Mâm cơm giữa hàng bia mộ tưởng nhớ tổ tiên trong trong tiết Thanh Minh ấm tình

Dòng người hối hả đổ về các nghĩa trang dọn dẹp mộ phần tổ tiên những ngày cuối Chạp. Đây không chỉ là nghi thức tất niên mà còn mở đầu cho mùa tảo mộ kéo dài xuyên suốt mùa xuân, thể hiện đạo lý hiếu nghĩa vẹn tròn của người Việt.

Những ngày này, các nghĩa trang, hoa viên TP.HCM từ Tân Tạo đến Bình Dương đều rộn ràng bước chân người đi tảo mộ.

Khói hương trầm mặc quyện trong gió xuân tạo không gian ấm cúng, để cho con cháu thành kính nhớ về tổ tiên và nguồn cội.

Người dân mang theo hoa quả, chổi, khăn lau để sửa sang "nhà cửa" cho người khuất giữa những ngày cuối năm chộn rộn.

Phong tục này vốn là nét đẹp văn hóa lâu đời, phản ánh sâu sắc đạo lý "uống nước nhớ nguồn". Sau một năm bộn bề, con cháu trở về dọn dẹp, sửa sang phần mộ tổ tiên như cách mời ông bà về ăn Tết. Nghi thức ấy không chỉ là trách nhiệm mà còn là sợi dây gắn kết các thế hệ trong dòng tộc.

Đặc biệt, mùa tảo mộ của người Việt không chỉ dừng lại ở những ngày cuối năm bận rộn. Nó mở đầu cho một hành trình tâm linh kéo dài suốt cả mùa xuân tươi đẹp.

Việc tảo mộ từ cuối năm kéo dài đến tiết Thanh minh tạo nên một khoảng thời gian thiêng liêng để hướng về cội nguồn.

Điều này giúp mạch nguồn văn hóa truyền thống được bồi đắp từ thế hệ này sang thế hệ khác, không đứt quãng trong tâm thức mỗi người.

Hoa viên Nghĩa trang Bình Dương 27 tháng Chạp (14/2), ngày cuối năm nhộn nhịp với dòng người ra vào tấp nập. Chị Bảo Thu chia sẻ dù là con út nhưng chị luôn giữ nhiệm vụ nhang khói vì các anh chị ở xa. Năm nay công ty tăng ca liên tục, nhưng chị vẫn ưu tiên đi sớm trước tết để hoàn thành tâm nguyện với tổ tiên.

Dù kinh tế khó khăn, nhiều người vẫn cố gắng sắm sửa mâm cúng tươm tất cho người đã khuất. Chị Lê Thảo (Bình Tân) cho biết khi trưởng thành mới hiểu hết ý nghĩa của việc đứng trước mộ ông bà. Đó là lúc mỗi người tự soi rọi lại bản thân, sống sao cho xứng đáng với sự hy sinh của các bậc tiền nhân.

Từ những ngày giáp Tết vội vã đến những ngày xuân thong dong trong tiết tháng ba, lòng thành kính của con cháu luôn hiện hữu.

Chú Hà Tiến, nhân viên vệ sinh tại nghĩa trang, cho biết năm nay nhuần 2 tháng, thời gian người dân đi tảo mộ giãn cách hơn. Công việc dọn dẹp, tưới hoa tuy mệt nhọc nhưng anh vẫn cố gắng phục vụ tận tình để bà con yên tâm cúng bái. Chú cảm nhận được niềm vui của người dân khi thấy phần mộ người thân khang trang.

Mùa tảo mộ kéo dài từ xuân sớm đến tiết Thanh minh như một lời nhắc nhở về sự vĩnh cửu của tình thân. Dẫu thời gian trôi qua, những giá trị đạo đức và lòng hiếu thảo vẫn luôn được gìn giữ vẹn nguyên. Đó chính là cốt cách, là điểm tựa tinh thần vững chãi của con người Việt Nam qua bao thế hệ.

Tương tự tại nghĩa trang Tân Tạo (P.Tân Tạo), chiều 25 tháng Chạp nườm nượp người dân tay xách, nách mang nhộn nhịp ra vào.

Thay cho vẻ ảm đạm hiu quanh của “Khu xóm buồn”, không khí chộn rộn, chuẩn bị nhang đèn cúng quảy, quét dọn diễn ra rôm rả.

“Dọc đường chạy ngang chợ, mình tấp vào mua ít bánh trái, nhang đèn, đồ cúng lễ vài bộ quần áo, giấy tiền vàng mã cúng cho ngoại”, anh Hưng nói.

anh Trần Văn Hưng (quê Tiền Giang) đang tỉ mẩn lau từng tấm bia đá. Anh xin nghỉ làm buổi chiều, tranh thủ giờ nghỉ trưa chạy về từ Tân Uyên về đây thực hiện bổn phận với ông bà nội. Với anh, việc này giúp bản thân nhớ về những ngày thơ bé được ông bà chăm bẵm, yêu thương.

Phong tục tảo mộ cuối năm là nét đẹp lâu đời của người Việt. Sau một năm bộn bề, con cháu trở về dọn dẹp, sửa sang phần mộ tổ tiên, như một cách “mời” ông bà về ăn Tết cùng gia đình.

Ở một góc khác, bà Nguyễn Thị Lành (65 tuổi) đang lau bụi bám quanh bia mộ chồng và người thân. Con trai bà đang làm việc tại Nhật Bản không thể về trực tiếp nên bà mở cuộc gọi video. Qua màn hình nhỏ, người con xa xứ vẫn có thể cùng gia đình cúng bái, cảm nhận không khí thiêng liêng của ngày cuối năm.

Những ngôi mộ sạch đẹp, khói hương nghi ngút báo hiệu một mùa xuân mới an lành đã về. Tảo mộ cuối năm và suốt mùa xuân thực sự là hành trình tìm về bản ngã đầy nhân văn.

Nhiều gia đình còn giữ thói quen ở lại nghĩa trang ăn một bữa cơm nhỏ sau khi hoàn tất dọn dẹp. Bà Nguyễn Thu Ba (phường Sơn Kỳ) tin rằng ông bà sẽ vui khi thấy con cháu tụ họp đông đủ. Khoảnh khắc quây quần bên mộ phần chính là lúc tình thân được hâm nóng giữa những ngày cuối năm bận rộn.

Việc đưa trẻ nhỏ đi tảo mộ cũng là cách giáo dục truyền thống gia đình thiết thực nhất. Các em được biết vị trí mộ phần, nghe kể về cuộc đời và công đức của ông bà, cha chú. Những bài học về lòng biết ơn cứ thế thấm sâu vào tâm hồn trẻ thơ một cách tự nhiên và nhẹ nhàng nhất.

“Khi những nén nhang cuối cùng tàn, mọi người trở về với cuộc sống thường nhật nhưng lòng cảm thấy thanh thoát nhẹ nhõm”, chị Thu Hương nhà ở Hóc Môn cảm nhận.

Cuộc sống hiện đại dù có đổi thay, phong tục tảo mộ vẫn giữ vị trí trang trọng trong đời sống tâm linh. Nó nhắc nhớ mỗi người rằng, dù đi đâu về đâu, cội nguồn vẫn là nơi nương náu bình yên nhất. Mỗi nhành cỏ, nén hương đều chứa đựng khát vọng về một năm mới hạnh phúc và thịnh vượng.

Kết thúc một ngày tảo mộ, nắng chiều vàng vọt đổ xuống những hàng mộ ngay ngắn, sạch sẽ và ấm áp. Những câu chuyện về tổ tiên vẫn sẽ tiếp tục được kể lại trong mâm cơm tất niên của mỗi gia đình. Đó chính là sự trường tồn của truyền thống văn hóa Việt Nam.