc tế và những công trình y tế đang vươn mình, giấc mơ đưa TP.HCM trở thành “vùng vịnh chăm sóc sức khỏe” của ASEAN không còn xa.