Arsenal vô địch, Guardiola chuẩn bị ra đi: Tương lai Premier League sẽ như thế nào?

Pep Guardiola gây ảnh hưởng mạnh mẽ, làm thay đổi cả Premier League ra sao, câu chuyện đã quá rõ ràng. Vấn đề đặt ra bây giờ lại thuộc về thì tương lai: Premier League sẽ thay đổi như thế nào, sau khi Guardiola ra đi? Kỷ nguyên rực rỡ nhất trong lịch sử tồn tại của Man City sẽ khép hẳn lại, sau khi Arsenal đoạt chức vô địch Premier League mùa này?

Trong bóng đá, không có sự vĩnh cửu

Lối chơi nặng tính triết lý của Pep Guardiola ai cũng biết. Quan trọng hơn, Guardiola không chỉ truyền thụ lối chơi đẹp mắt và những suy nghĩ mới mẻ về bóng đá cho Man City. Đi liền với lối chơi đáng khen phải là chiến thắng, vinh quang cụ thể. Dưới thời Guardiola, Man City thành công đến mức độ thống trị. Trên hết, người ta còn phải nói về “di sản” mà Pep để lại cho Man City cũng như bóng đá Anh nói chung, quan trọng hơn cả vẻ đẹp hoặc những danh hiệu vô địch.

HLV Guardiola chia tay Man City

Nhưng, trên tinh thần tôn trọng tất cả những gì vĩ đại nhất mà Guardiola đem lại trong 10 năm huấn luyện Man City, vẫn phải nhìn vào thực tế: đã đến lúc khép lại tất cả. Không có lối chơi nào là vĩnh cửu, theo nghĩa sẽ thành công mãi.

Mùa này, Man City chỉ giữ bóng 32% trong trận lượt đi gặp Arsenal ở Premier League, và đấy là tỷ lệ giữ bóng thấp nhất trong toàn bộ sự nghiệp huấn luyện của Guardiola. Thủ môn Ederson đã phải ra đi, nhường chỗ cho Gianluigi Donnarumma, vốn là thủ môn không giỏi chơi bóng bằng chân.

Giống như Guardiola, bản thân Ederson cũng được xem là “một cuộc cách mạng”, làm thay đổi bóng đá Anh. Nói về Ederson, người ta không chỉ nói về tài năng thuần túy của một thủ môn xuất sắc. Tiền đạo Erling Haaland thì đã xuất hiện từ nhiều năm trước. Ở một mức độ nào đó, Man City đã phải thay đổi cách chơi toàn đội để thích ứng với Haaland (chứ không phải ngược lại).

Đấy đều là những chi tiết hoàn toàn đi ngược với quan điểm, tinh thần, triết lý của Guardiola. Một mặt, những sự khen ngợi dành cho Guardiola đều là chính xác. Nhưng mặt khác, những gì người ta đã biết, đã khen Guardiola, là giá trị tổng thể của cả một kỷ nguyên, chứ không gắn với thực tế của Man City trong mùa bóng này.

Man City bây giờ đã thay đổi rất nhiều. Guardiola buộc phải thay đổi vì, hơn ai hết, chính ông thấy rõ không thể tiếp tục thành công với triết lý quen thuộc của chính mình. Và bây giờ, càng rõ ràng hơn: những sự thay đổi của Guardiola đã không dẫn đến kết quả mong muốn. Đành phải kết thúc một kỷ nguyên!

Arsenal là hình mẫu mới?

Nói chung, các đội vô địch trong bóng đá đỉnh cao thường được xem là hình mẫu để các đội bóng xung quanh học hỏi, thậm chí rập khuôn. Trường hợp của Man City thời Guardiola càng đáng lưu ý bởi đấy là những thành công ổn định (có kỷ lục 4 lần liên tiếp vô địch Anh), vang dội (“ăn ba” trong mùa bóng 2022-2023), ấn tượng (toàn thắng trong 14 vòng cuối cùng, khiến Liverpool dù đã cố gắng đến mức cực kỳ xuất sắc cũng đành làm “kẻ về nhì vĩ đại”)…

Bóng đá Anh, dù muốn hay không, phải học theo Man City là vì vậy. Và bóng đá Anh bây giờ đã khác hẳn chục năm trước, khi Guardiola chưa xuất hiện.

Arsenal vô địch Ngoại hạng Anh mùa này

Câu hỏi đặt ra: vậy Premier League sẽ đi về đâu khi “hình mẫu” Man City không còn khả năng bách chiến bách thắng nữa? Đã có bài học nhãn tiền: Arsenal trở lại ngôi vô địch sau 22 năm chờ đợi, bằng những nét “độc, lạ”, rất riêng.

Ấn tượng về khả năng ghi bàn từ quả phạt góc nói riêng cũng như tình huống cố định nói chung của Arsenal trong mùa bóng này cũng rõ ràng chẳng kém gì ấn tượng về khả năng pressing, kiểm soát bóng của Man City trong những mùa bóng trước.

Nếu cần xác định một HLV hiểu rõ Guardiola, muốn học hỏi Guardiola, và có khả năng học được nhanh nhất các giá trị của Guardiola, thì đấy hẳn nhiên phải là HLV Mikel Arteta của Arsenal. Quá đơn giản: Arteta từng là trợ lý của Guardiola ở Man City. Nhưng bây giờ, khi Arsenal của Arteta đoạt chức vô địch Premier League, đấy không hẳn là câu chuyện “trò thắng thầy”. Nói đấy là chuyện “sóng sau đè sóng trước”, có vẻ hợp lý hơn.

Arteta học hỏi và thấy rằng thứ bóng đá của Guardiola không thể thắng mãi? Hay ông học và thấy rằng cầu thủ Arsenal trong tay mình không phù hợp với triết lý của Guardiola? Chúng ta không biết, nhưng đã biết chắc một điều: hướng đi riêng của Arteta đã đem lại thành công rực rỡ cho Arsenal: tiến thêm một bước, lên ngôi vô địch sau 3 mùa liên tiếp về nhì.

Trong suốt lịch sử Premier League, chỉ có một HLV vô địch trẻ hơn Arteta hiện nay (đó chính là “Người đặc biệt” Jose Mourinho vào các năm 2005, 2006). Ở tuổi 44, tương lai của Arteta còn quá dài. Trên lý thuyết, không thể loại trừ khả năng xuất hiện một kỷ nguyên mới, mang tên Arteta trong làng bóng Anh, trong suốt nhiều năm sắp tới. Nhưng tất nhiên, hãy còn quá sớm để bàn kỹ hơn về đề tài này.

MU cũng sẽ trở lại, trong khi Liverpool vẫn đang còn đấy. Trước mắt chỉ thấy: quá khó để Man City tìm được một người xứng đáng thay chỗ Guardiola. Kỷ nguyên thống trị của Man City sẽ khép hẳn lại. Còn đâu là thế lực mới, hoặc có xuất hiện thế lực thống trị hay không, là điều phải chờ xem tiếp.

Premier League đang… thách thức luật bóng đá!

Xin nhắc lại một trong những đặc điểm quan trọng nhất giúp Arsenal vô địch Premier League mùa này: khả năng ghi bàn từ tình huống cố định. Mở rộng vấn đề: đấy là việc tối ưu hóa giá trị của những tình huống có vẻ nhỏ nhặt nhất, từ đó tăng đến tối đa vấn đề hiệu quả. Thậm chí quả ném biên giờ cũng trở thành vũ khí tấn công quan trọng.

Các tình huống cố định đang trở thành vũ khí lợi hại ở Ngoại hạng Anh

Bất kể có vô địch chung cuộc hay không, thì việc Arsenal thường xuyên dẫn đầu bảng cũng đã là thành công đáng kể trong suốt mùa bóng. Quan điểm khai thác tối đa những quả ném biên, phạt góc của Arsenal đã trở nên phổ biến, được hầu hết các đội còn lại ở Premier League xem trọng. Bây giờ, khi Arsenal đã thật sự chiếm ngôi vô địch, thì đây là điều miễn bàn: một trong những nét chuyên môn nặng nề nhất trên sân cỏ Anh trong mùa bóng tới sẽ là việc khai thác triệt để những tình huống sút phạt.

Bằng cách nào? Đấy là việc của các ban huấn luyện. Đến mức độ nào? Đây lại là câu hỏi khiến cho giới làm luật đau đầu, và phần nào đó đang làm cho giới hâm mộ bóng đá… chán nản.

Có một cột mốc quan trọng đưa Arsenal lên ngôi vô địch, như mọi người đã biết. Đó là quyết định “can đảm và khó khăn nhất trong lịch sử VAR”, hủy bỏ bàn gỡ hòa của West Ham trong những phút bù giờ, giúp Arsenal thắng 1-0. Đấy là quyết định chính xác. Vấn đề là ở chỗ: bóng đá đỉnh cao đang tiến rất gần đến chỗ mà ngay cả luật bóng đá cũng sẽ trở nên bế tắc. Không thể nói Arsenal là “thủ phạm”. Nhưng thứ vũ khí lợi hại của họ (thật trớ trêu: Arsenal suýt là nạn nhân của quả phạt góc trong tình huống vừa nêu của West Ham) đang thách thức luật bóng đá!

Không có VAR, mọi người sẽ mặc nhiên chấp nhận quyết định của trọng tài (kể cả khi trọng tài sai). Có VAR, đương nhiên phải theo đúng luật. Trong tình huống vừa nêu, có cùng lúc đến 5 cặp cầu thủ đáng được “mổ xẻ”, xem ai phạm lỗi với ai. Có tình huống, người ta đếm được 16 cầu thủ chen chúc trong khu 5m50. VAR đâu có đến hàng ngàn góc máy để đảm bảo không sót hình ảnh, chưa kể ai va chạm trước, va chạm nào mạnh đến mức độ phạm lỗi…

Tương tự câu chuyện mắt người không thể cùng lúc nhìn về 3-4 điểm khác nhau và cách xa nhau trên sân, khiến luật việt vị thật ra là luật mà “con người không kiểm soát được”, VAR cũng khó giải quyết triệt để cách chơi phổ biến mà nhà vô địch Arsenal đang gieo rắc ở Premier League. Đấy là một thách thức lớn cho giới làm luật, trước mùa bóng tới.