Lợi nhuận chứng khoán VIX bốc hơi 63% giữa bão tự doanh

Thị trường chứng khoán biến động trong quý 1/2026 đã giáng đòn mạnh vào kết quả kinh doanh của Công ty Cổ phần Chứng khoán VIX (mã chứng khoán: VIX). Dù doanh thu từ các hoạt động cốt lõi vẫn duy trì đà tăng trưởng, áp lực từ mảng tự doanh và chi phí lãi vay đã khiến lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp giảm sâu về mức 138,37 tỷ đồng.

Gánh nặng từ hoạt động tự doanh

Cụ thể, kết thúc quý 1/2026, Chứng khoán VIX công bố bức tranh tài chính đầy tương phản khi doanh thu hoạt động đạt con số ấn tượng 1.653,40 tỷ đồng, tăng tới 68,77% so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, đằng sau sự bùng nổ của doanh thu là sự sụt giảm nghiêm trọng của lợi nhuận. Theo đó, llợi nhuận sau thuế của công ty chỉ đạt 138,37 tỷ đồng, bốc hơi 62,83% so với mức 372,28 tỷ đồng đạt được vào quý 1 năm trước. Đây là mức lợi nhuận thấp nhất trong vòng hơn một năm qua của doanh nghiệp này, phản ánh những khó khăn từ môi trường đầu tư không thuận lợi.

Nguyên nhân chính dẫn đến sự lao dốc về lợi nhuận của VIX bắt nguồn từ mảng tự doanh, vốn là "nồi cơm" lớn nhất của công ty. Trong kỳ báo cáo, lãi từ các tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ (FVTPL) đạt 1.230,34 tỷ đồng, tăng hơn 56% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, lỗ từ các tài sản này cũng tăng vọt lên mức 1.308,60 tỷ đồng, gần gấp 2 lần so với quý 1/2025. Nếu tính toán thuần túy giữa lãi và lỗ trực tiếp từ mảng FVTPL, công ty đang ghi nhận mức lỗ ròng khoảng 78,26 tỷ đồng cho hoạt động này.

Biến động tiêu cực của thị trường chứng khoán trong những tháng đầu năm đã buộc VIX phải thực hiện các nghiệp vụ đánh giá lại giá trị tài sản. Theo đó, chênh lệch giảm do đánh giá lại tài sản tài chính FVTPL lên tới 1.204,30 tỷ đồng, vượt xa mức chênh lệch tăng là 1.073,73 tỷ đồng. Điều này trực tiếp gây ra khoản lỗ c0hưa thực hiện là 130,56 tỷ đồng trong quý, trong khi cùng kỳ năm trước công ty từng có lãi chưa thực hiện lên đến 169,95 tỷ đồng.

Mặc dù mảng đầu tư gặp khó, các hoạt động nghiệp vụ truyền thống của VIX lại cho thấy những tín hiệu khả quan. Nhờ đẩy mạnh khai thác khách hàng và tối ưu hóa nguồn lực, doanh thu môi giới chứng khoán đạt 51,74 tỷ đồng, tăng trưởng 145,75% so với quý 1/2025. Tương tự, doanh thu từ các khoản cho vay và phải thu cũng tăng mạnh 117,34%, mang về cho doanh nghiệp 349,40 tỷ đồng.

Dư nợ cho vay của VIX tại ngày 31/03/2026 đạt 12.506,81 tỷ đồng. Dù con số này đã giảm khoảng 18,68% so với thời điểm đầu năm (15.380,29 tỷ đồng), mảng cho vay ký quỹ (margin) vẫn đóng góp tới 348,09 tỷ đồng vào tổng thu nhập của doanh nghiệp trong kỳ. Sự tăng trưởng của mảng dịch vụ này đã giúp bù đắp phần nào những tổn thất từ danh mục cổ phiếu niêm yết.

Dư nợ cho vay của VIX tại ngày 31/03/2026 đạt 12.506,81 tỷ đồng. Dù con số này đã giảm khoảng 18,68% so với thời điểm đầu năm (15.380,29 tỷ đồng), mảng cho vay ký quỹ (margin) vẫn đóng góp tới 348,09 tỷ đồng vào tổng thu nhập của doanh nghiệp trong kỳ. Sự tăng trưởng của mảng dịch vụ này đã giúp bù đắp phần nào những tổn thất từ danh mục cổ phiếu niêm yết.

Biến động cơ cấu tài sản và nguồn vốn

Tổng tài sản của Chứng khoán VIX tại thời điểm cuối quý 1 ghi nhận ở mức 29.598,21 tỷ đồng, giảm hơn 4.500 tỷ đồng so với đầu năm. Trong đó, tài sản tài chính FVTPL chiếm tỷ trọng lớn nhất với 15.041,78 tỷ đồng. Danh mục này tập trung chủ yếu vào cổ phiếu niêm yết với giá trị hợp lý đạt 10.668,31 tỷ đồng, trong đó giá gốc đầu tư là 7.803,69 tỷ đồng. Ngoài ra, công ty còn duy trì khoản ủy thác đầu tư trị giá 2.899,75 tỷ đồng và các loại trái phiếu khác.

Về phía nguồn vốn, nợ phải trả của công ty đã giảm đáng kể từ mức 12.712,28 tỷ đồng đầu năm xuống còn 8.005,08 tỷ đồng vào cuối tháng 3. Điểm đáng chú ý là nợ vay ngắn hạn giảm mạnh từ 11.332,00 tỷ đồng xuống 7.011,00 tỷ đồng. Việc thắt chặt nợ vay đã giúp công ty giảm bớt áp lực đòn bẩy, tuy nhiên chi phí lãi vay phát sinh trong kỳ vẫn ở mức cao với 149,55 tỷ đồng, tăng gấp 3,6 lần so với cùng kỳ năm trước.

Vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp đạt 21.593,13 tỷ đồng, trong đó vốn góp của chủ sở hữu chiếm 15.314,30 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối của VIX tính đến cuối quý 1 đạt 5.984,35 tỷ đồng, bao gồm 2.741,98 tỷ đồng lợi nhuận đã thực hiện và 3.242,37 tỷ đồng lợi nhuận chưa thực hiện từ việc đánh giá lại tài sản.

Báo cáo tài chính cũng phản ánh kết quả của những đợt tăng vốn điều lệ liên tiếp nhằm phục vụ các mục tiêu dài hạn. Tại ngày 31/03/2026, tổng vốn điều lệ của công ty đã chạm mốc 15.314,30 tỷ đồng. Nguồn vốn huy động được công ty dự kiến phân bổ cho hoạt động tự doanh, cho vay margin và đầu tư vào Công ty Cổ phần Sàn Giao dịch Tài sản mã hóa VIX - đơn vị mà VIX đang ghi nhận giá trị đầu tư dài hạn là 150 tỷ đồng.

Tuy nhiên, việc tăng vốn mạnh trong khi lợi nhuận sụt giảm đã trực tiếp kéo tụt các chỉ số hiệu quả trên mỗi cổ phiếu. Lãi cơ bản trên cổ phiếu (EPS) trong quý 1/2026 của VIX chỉ còn 90,00 đồng, sụt giảm mạnh so với mức 243,00 đồng của quý 1/2025. Diễn biến này cũng phần nào giải thích cho áp lực điều chỉnh của giá cổ phiếu trên thị trường sau khi hoàn tất các thủ tục pha loãng vốn.