Không chạy theo du lịch đại trà, Nhị Hòa chọn hướng phát triển bền vững, lấy con người làm trung tâm, kết nối chuyên gia, doanh nghiệp và chính quyền để tạo nên những trải nghiệm chân thực, giàu bản sắc, lan tỏa mô hình du lịch xanh ở miền Tây Nam Bộ.
Giữa vùng đất trù phú Vĩnh Long, nơi sông nước và làng nghề hòa quyện, Nhị Hòa đang trở thành điểm sáng của du lịch cộng đồng miền Tây Nam Bộ. Từ những con kênh uốn lượn, vườn cây trái xanh mát đến nhịp sống miệt vườn đậm bản sắc, vùng quê bình dị này đang chuyển mình theo hướng du lịch bền vững, giàu trải nghiệm.
Đến Nhị Hòa, du khách được hòa vào đời sống sông nước qua những hoạt động mộc mạc như tham quan vườn cây ăn trái, chèo thuyền kênh rạch, thưởng thức ẩm thực địa phương và tham gia các sinh hoạt truyền thống cùng người dân. Mỗi trải nghiệm -từ học làm bánh, thu hoạch nông sản đến chuẩn bị bữa cơm quê - đều mở ra cánh cửa khám phá văn hóa bản địa, mang lại cảm giác thư thái, chậm rãi và gắn kết hài hòa giữa con người với thiên nhiên.
Cơ hội để du lịch miền Tây phát triển bền vững, lan tỏa ra nhiều tỉnh khác
Theo ông Cao Văn Tùng - Giám đốc Trung tâm Du lịch nội địa Công ty Bến Thành Tourist, trải nghiệm thực tế tại Nhị Hoà đã cho ông những cảm nhận sâu sắc về cách phát triển sản phẩm du lịch dựa trên tài nguyên địa phương và tri thức bản địa.
Ông Tùng chia sẻ, ông sinh ra tại Bến Tre (nay là tỉnh Vĩnh Long), tuổi thơ của ông gắn với những kỷ niệm đẹp nơi miền quê này. Những chuyến khảo sát tại các địa phương đã giúp ông nhận ra rằng: du lịch không phải là điều quá lớn lao, mà là cơ hội để cảm nhận sự khác biệt, tìm ra những sản phẩm thật sự khác lạ, xuất phát từ tư duy và sáng tạo của người làm nghề.
Ông Cao Văn Tùng - Giám đốc Trung tâm Du lịch nội địa Bến Thành Tourist
“Du lịch không nằm trong khuôn khổ cứng nhắc nào cả. Nó phải được xây dựng từ những câu chuyện địa phương, từ đời sống của người dân và từ những trải nghiệm thực sự. Khi làm du lịch, bản thân mình và du khách đều tìm kiếm những điều khác lạ mà nơi khác không có”, ông Tùng nhấn mạnh.
Ông cũng lưu ý, để phát triển du lịch địa phương không nhất thiết phải đầu tư ồ ạt hay xây dựng các sản phẩm tầm cỡ. Ngược lại, khai thác giá trị văn hóa, tự nhiên và tri thức dân gian sẽ tạo nên những sản phẩm độc đáo và bền vững. Các mô hình du lịch cộng đồng, du lịch xanh hay du lịch sinh thái đang trở thành xu hướng tất yếu, vừa giúp người dân tại chỗ hưởng lợi, vừa mang lại trải nghiệm thú vị cho du khách.
Ông Tùng đặc biệt đánh giá cao tâm huyết của các chuyên gia trong việc phát triển các mô hình du lịch bền vững tại Vĩnh Long. “Khi làm việc với họ, tôi nhận ra việc học hỏi liên tục là điều quan trọng. Không phải cứ làm lâu năm là đủ kinh nghiệm. Mỗi chuyến đi, mỗi dự án đều là cơ hội để học cái mới, làm du lịch phải luôn đổi mới, luôn sáng tạo”, ông chia sẻ.
Ônng Tùng nói thêm: “Bản thân tôi luôn coi các công ty du lịch khác là đồng nghiệp, không phải đối thủ. Mục tiêu chung là phục vụ du khách và cùng phát triển sản phẩm. Khi làm việc, tôi luôn nhẫn nại và trân trọng từng cơ hội học hỏi từ đồng nghiệp".
Không gian sông nước miệt vườn tại Nhị Hòa tạo nên bức tranh làng quê thanh bình, giàu bản sắc của du lịch cộng đồng miền Tây
Ông cũng cho rằng phát triển du lịch miền Tây không chỉ là nhiệm vụ của riêng địa phương nào mà là xu hướng chung của Việt Nam và thế giới.
“Những mô hình này vừa làm đẹp cho cộng đồng, vừa giúp phát triển hạ tầng địa phương. Nó không phá vỡ cấu trúc làng quê mà còn lan tỏa các giá trị văn hóa, tự nhiên và tri thức dân gian. Đây là cơ hội để du lịch miền Tây phát triển bền vững, lan tỏa ra nhiều tỉnh khác, góp phần tạo nên một cộng đồng du lịch có trách nhiệm”, ông Tùng nhấn mạnh.
Còn ông Đỗ Tuấn Anh - Giám đốc Công ty Du lịch Vietmark chia sẻ, trải nghiệm thực tế là yếu tố quan trọng để xây dựng điểm đến bền vững. Khi khảo sát Nhị Hòa, ông quan sát mọi chi tiết từ không gian làng quê đến cách người dân phục vụ, để truyền tải đúng thông điệp. Ông thẳng thắn đặt câu hỏi về hiệu quả kinh tế của mô hình, và nhận được câu trả lời: hãy phát triển điểm đến trước, doanh thu sẽ theo sau.
Ông Đỗ Tuấn Anh - Giám đốc Công ty Du lịch Vietmark
“Tôi đánh giá cao cách các bạn trẻ làm truyền thông, nhưng họ vẫn thiếu trải nghiệm thực tế và sự lăn xả. Điều này cho thấy, dù mô hình du lịch hiện đại phát triển nhanh, trải nghiệm và kiến thức thực tiễn vẫn là yếu tố quan trọng”, ông Đỗ Tuấn Anh nhận định. Lấy dẫn chứng từ làng rau Trà Quế ở Hội An, ông Tuấn Anh cũng cho rằng, cần thêm nhiều hoạt động trải nghiệm "làm thật" để du khách có thể hòa mình vào cuộc sống của người dân địa phương thay vì chỉ nhấn mạnh vào các hoạt động ẩm thực như các mô hình du lịch ở miền Tây hiện nay.
Trong khi đó, bà Đinh Thị Minh Xuân, đại diện Công ty TNHH Du lịch HEARTVENTURES, đánh giá Nhị Hòa là điểm đến sở hữu nhiều lợi thế nổi bật về giao thông kết nối thuận lợi, cảnh quan thiên nhiên sông nước miệt vườn đặc trưng và nền tảng văn hóa bản địa giàu bản sắc.
Theo bà Xuân, nếu được đầu tư đúng hướng, Nhị Hòa hoàn toàn có thể phát triển thành một sản phẩm du lịch trải nghiệm độc đáo, đủ sức thu hút không chỉ khách nội địa mà cả khách quốc tế, đặc biệt là nhóm học sinh, sinh viên, đối tượng phù hợp với loại hình du lịch giáo dục, trải nghiệm và tìm hiểu văn hóa cộng đồng.
Nhị Hòa được định hướng phát triển du lịch xanh, gắn bảo tồn văn hóa với nâng cao sinh kế cho người dân.
Tuy nhiên, đại diện doanh nghiệp cũng cho rằng, việc phát triển du lịch tại Nhị Hòa không thể đi theo lối làm đại trà, mà cần xác định rõ từng phân khúc khách hàng, từ đó thiết kế sản phẩm phù hợp với nhu cầu, thời gian lưu trú và khả năng chi trả của từng nhóm.
Muốn làm được điều đó, bà Xuân nhấn mạnh vai trò của sự hợp tác chặt chẽ giữa doanh nghiệp du lịch, chính quyền địa phương và các viện nghiên cứu, nhằm xây dựng sản phẩm vừa mang tính thị trường, vừa giữ được bản sắc và giá trị cộng đồng.
Ở góc độ chuyên môn, một chuyên gia du lịch tham dự chương trình cũng đánh giá cao tính chân phương, gần gũi và đời sống sinh hoạt tự nhiên của người dân địa phương - yếu tố cốt lõi tạo nên sức hút riêng cho mô hình du lịch cộng đồng tại Nhị Hòa.
Theo chuyên gia, để khai thác hiệu quả tiềm năng này, cần có các giải pháp đồng bộ như kết nối tour tuyến, tư vấn cách tổ chức trải nghiệm cho người dân, đồng thời hỗ trợ nâng cao năng lực làm du lịch tại chỗ, thay vì áp đặt mô hình từ bên ngoài.
Sự đồng hành của chính quyền, chuyên gia và doanh nghiệp góp phần định vị thương hiệu du lịch cộng đồng Nhị Hòa.
Có thể nói vai trò dẫn dắt của chính quyền địa phương, cùng sự đồng hành của các viện nghiên cứu và doanh nghiệp, là yếu tố then chốt giúp gắn kết các bên liên quan, từ đó hình thành một chuỗi giá trị du lịch cộng đồng bền vững. Việc phát triển du lịch không chỉ hướng đến hiệu quả kinh tế, mà còn góp phần bảo tồn văn hóa, nâng cao sinh kế và chất lượng sống cho người dân địa phương.
|
Tại Nhị Hòa, du khách được tham quan vườn cây ăn trái trĩu quả, chèo thuyền trên kênh rạch, thưởng thức những món đặc sản đậm hương vị sông nước. Nơi đây không chỉ đẹp nhờ cảnh quan thiên nhiên xanh mát, mà còn hấp dẫn bởi các câu chuyện văn hóa và truyền thống địa phương, từ nghề truyền thống, cách sinh hoạt thường nhật đến các lễ hội dân gian. Không gian thanh bình giữa thiên nhiên tươi mát của Nhị Hòa còn mang đến những giây phút thư giãn thực sự, nơi du khách có thể tạm rời xa nhịp sống hối hả, tận hưởng cảnh vật bình dị, nghe tiếng chim hót, gió thổi và cảm nhận sự gắn kết giữa con người và thiên nhiên. |
Xây dựng du lịch bền vững
Du lịch Nhị Hòa được phát triển trên nền tảng văn hóa bản địa và đời sống cộng đồng, lấy con người làm trung tâm. Thay vì sao chép hay dàn dựng, mô hình hướng đến những trải nghiệm chân thực, hài hòa với thiên nhiên, góp phần nâng cao sinh kế người dân và gìn giữ bản sắc địa phương.
Theo TS. Tạ Duy Linh, trong bối cảnh đồng bằng sông Cửu Long, hệ sinh thái sông nước và cảnh quan các tỉnh tương đối giống nhau, nên nhiều sản phẩm du lịch dễ bị trùng lặp. Tuy nhiên, điểm khác biệt thực sự nằm ở văn hóa ứng xử và sinh kế hàng ngày của người dân. Khác với các khu vực phía Bắc chú trọng cảnh quan tự nhiên, miền Tây phát triển du lịch dựa vào văn hóa sông nước, đời sống miệt vườn và môi trường sinh thái, lấy con người làm trung tâm.
TS. Tạ Duy Linh - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch
“Du lịch xanh không chỉ là vấn đề môi trường mà còn là nhận thức và hành động. Các mô hình du lịch cộng đồng phải dựa vào giá trị văn hóa vốn có của địa phương, từ đó các nhà chuyên môn sáng tạo để du khách trải nghiệm thực tế, nhập thân vào đời sống cộng đồng, tạo ra sự phát triển bền vững và sâu sắc”, TS. Linh nhấn mạnh.
TS. Dương Đức Minh - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch cho biết, mô hình Nhị Hòa được xây dựng trên ba giá trị cốt lõi: giá trị biểu tượng, giá trị tri giác và giá trị gia tăng. Ông Minh nhấn mạnh, Nhị Hòa không chỉ thuận lợi về giao thông mà còn được định vị theo tầm nhìn tăng trưởng xanh, phát triển bền vững. Giá trị tri giác là sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong quá trình triển khai mô hình, giúp du khách cảm nhận trọn vẹn không gian, cảnh quan và nhịp sống bản địa.
Ông Minh cũng chia sẻ, trong quá trình hướng dẫn người dân, ông không xem mình là “người thầy” mà là “người học trò”, học từ chính cộng đồng để kiến tạo những trải nghiệm có chiều sâu, bắt đầu từ những chi tiết nhỏ như cánh cổng làng, không gian sinh hoạt, đến câu chuyện quê hương.
Người dân cùng phát triển du lịch công bằng
Trong quá trình phát triển du lịch cộng đồng Nhị Hòa, sự đồng hành của chính quyền địa phương cùng vai trò dẫn dắt của truyền thông giữ vị trí then chốt. Chính quyền tạo nền tảng về cơ chế, hạ tầng và kết nối nguồn lực, giúp người dân tự tin tham gia làm du lịch.
Bà Nguyễn Thị Quyên Thanh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long nhận định, ra mắt mô hình Nhị Hòa không chỉ mang lại thu nhập mà còn nâng cao kỹ năng làm du lịch cho người dân, giúp họ phục vụ du khách chuyên nghiệp hơn và “thổi hồn” vào các giá trị di sản văn hóa.
Bà Thanh nhấn mạnh việc lựa chọn Nhị Hòa dựa trên truyền thống văn hóa, vị trí địa lý, điều kiện sông nước và tiềm năng người dân là nền tảng quan trọng để triển khai hiệu quả và nhân rộng mô hình.
Du khách tham gia trải nghiệm ẩm thực địa phương, tìm hiểu văn hóa và tri thức bản địa.
Bà Nguyễn Thị Ngọc Dung - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Vĩnh Long khẳng định, du lịch cộng đồng là sự phối hợp giữa chính quyền, đơn vị tư vấn, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư. Bà nhấn mạnh vai trò quan trọng của truyền thông: nhờ sự dẫn dắt của các chuyên gia, hình ảnh Nhị Hòa đã phủ sóng các nền tảng số, góp phần lan tỏa mô hình ra cả nước.
Bà Dung cũng cho biết chính quyền sẽ đồng hành hỗ trợ cơ sở hạ tầng, còn người dân cùng nhau phát triển dịch vụ du lịch một cách công bằng, không bị khai thác lợi ích.
Bà Nguyễn Thị Quyên Thanh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long và TS. Dương Đức Minh - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch
“Giai đoạn hai của dự án tiếp tục nhận sự tư vấn từ Viện và các chuyên gia để mô hình ngày càng hoàn thiện, chạm đến trái tim du khách. Cùng sự đồng hành của cộng đồng, doanh nghiệp và các đơn vị nghiên cứu, du lịch Vĩnh Long sẽ phát triển bền vững, không chỉ với Nhị Hòa mà còn mở rộng thành bức tranh du lịch đa sắc màu, đậm dấu ấn văn hóa dừa, văn hóa Khmer và văn hóa địa phương”, bà Dung chia sẻ.
Bà Nguyễn Thị Ngọc Dung - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Vĩnh Long khẳng định, du lịch cộng đồng là sự phối hợp giữa chính quyền, đơn vị tư vấn, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư
Từ Nhị Hòa, du lịch cộng đồng miền Tây đang hiện thực hóa mô hình kết hợp con người, văn hóa và thiên nhiên, nơi trải nghiệm du lịch trở thành hành trình khám phá đời sống bản địa. Sự đồng hành giữa doanh nghiệp, chuyên gia, chính quyền và cộng đồng dân cư hứa hẹn tạo ra những sản phẩm bền vững, giàu bản sắc, góp phần định vị thương hiệu du lịch Vĩnh Long và miền Tây Nam Bộ trên bản đồ du lịch Việt Nam.
