Nghệ sĩ ưu tú, tiến sĩ Hoàng Duẩn được xem là một trong những đạo diển nổi bật trong lĩnh vực sự kiện lễ hội và sân khấu Việt Nam.
Chỉ riêng trong năm 2025 và đầu năm 2026 anh đã tạo nên những dấu ấn riêng biệt độc đáo trong các sự kiện cấp quốc gia, khu vực, tỉnh, thành phố như: Tổng đạo diễn Lễ hội Giao Thừa Bính Ngọ Quảng Ngãi năm 2026; Lễ hội Giao Thừa Bính Ngọ Gia Lai năm 2026; Chương trình kỷ niệm 50 năm thành lập Trường Đại học Văn hoá TP.HCM (1976 - 2026); Lễ Kỷ niệm 50 năm Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, 65 năm kết nghĩa Trà Vinh - Thái Bình (2025).
Tổng đạo diễn nghệ thuật chương trình Cầu truyền hình Quốc gia “Bản trường ca hòa bình” Chào mừng kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025), (Phụ trách 2 điểm cầu (TP.HCM & Đắk Lắk); Tổng đạo diễn Lễ Bế mạc Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk (2025); Lễ hội Tinh hoa đại ngàn - Biển xanh hội tụ, Gia Lai (2025); Lễ Kỷ niệm 50 năm Giải phóng Đức Phổ - 5 năm thành lập thị xã Đức Phổ (2025); Khai mạc Lễ hội Tinh hoa Đất biển Bình Định (2024); Lễ hội Gạch Gốm Đỏ - Kinh tế xanh Vĩnh Long lần I (2024); Lễ hội Nguyễn Trung Trực - Kiên Giang (2019, 2024); Khai mạc Lễ hội Oóc Om Bóc - Đua ghe Ngo Sóc Trăng (2024); Khai mạc Lễ hội Oóc Om Bóc - Đua ghe Ngo Sóc Trăng (2023); Khai mạc và Bế mạc Tuần Văn hóa - Du lịch Long An (2022); Lễ hội Giỗ tổ Hùng Vương (2022) tại TP.HCM; Khai mạc Ngày hội Văn hoá, Thể thao và Du lịch Đồng bào Khmer Nam Bộ lần thứ VIII (2022); Lễ Kỷ niệm 30 năm tái lập tỉnh Trà Vinh và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất (2022); Khai mạc và Bế mạc Ngày hội Văn hóa - Du lịch Bạc Liêu và Lễ hội Dạ cổ Hoài Lang (2022).
Đạo diễn Hoàng Duẩn đã biết lựa chọn những điểm nhấn trong các sự kiện của mình. Ngoài những cao trào mang yếu tố lịch sử như màn phất cờ trên dinh Độc Lập lập nên Viral cõi mạng trong chương trình “Bản trường ca hoà bình” mở màn chuỗi sự kiện A50 của năm 2025, màn 3D Mapping tại dinh Độc Lập, những đại cảnh hành quân hoành tráng tại chương trình,…đã thể hiện không chỉ tài năng về nghệ thuật dàn dựng mà còn là quá trình nghiên cứu lịch sử một cách chi tiết, tâm huyết của một nhà nghiên cứu văn hoá nghệ thuật.
Trong các chương trình sự kiện có thể thấy yếu tố văn hoá dân tộc của các cộng đồng, văn hoá dân tộc thiểu số được Nghệ sĩ ưu tú, tiến sĩ Hoàng Duẩn đặc biệt chú trọng.
Văn hoá đồng bào Khmer Nam Bộ trong các lễ hội Óc Om Bok - Đua Ghe Ngo hay Ngày hội Văn hoá đồng bào Khmer Nam Bộ được anh trau chuốt trong dàn dựng. Những dàn nhạc ngũ âm, những nhạc cụ, điệu múa Rom Vong, Rô Băm, tái hiện Lễ cúng trăng của đồng bào Khmer được anh nghiên cứu, chọn lọc và đưa lên sân khấu vừa đẹp, vừa đảm bảo tính dân tộc. Trong các sự kiện ngày hội văn hoá, lễ hội Nam Bộ chương trình của anh điều thấy có tỉ lệ các làn điệu dân ca Nam Bộ, Đờn ca tài tử, vọng cổ một cách hợp lý, các tiết mục chọn đúng điểm rơi của chương trình.
Đạo diễn Hoàng Duẩn nhận giải xuất sắc và duy nhất về đạo diễn tại Liên hoan kịch nói toàn quốc 2021.
Các chương trình sự kiện lễ hội thuộc khu vực miền Trung, Tây nguyên như: Lễ hội cà phê Buôn Ma Thuột, Lễ hội Tinh hoa đại ngàn - Biển xanh hội tụ, Gia Lai (2025); Lễ Kỷ niệm 50 năm Giải phóng Đức Phổ - 5 năm thành lập thị xã Đức Phổ (2025); Khai mạc Lễ hội Tinh hoa Đất biển Bình Định (2024), Lễ hội Giao Thừa Bính Ngọ Quảng Ngãi năm 2026, Lễ hội Giao Thừa Bính Ngọ Gia Lai 2026,… do Nghệ sĩ ưu tú, tiến sĩ Hoàng Duẩn làm tổng đạo diễn. Thông qua các chương trình, người xem dễ dàng nhận thấy những tinh tuý của văn hoá dân tộc các vùng miền, của từng địa phương được anh đưa lên sân khấu vừa hợp lý, vừa sâu sắc.
Trong Lễ hội Tinh hoa đại ngàn - Biển xanh hội tụ Gia Lai 2025. anh đã lên tận Gia Lai để làm việc và mời được những nghệ nhân đồng bào tại làng Pleiku Roh, Làng Xoá - Biển Hồ để xuống Quy Nhơn tham gia lễ hội, anh không muốn để người khác mặc trang phục của đồng bào Ba Na rồi minh hoạ lễ hội mừng múa, lễ cầu mưa rồi gọi đó là đồng bào Ba Na.
Anh làm việc với các nghệ nhân Hát Bội, Bả Trạo, Bài Chòi tại Quy Nhơn để mời họ tham gia trong lễ hội và lồng ghép các tiết mục vào trong chương trình cùng với võ Tây Sơn - Bình Định, Lễ hội cầu ngư….tạo nên bức tranh sinh động, nghệ thuật trên sân khấu, hay màn tái hiện văn hoá Sa Huỳnh, văn hoá Chăm Pa trong lễ hội “Tinh hoa đại ngàn – Biển xanh hội tụ”, hay sự kiện “50 giải phóng Đức Phổ” đặc trưng,…cho thấy khả năng nghiên cứu văn hoá dân tộc và nghệ thuật lên sân khấu một cách tài tình của đạo diễn Hoàng Duẩn.
Chương trình nghệ thuật Quảng Ngãi chào Xuân Bính Ngọ 2026 “Tết Đoàn viên- Xuân Khát vọng” do nhà biên kịch, Nghệ sĩ ưu tú, Tiến sĩ Hoàng Duẩn làm tổng đạo diễn.
Anh luôn trăn trở làm sao chương trình nghệ thuật trong các sự kiện, lễ hội nhất là những lễ hội văn hoá, lịch sử…thì phải đúng hồn cốt của tiết mục, của văn hoá, và phải biết cách chọn lựa những gì hay nhất, cô đọng nhất, hình tượng nghệ thuật nhất để thông qua đó người dân địa phương xem thì sẽ tự hào về quê hương, thế hệ trẻ được hiểu thêm về lịch sử văn hoá về nơi mình đang sống, du khách khán giả thì xem xong chương trình họ muốn đến nơi đó để du lịch, trải nghiệm…để hiểu thêm, từ đó góp phần phát triển du lịch và quảng bá quê hương ra với bạn bè trong nước và quốc tế.
Nghệ sĩ ưu tú, tiến sĩ, đạo diễn Hoàng Duẩn(giữa) cùng các nghệ sĩ hát tuồng.
Hoàng Duẩn có đam mê mãnh liệt và tôn trọng hết mực với sân khấu và văn hoá cộng đồng, nhất là nghệ thuật của đồng bào dân tộc thiểu số. Không chỉ trong sự kiện, hay lễ hội lớn mà anh còn tư vấn cho sinh viên do anh giảng dạy tham gia vào các sự kiện dành cho đồng bào dân tộc thiểu số tại các tỉnh thành. Mới đây anh đã làm tổng đạo diễn chương trình nghệ thuật sân khấu cộng đồng “Miền ký ức Cơ Tu” tại Tà Lang – Giàn Bí thuộc thành phố Đà Nẵng.
Chương trình với 100% diễn viên là đồng bào Cơ Tu, họ lên sân khấu kể về chính huyền thoại của dân tộc mình với niềm tự hào, họ biểu diễn điệu Tung tung da dá (di sản phi vật thể quốc gia), biểu diễn cồng chiêng, điệu múa chim T’ring…. trong một tổng thể chương trình biểu diễn đậm chất nghệ thuật, nhưng rất gần gủi. Trong 2 tháng làm việc và dàn dựng cho đồng bào chương trình “Miền ký ức Cơ Tu”.
Đạo diễn Hoàng Duẩn bên các nghệ nhân diễn xướng cồng chiêng Gia Lai.
Hoàng Duẩn chia sẻ mình cảm thấy rất vui vì từ những ngày đầu khi ê kip đi khảo sát để làm chương trình, được lãnh đạo đồng ý nhưng nổi lo lớn nhất đó là bà con có chịu tập không, bà con còn đi làm rẫy, thậm chí đi “trực trên rừng” hay đi hái cà phê tận các tỉnh Tây Nguyên. Nhưng khi chương trình phúc khảo và diễn ra thành công, tôi hạnh phúc vô cùng, bởi không chỉ người lớn, các già làng, phụ nữ tham gia mà cả trẻ em, đặc biệt là các bạn trẻ - trước đây không muốn mặc trang phục Cơ Tu của đồng bào mình mỗi khi xuống phố thì nay các bạn ấy rất tự hào khi mặc trang phục này và biểu diễn cho du khách, khán giả xem. Tôi mong sao các tour du lịch đến nhiều hơn để bà con có thêm thu nhập ổn định, đời sống tốt hơn để có thể tiếp tục sản xuất những chương trình mới. Tôi sẽ tiếp tục mô hình này: nghiên cứu - dàn dựng - chuyển giao để cho bà con địa phương có thêm sinh kế, phát triển du lịch và nâng cao đời sống, từ đó họ sẽ chung tay bảo vệ những giá trị văn hoá và mà cha ông đã để lại”.
Trong hai năm 2022, 2024 anh đã dàn dựng và đạt hai huy chương vàng liên hoan kịch nói toàn quốc và một giải đạo diễn xuất sắc năm 2022 (Giải thưởng duy nhất dành cho đạo diễn trong liên hoan). Giải thưởng đạo diễn xuất sắc Liên hoan kịch nói toàn quốc 2022 vở diễn “Câu hò đất Mẹ”; Huy chương vàng kịch nói vở diễn “Câu hò đất Mẹ” 2022; huy chương vàng kịch nói vở diễn “Đức thượng công Tả quân Lê Văn Duyệt – Người mang chín án tử” 2024
Và nhiều giải thưởng nổi bật: Huy chương Vàng liên hoan Truyền hình toàn quốc 2020; Giải thưởng văn học nghệ thuật Phạm Văn Đồng 2024 (Giải A); huy chương Bạc liên hoan Truyền hình toàn quốc 2010; huy chương Vàng, Bạc liên hoan múa rối toàn quốc 1994; 2 huy chương Vàng liên hoan Kịch ngắn, kịch vui toàn quốc 2018; huy chương Vàng, Bạc Liên hoan Tiểu phẩm Cải lương (Hương sắc Cửu Long) 2023, 2019.
Giải thưởng đạo diễn xuất sắc Liên hoan sân khấu thiếu nhi TP.HCM 2004; nhiều giải A, B của Hội nghệ sĩ sân khấu Việt Nam, Hội nghệ sĩ sân khấu TP.HCM; giải ấn tượng, Huy chương Vàng Liên hoan Múa rối quốc tế 2018 và nhiều giải thưởng quan trọng khác.
Anh là người bốn lần dàn dựng vở liên quan đến cuộc đời của “Đức thượng công Tả quân Lê Văn Duyệt” và hai lần nhận Huy chương vàng toàn quốc ở cả lĩnh vực Kịch nói và Cải lương. Đặc biệt với phiên bản kịch nói “Đức thượng công Tả quân Lê Văn Duyệt – Người mang chín án tử” được xem là người dàn dựng thành công nhất hình tượng Tả quân Lê Văn Duyệt trên sân khấu Việt Nam. Và trong năm 2025 đây là vở kịch lịch sử duy nhất được chọn là tác phẩm tiêu biểu công diễn cho chương trình kỷ niệm 50 năm Giải phóng Miền Nam thống nhất đất nước tại TP.HCM. Xuân Bính Ngọ vừa qua, đây cũng là tác phẩm kịch lịch sử duy nhất được công diễn trong dịp tết và được công chúng đón nhận.
Trong các tác phẩm sân khấu này sẽ thấy bàn tay tài ba của đạo diễn Hoàng Duẩn khi anh đưa những làn điệu dân ca, đờn ca tài tử, hát ru Nam bộ vào trong các đoạn cao trào rất tài tình.
Độc đáo nhất có lẽ là những trường đoạn cao trào mà anh đưa nghệ thuật Hát Bội vào trong các vở diễn của mình, đã nâng tầm các vở diễn lên tầng cao mới. Không chỉ thử thách diễn viên mà còn giúp làm sáng vai diễn của các nhân vật, nâng tính sân khấu lên một tầm cao mới dựa trên sân khấu và nghệ thuật truyền thống. Người không yêu văn hoá nghệ thuật truyền thống thì không thể chắc lọc và làm được như vậy. Hoàng Duẩn cho biết, mỗi khi dựng một chương trình hay một vở diễn thì đó là công trình nghiên cứu khoa học của các một ê kip, một tập thể mà đạo diễn không chỉ là người “chủ nhiệm đề tài” mà phải là người làm cho công trình đó được thăng hoa thành nghệ thuật, đến với công chúng để cảm nhận được bằng trái tim, ánh mắt, đôi tai.
Nghệ sĩ ưu tú, tiến sĩ Hoàng Duẩn nhận giải A, Giải thưởng Văn học- Nghệ thuật Phạm Văn Đồng lần thứ 2-năm 2024.
Bảo tồn văn hoá là vấn đề lớn, trong đó tổ chức những sự kiện, lễ hội văn hoá như hai năm vừa qua tỉnh Bình Định (nay tỉnh Gia Lai) cũng là một trong những biện pháp để giới thiệu, quảng bá cũng như góp phần bảo tồn văn hoá và tạo động lực phát triển cho quê hương.
Qua hai lần làm chương trình tại tỉnh Bình Định (nay tỉnh Gia Lai), theo NSƯT làm thế nào để bảo tồn văn hóa, tạo động lực phát triển cho vùng đất mới. Với phương diện cá nhân, TS Hoàng Duẩn cho rằng, để bảo tồn những giá trị văn hoá truyền thống của địa phương thì chúng ta cần phải tạo ra “sức sống” cho chính di sản văn hoá đó tại các địa phương, tại chính nơi nó tồn tại. Tạo không gian cho di sản ấy duy trì ổn định, phát triển bền vững.
Đạo diễn Hoàng Duẩn cho hay văn hoá là nền tảng, luôn mang những động lực và sức mạnh mềm cho sự phát triển của địa phương, của đất nước. Nếu biết phát huy thì văn hoá không chỉ mang lại niềm tự hào cho nhân dân mà còn là cơ hội để phát triển du lịch, phát triển kinh tế, từ đó nâng cao đời sống cho nhân dân.
Đảng và Nhà nước đã có chủ trương, hy vọng sắp đến các cấp lãnh đạo địa phương sẽ tạo điều kiện nhiều hơn nữa cho các doanh nghiệp làm trong lĩnh vực văn hoá, nghệ thuật hướng đến cộng đồng, du lịch cộng đồng; cần lắm những lãnh đạo địa phương có tâm, am hiểu văn hoá cộng đồng dân tộc thiểu số và quyết liệt trong hành động để giúp người dân.
“Tôi hy vọng sẽ được tham gia nhiều hơn các dự án sân khấu du lịch, các sân khấu cộng đồng, đặc biệt những sự kiện liên quan đến văn hoá, lịch sử, du lịch trên các vùng miền của đất nước để tiếp tục được dùng nghệ thuật để quảng bá, giới thiệu với du khách, bạn bè trong nước và quốc tế về vẻ đẹp của quê hương, đất nước và con người Việt Nam”, ông Duẩn nói.
Tiến sĩ, nghệ sĩ ưu tú, đạo diễn Hoàng Duẩn sinh ra tại Làng Sung Tích, Quảng Ngãi có trên 32 năm làm nghề, trên 30 năm là Hội viên hội Sân khấu Việt Nam, Hội nghệ sĩ sân khấu TP.HCM. Ngày 5/9/2024, Chủ tịch nước đã ký quyết định trao tặng danh hiệu cao quý Nghệ sĩ ưu tú cho tiến sĩ – đạo diễn Hoàng Duẩn, ghi nhận những đóng góp to lớn của anh cho nền nghệ thuật nước nhà.
Hiện nay Nghệ sị ưu tú, tiến sĩ, Đạo diễn Hoàng Duẩn là Phó Trưởng Khoa quản lý văn hoá, nghệ thuật - Trường Đại học Văn hoá TP.HCM.
Đạo diễn Hoàng Duẩn đã xuất bản các công trình sách: Kịch nói TP.HCM: Lý luận và thực tiễn (NXB Tổng hợp TP.HCM); Giáo trình Tổ chức sự kiện (Đại học văn hoá TP.HCM) .v.v…..Trong năm 2026 anh sẽ tiếp tục xuất bản: Tuyển tập kịch bản Đẻ Mướn gồm những tác phẩm tiêu biểu trong trên 200 kịch bản sân khấu, truyền hình mà anh là tác giả.
