Nha Trang: Những khoảnh khắc thầm lặng
Chia sẻ
Quyển sách là một tập hợp những bức hình về Nha Trang của tác giả - cố nghệ sĩ nhiếp ảnh Huỳnh Nam chính thức ra mắt bạn đọc từ nghĩa cử cao đẹp mà nhiếp ảnh gia Nguyễn Bá Hân cùng nhiều đồng nghiệp, bằng hữu đã dành cho người bạn quá cố của mình.
Việc quyên góp, hỗ trợ tài chính từ nhiều tấm lòng trong và ngoài nước để ấn loát tập sách gần 200 trang, khổ vuông 20,6cm, do Nhà xuất bản Đồng Nai ấn hành vào dịp Tết Bính Ngọ 2026, cho thấy tình bạn quý mến và sự gắn kết trong cộng đồng nhiếp ảnh.
Tác giả bài bài báo với nhiếp ảnh gia Nguyễn Bá Hân, người chủ xướng và chủ biên tập sách “Nha Trang – những khoảnh khắc thầm lặng” để tưởng nhớ nghệ sĩ nhiếp ảnh Huỳnh Nam.
Cố nghệ sĩ nhiếp ảnh Huỳnh Nam. Ảnh: Nguyễn Bá Hân
Huỳnh Nam, người con xứ Quảng đã chọn Nha Trang làm nơi gắn bó đến cuối đời. Trong từng bức ảnh, bao giờ Nam cũng mô tả cảnh vật, tâm hồn, ký ức và hoài niệm.
Đó là bàn chân tượng Phật, bình minh trên biển, khi chiều xuống, Chợ bán cá ở Diên Thủy, Căn nhà cổ trên đường Phan Bội Châu, Mặc cho định mệnh nước trôi, Một mình giữa sóng nước mênh mông, mùa biển động, Cầu Trần Phú ở xóm Bóng, Lương Sơn, Đầm Nha Phú, Chợ hoa ngày tết, Xóm đường tàu, Người quét rác bên đường…hay những góc phố bình dị, những buổi sáng sớm trên bãi biển, những chiếc thuyền thúng nằm im lìm sau một ngày dài ra khơi… đều được Nam ghi lại bằng ánh nhìn tinh tế và trái tim chan chứa tình yêu.
Ảnh của Huỳnh Nam không cầu kỳ, không phô trương, mà lặng lẽ như chính tên gọi “những khoảnh khắc thầm lặng”. Người xem nhận ra sự tinh tế trong cách ông sử dụng ánh sáng, bố cục và màu sắc để tạo nên những tác phẩm giàu cảm xúc.
Huỳnh Nam đặc biệt nhạy cảm với ánh sáng tự nhiên. Ông thường chọn thời khắc bình minh hoặc hoàng hôn, khi ánh sáng dịu dàng, vàng óng hoặc hồng phấn để ghi lại cảnh biển Nha Trang. Ánh sáng trong ảnh của Nam không chỉ làm nổi bật đường nét, mà còn tạo nên cảm xúc “sự bình yên, sự lãng mạn, đôi khi là nỗi buồn man mác”. Có những khoảnh khắc chụp được ánh sáng xuyên qua làn sương sớm, khiến cảnh vật trở nên huyền ảo, như một giấc mơ.
Ảnh của Huỳnh Nam giản dị nhưng chặt chẽ. Ông không chạy theo sự cầu kỳ, mà chú trọng sự cân đối tự nhiên. Một chiếc thuyền nhỏ nằm ở góc khung hình, phía xa là đường chân trời, phía trên là bầu trời rộng mở, tạo nên cảm giác hài hòa. Ông thường để khoảng trống trong ảnh, để người xem có thể thả hồn vào không gian, cảm nhận sự mênh mông của biển cả. Chính sự tiết chế này làm cho ảnh của ông có chiều sâu, gợi mở nhiều liên tưởng.
Màu sắc trong ảnh của Huỳnh Nam không rực rỡ, chói lòa, thiên về sự nhẹ nhàng, tinh tế. Ông yêu thích gam màu xanh của biển, màu trắng của cát, màu nâu trầm của những mái nhà cổ, màu đỏ gạch của những con đường nhỏ. Hầu hết ảnh của Nam đều tạo nên một bảng màu dịu dàng, gần gũi. Có thể nói, màu sắc trong ảnh của ông mang nét trữ tình, không sặc sở, nhưng sâu lắng, khiến người xem có nhiều cảm xúc.
Có những nghĩa cử không chỉ dừng lại ở hành động cụ thể, mà còn trở thành biểu tượng cho tình người, cho sự gắn bó vượt qua cái hữu hạn của đời người. Việc nhiếp ảnh gia Nguyễn Bá Hân cùng bạn bè, đồng nghiệp, học trò và mạnh thường quân chung tay thực hiện tập sách nói trên để tưởng nhớ Huỳnh Nam chính là một tình yêu, tình bạn chân thành như thế.
Trong triết lý nhân sinh, cái đẹp không chỉ nằm ở tác phẩm nghệ thuật, mà còn ở cách con người đối đãi với nhau. Nghĩa cử này cho thấy nghệ thuật không bao giờ là một hành trình đơn độc. Nó được nuôi dưỡng bởi tình bạn, bởi sự sẻ chia, bởi niềm tin, ký ức của một người nghệ sĩ có thể trở thành di sản chung cho cộng đồng. Khi một người ra đi, những gì còn lại không chỉ là tác phẩm, hình ảnh, mà còn là tình cảm, là sự tiếp nối của những tấm lòng.
Khi nói đến ân tình, ân tình ở đây không phải là sự trả nợ, mà là sự tri ân, một cách để khẳng định rằng Huỳnh Nam đã sống một đời có ý nghĩa, và tình yêu ông dành cho Nha Trang đã trở thành một phần ký ức. Chính sự đồng lòng của nhiều người chung tay xuất bản tập sách đã biến tình bạn thành một triết lý sống “cái đẹp chỉ thật sự tồn tại khi được sẻ chia và lưu giữ”.
Những khoảnh khắc tuyệt vời về thành phố biển Nha Trang trong ảnh của Huỳnh Nam hiện lên vừa quen vừa lạ. Quen bởi đó là những hình ảnh đời thường: biển xanh, nắng vàng, những con người lam lũ nhưng hiền hòa. Lạ bởi cách ông nhìn, cách ông chọn khoảnh khắc để lưu giữ. Có khi là ánh nắng sớm mai phản chiếu trên mặt nước, có khi là nụ cười của người ngư dân sau chuyến ra khơi, có khi là dáng ngồi trầm tư của một cụ già bên hiên nhà nhìn ra biển. Những chi tiết tưởng chừng nhỏ bé ấy lại làm nên linh hồn của thành phố.
Huỳnh Nam, gần nữa đời chụp ảnh Nha Trang, sống cùng Nha Trang, thở cùng nhịp thở của thành phố biển này. Tình yêu nghệ thuật của ông dành cho Nha Trang là sự chiêm ngưỡng từ xa, sự hòa nhập và sự gắn bó máu thịt.
Trong từng bức ảnh, ta thấy Nam dành nhiều tâm huyết ghi lại cảnh vật, gửi gắm tâm hồn. Ánh sáng bình minh trên biển không chỉ là ánh sáng, mà là lời thì thầm của một người nghệ sĩ với thành phố ông yêu. Bố cục giản dị không chỉ là kỹ thuật, mà là sự tôn trọng dành cho vẻ đẹp tự nhiên. Màu sắc dịu dàng không chỉ là lựa chọn thẩm mỹ, mà là cách ông giữ cho Nha Trang một vẻ đẹp nguyên sơ…
Tình yêu ấy mang tính triết lý “nghệ thuật không phải để chiếm hữu, mà để hòa nhập, không phải để phô diễn, mà để lắng nghe”. Huỳnh Nam đã lắng nghe Nha Trang bằng trái tim, và ông để cho thành phố ấy tự kể câu chuyện của mình qua từng khung hình. Chính sự khiêm nhường đó làm cho ảnh của Nam trở nên thấm thía, khiến người xem cảm nhận được tình yêu sâu nặng của một người nghệ sĩ dành cho nơi chốn ông gắn bó cả đời.
Quyển sách ảnh “Nha Trang – những khoảnh khắc thầm lặng” đó là một công trình nghệ thuật khiêm tốn, là một nghĩa cử đầy ân tình. Nó nhắc nhở chúng ta, nghệ thuật đâu chỉ để ngắm nhìn, mà để lưu giữ, để tưởng nhớ, để tri ân. Huỳnh Nam đã ra đi, nhưng những bức ảnh của ông vẫn còn đó, như những lời thì thầm về tình yêu dành cho Nha Trang. Và nhờ tấm lòng của nhiếp ảnh gia Nguyễn Bá Hân cùng bao người bạn, học trò, đồng nghiệp, những khoảnh khắc ấy đã được kết tinh thành một tập sách, để mỗi người khi lật giở từng trang đều cảm nhận được hơi thở của biển, của gió và của ký ức.
Nghĩa cử của Nguyễn Bá Hân và bằng hữu dành cho Huỳnh Nam, cùng tình yêu nghệ thuật mà Huỳnh Nam dành cho Nha Trang, đã gặp nhau trong tập sách “Nha Trang - những khoảnh khắc thầm lặng”. Đó là một cuốn sách ảnh, hay là một triết lý sống “cái đẹp cần được lưu giữ bằng tình người, nghệ thuật chỉ thật sự có ý nghĩa khi nó gắn bó với đất, với người, với ký ức”.
Nhiếp ảnh gia Nguyễn Bá Hân – người chủ xướng và chủ biên quyển sách, nói: “Huỳnh Nam đã ra đi, nhưng tình yêu ông dành cho Nha Trang vẫn còn đó, trong từng bức ảnh, trong từng trang sách, trong từng trái tim người xem. Và chính nghĩa cử của những người bạn đã làm cho tình yêu ấy trở nên bất tử”.
Nhiếp ảnh gia Nguyễn Bá Hân
Xin trân trọng giới thiệu tập sách đến các đồng nghiệp, bằng hữu trong và ngoài nước - như một lời mời gọi cùng nhau chiêm ngưỡng, cùng nhau hoài niệm, và cùng nhau giữ gìn vẻ đẹp thầm lặng của thành phố biển Nha Trang qua ánh nhìn của nghệ sĩ Huỳnh Nam.
Tưởng nhớ bạn hiền Huỳnh Nam!
Nhìn lại cuộc đời và sự nghiệp của nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư, một học giả với những công trình nghiên cứu đồ...
