Độc đáo nghệ thuật múa bóng rỗi tại lễ cúng Bà Thượng Động Cố Hỷ

Tại lễ cúng Bà Thượng Động Cố Hỷ trong khu di tích lịch sử Giàn Gừa, người dân TP Cần Thơ và các tỉnh miền Tây được xem các nghệ nhân dâng mâm, dâng bông, múa ghế, múa khạp da bò…

Ngày 15/4, hàng nghìn người dân khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đã đến xã Nhơn Ái, TP Cần Thơ dự lễ cúng Bà Thượng Động Cố Hỷ tại khu di tích lịch sử Giàn Gừa.Trước đây, giàn gừa có diện tích khoảng 10.000 m2, xung quanh nhiều cỏ cây, lau sậy, ít nhà dân, ít người lai vãng. Nơi đây có một ngôi miếu bằng tre lá do nhân dân xây dựng để thờ Bà Thượng Động Cố Hỷ dưới tán lá gừa và lấy ngày 28 tháng 2 âm lịch hằng năm là ngày vía Bà.Dựa vào địa hình hiểm yếu, hẻo lánh của khu vực này và giai thoại linh thiêng về  Giàn Gừa trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, nhiều cán bộ, Đảng viên đã cải trang hoạt động dưới nhiều hình thức. Trong đó, có thầy Bảy làm nghề bốc thuốc Nam. Thông qua việc bốc thuốc chữa bệnh, nắm bắt được tâm tư, tình cảm của bà con nơi đây, thầy Bảy dần dần tạo được niềm tin trong quần chúng và thiết lập cơ sở cách mạng tại Giàn Gừa.Trong kháng chiến chống Mỹ, do nhận thấy khu Giàn Gừa với vị trí giáp nhiều kênh rạch chăng chịu, chưa lần nào địch càn quét bắn phá, Chi bộ xã đã chọn nơi đây làm địa điểm hội họp, triển khai kế hoạch, Nghị quyết, Chỉ thị của Khu ủy khu Tây Nam Bộ. Đặc biệt, khu Giàn Gừa đã được lực lượng biệt động thị xã Cần Thơ chọn làm địa điểm mở lớp đào tạo, huấn luyện đội “Biệt động mật” để cung cấp cho các cơ sở nội thành hoạt động.Di tích lịch sử Giàn gừa trải qua thời gian, mặc dù bị chiến tranh bom cày, đạn xới, những cây gừa vẫn giữ được nét nguyên sinh với dáng đẹp, tán rộng, nhiều thân, nhiều cành quyện chặt vào nhau tạo thành giàn vững chắc và có sức sống mãnh liệt, gắn liền với lịch sử đấu tranh chống giặc ngoại xâm của nhân dân Cần Thơ. Bên cạnh đó, nơi đây là địa điểm tổ chức họp mặt nhân dịp kỷ niệm các ngày lễ truyền thống cách mạng của địa phương, nơi sinh hoạt văn nghệ, nhất là nghệ thuật đờn ca tài tử văn hóa tín ngưỡng dân gian của bà con nhân dân, nơi giao lưu văn hóa, văn nghệ.Với những giá trị lịch sử, văn hóa tiêu biểu, ngày 5/4/2023, UBND TP Cần Thơ đã quyết định xếp hạng khu Giàn Gừa là Di tích lịch sử cấp thành phố. Đồng thời, Giàn Gừa đã được Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam công nhận là “Cây Di sản Việt Nam” vào tháng 6/2013.Hàng năm, tại lễ cúng Bà Thượng Động Cố Hỷ tại khu di tích lịch sử Giàn Gừa đều diễn ra màn trình diễn nghệ thuật độc đáo là múa bóng rỗi. Loại hình nghệ thuật diễn xướng dân gian đặc trưng tại Nam Bộ này hình thành hơn 300 năm, thường diễn ra trong các dịp lễ Kỳ yên, lễ vía Bà ở đền, miếu.Sự kết hợp độc đáo giữa hát rỗi và múa bóng, các nghệ nhân biểu diễn để cúng tạ thần linh, cầu may mắn, ấm no trên nền nhạc rộn ràng, vần điệu êm tai đặc trưng.Dưới những tán gừa mát mẻ, du khách được Ban Tổ chức bố trí ghế ngồi và bàn ăn miễn phí để chờ làm lễ và xem múa bóng rỗi. Trong lúc diễn ra lễ cúng Bà, các nghệ nhân biểu diễn múa dâng hoa, dâng bông huệ, dâng mâm, múa ghế, múa khạp da bò, múa bông huệ…Trước khi vào lễ chính, lãnh đạo Đảng ủy, UBND xã Nhơn Ái đã thắp hương bàn thờ Bác Hồ. Khi vào lễ chính, thành viên trong ban tế lễ sẽ làm nghi thức cúng Bà rất trang trọng.