VCBS đối mặt áp lực chi phí vốn, lợi nhuận quý 1/2026 đi lùi dù doanh thu tăng mạnh

Môi trường lãi suất biến động trong những tháng đầu năm đã tạo ra tác động kép lên kết quả kinh doanh của Công ty TNHH Chứng khoán Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (VCBS), khiến lợi nhuận sau thuế giảm 20,71% bất chấp sự tăng trưởng vượt bậc từ mảng môi giới và cho vay.

Thị trường chứng khoán trong quý 1/2026 chứng kiến những nhịp vận động đan xen với thanh khoản duy trì ở mức cao, tạo điều kiện thuận lợi cho các nghiệp vụ cốt lõi của VCBS bứt phá. 

Theo báo cáo tài chính vừa công bố, doanh thu hoạt động của công ty đạt 524,95 tỷ đồng, tăng trưởng 52,33% so với cùng kỳ năm 2025. Động lực chính đến từ lãi từ các khoản cho vay và phải thu khi đóng góp 252,90 tỷ đồng, tăng hơn 58% so với năm trước. 

Bên cạnh đó, nghiệp vụ môi giới cũng ghi nhận kết quả khả quan với doanh thu đạt 119,45 tỷ đồng, tương ứng mức tăng trưởng 72,84%. Các mảng kinh doanh khác như lãi từ đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (HTM) cũng tăng đột biến từ mức 0,57 tỷ đồng lên hơn 60,62 tỷ đồng.

Tuy nhiên, bức tranh lợi nhuận của VCBS lại không tỷ lệ thuận với đà tăng của doanh thu do sự phình to nhanh chóng của các khoản chi phí. Cụ thể, ổng chi phí hoạt động trong kỳ đã tăng lên mức 139,50 tỷ đồng, cao hơn 68,63% so với quý 1/2025. Điểm đáng chú ý nhất nằm ở chi phí tài chính, khi khoản mục này vọt lên gần 251,76 tỷ đồng, gấp 2,60 lần so với cùng kỳ. Trong đó, chi phí lãi vay chiếm tỷ trọng tuyệt đối với hơn 238,47 tỷ đồng, phản ánh áp lực lớn từ việc huy động vốn trong bối cảnh lãi suất thị trường có xu hướng thắt chặt.

Mảng tự doanh, vốn là thế mạnh của các công ty chứng khoán ngân hàng, cũng chịu ảnh hưởng tiêu cực từ biến động giá tài sản. Mặc dù lãi từ các tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ (FVTPL) đạt 81,62 tỷ đồng, nhưng thực tế lỗ từ các tài sản này cũng tăng mạnh lên mức 41,27 tỷ đồng. Đặc biệt, chênh lệch giảm do đánh giá lại tài sản FVTPL trong quý này lên tới 16,50 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước công ty ghi nhận hoàn nhập hơn 1,66 tỷ đồng. Điều này cho thấy danh mục đầu tư của công ty đang gặp thách thức trước sự điều chỉnh của thị trường.

Sự gia tăng của chi phí vốn và áp lực từ tự doanh đã kéo lợi nhuận kế toán trước thuế của VCBS xuống còn 99,97 tỷ đồng, giảm 20,14% so với con số 125,19 tỷ đồng của năm ngoái. Sau khi trừ các khoản thuế thu nhập doanh nghiệp phát sinh, lợi nhuận sau thuế của công ty dừng lại ở mức 79,47 tỷ đồng. Trong bản giải trình gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam, lãnh đạo VCBS thừa nhận nguyên nhân chính dẫn đến sự sụt giảm này là do mặt bằng lãi suất tăng mạnh, trực tiếp làm tăng chi phí đi vay và gây ra chênh lệch giảm khi đánh giá lại các tài sản tài chính có lãi suất cố định.

Tính đến ngày 31/03/2026, tổng tài sản của VCBS đạt 18.398,03 tỷ đồng, giảm hơn 1.342 tỷ đồng so với thời điểm đầu năm. Cơ cấu tài sản có sự dịch chuyển đáng kể khi danh mục tài sản FVTPL bị thu hẹp từ 6.508,77 tỷ đồng xuống còn 4.952,21 tỷ đồng, chủ yếu do giảm tỷ trọng các hợp đồng tiền gửi và trái phiếu niêm yết. Ngược lại, các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (HTM) lại tăng mạnh 30,84%, đạt 3.776,10 tỷ đồng.

Hoạt động cho vay ký quỹ (margin) và ứng trước tiền bán, vốn là nguồn thu ổn định, cũng có sự điều chỉnh nhẹ. Dư nợ các khoản cho vay tại cuối quý 1 đạt 9.093,50 tỷ đồng, giảm khoảng 3,34% so với đầu năm. Trong đó, cho vay margin chiếm 8.549,40 tỷ đồng và ứng trước tiền bán đạt 544,10 tỷ đồng. Về phía nguồn vốn, nợ phải trả của công ty ghi nhận 13.260,81 tỷ đồng, phần lớn là vay ngắn hạn tại các ngân hàng và tổ chức tài chính với số dư 12.863,31 tỷ đồng.

Mặc dù lợi nhuận đi lùi trong quý đầu năm, điểm sáng của VCBS vẫn nằm ở quy mô vốn chủ sở hữu tiếp tục được củng cố, đạt 5.137,23 tỷ đồng vào cuối kỳ. Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối tích lũy của công ty hiện đạt hơn 2.503,38 tỷ đồng, tạo bộ đệm tài chính an toàn để doanh nghiệp đối phó với những biến động khó lường của thị trường tài chính trong các quý tiếp theo.