Linh đình nghi thức Thỉnh Cô rực rỡ sắc màu thiêng liêng miền duyên hải

Từ ngày 27 đến 30/3/2026, tức 10 đến 12/2 Âm lịch, lễ hội Dinh Cô ở xã Long Hải, TP.HCM bước vào mùa hội lớn, quy tụ hàng vạn ngư dân, du khách về chiêm bái, hòa mình trong không gian tín ngưỡng biển độc đáo phương Nam.

Khi sóng tháng Ba vỗ về bờ cát trắng, vùng biển xã Long Hải, TP.HCM lại bừng lên diện mạo rộn ràng, báo hiệu mùa lễ hội Dinh Cô linh thiêng.

Trong tâm thức bao đời của người dân duyên hải, đây không chỉ là ngày hội mà còn là dịp để cộng đồng gửi gắm niềm tin vào sự che chở.

Bà con ngư dân thành kính dâng lên lòng biết ơn chân thành cùng khát vọng bình yên, mong cầu những chuyến khơi xa thuận buồm xuôi gió.

Từ lâu, lễ hội Dinh Cô, hay còn gọi là lễ Vía Cô, đã vượt ra ngoài khuôn khổ của sinh hoạt tín ngưỡng đơn thuần để trở thành biểu tượng văn hóa đặc sắc của cư dân ven biển Nam Bộ.

Mỗi mùa lễ hội, người dân và du khách thập phương từ muôn nơi lại tìm về Long Hải không chỉ để thắp nén nhang thành kính, mà còn để cảm nhận nhịp đập văn hóa bền bỉ của vùng duyên hải miền biển, nơi đức tin cộng đồng vẫn được gìn giữ qua bao lớp sóng thời gian.

Dịp này hàng năm tại xã Long Hải luôn sôi động, tạo nên sức bật đáng kể cho ngành du lịch biển trong những ngày cuối xuân đầy rạng rỡ và náo nhiệt.

Từ sáng sớm, khắp các trục đường dẫn về Khu di tích Dinh Cô đã rợp bóng người cùng dòng khách hành hương tấp nập đổ về tham gia lễ hội linh thiêng.

Xen giữa đám đông là những đoàn ngư dân chỉnh tề, ai nấy đều mang vẻ thành kính lẫn hân hoan khi hướng về vị nữ thần bảo hộ của vùng duyên hải.

Theo lời kể dân gian truyền lại, Dinh Cô gắn với câu chuyện về một thiếu nữ đức hạnh không may tử nạn trên biển. Thi thể cô dạt vào bờ, được dân làng chôn cất, lập miếu thờ với lòng thương tiếc và tôn kính.

Theo năm tháng, niềm tin về sự hiển linh của Cô ngày càng ăn sâu vào đời sống tinh thần của ngư dân, như vị phúc thần chở che cho những chuyến ra khơi được bình an, tôm cá đầy khoang.

Cũng từ mạch nguồn tín ngưỡng ấy, lễ hội Dinh Cô dần định hình thành nghi lễ cộng đồng mang đậm bản sắc biển. Người dân đến với Cô không chỉ để cầu tài, cầu lộc, cầu cho gia đạo yên vui, mà sâu xa hơn là cầu cho biển lặng, gió hòa, cho những phận người quanh năm mưu sinh trên sóng nước được chở che.

Điểm nhấn thiêng liêng nhất của mùa hội vẫn là nghi thức Thỉnh Cô từ biển, diễn ra vào sáng ngày chính hội, ngày 12/2 Âm lịch.

Giữa không khí thành kính, đoàn tàu nối đuôi trên biển Long Hải cùng nhau nghinh rước ngai vị của Cô, tạo nên một khung cảnh uy nghiêm đầy sức sống.

Trong làn gió mang theo hơi biển mặn nồng hòa cùng tiếng trống thúc liên hồi, hàng đoàn ghe tàu của ngư dân nối đuôi nhau vươn ra vùng biển Long Hải, trên mỗi mũi thuyền là cờ phướn, hoa tươi, lồng đèn và những dải vải ngũ sắc phấp phới dưới nắng sớm. Cả không gian biển trời như bừng lên bởi cuộc hội ngộ linh thiêng và rực rỡ hiếm thấy.

Hình ảnh chiếc tàu lớn mang ngai vị dẫn đầu, theo sau là hàng dài thuyền ghe ngư dân mặc lễ phục chỉnh tề, tay chắp nguyện cầu. Khoảnh khắc linh đình ấy đã tái hiện trọn vẹn mối giao cảm bền chặt giữa con người và đại dương mênh mông trong ngày hội lớn của miền biển.

Không gian lễ không dừng lại ở sự trầm mặc của hương khói mà nhanh chóng chuyển sang nhịp điệu rộn ràng của phần hội.

Từ ngoài khơi trở vào, nghi thức rước ngai vị tiếp tục hòa vào nhịp lễ trên bờ; bên trong chính điện, các nghi thức cúng Tiền hiền, dâng hương, tụng kinh cầu an được cử hành trang trọng, quy củ, thể hiện sự biết ơn đối với tiền nhân khai phá vùng đất, đồng thời gửi gắm ước nguyện quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, ghe thuyền ra khơi luôn gặp mùa biển bạc.

Dọc các tuyến đường dẫn về Dinh Cô, tiếng nhạc ngũ âm ngân vang, hòa cùng tiếng trống lân và bước chân nô nức của du khách. Màu đỏ, vàng, xanh của cờ phướn, kiệu rước, trang phục đoàn nghi lễ xen giữa màu trời biển Long Hải đã tạo nên bức tranh văn hóa đầy sức sống, nơi tín ngưỡng dân gian và sinh hoạt lễ hội cộng đồng giao thoa nhịp nhàng.

Qua từng nhịp chèo và lời ca hào sảng, người xem không chỉ thưởng thức nghệ thuật, mà còn cảm nhận rõ khí chất kiên cường của những người con miền biển.

Đặc biệt, hát Bả trạo tiếp tục là điểm nhấn giàu cảm xúc trong mùa hội năm nay. Đây là loại hình diễn xướng dân gian đặc trưng của cư dân ven biển, tái hiện hình ảnh những người bạn chài đồng lòng vượt sóng gió, đoàn kết chèo chống giữa trùng khơi.

Song hành với đó là chuỗi hoạt động văn hóa được dàn dựng công phu, làm dày thêm trải nghiệm cho du khách. Những chương trình sân khấu hóa về sự tích hình thành di tích Dinh Cô, biểu diễn đờn ca tài tử, múa lân - sư - rồng.

Hòa cùng không khí lễ hội là các cuộc thi mgang đậm sắc màu dân gian như thả diều trên bãi biển, lắc thúng chai, đua thuyền v.v.. đã tạo nên diện mạo lễ hội vừa cổ kính vừa gần gũi. Chính sự kết hợp hài hòa ấy giúp Dinh Cô trở thành điểm hẹn văn hóa chứ không chỉ là điểm đến hành hương.

Điều đáng quý là giữa dòng người đông đúc, lễ hội vẫn giữ được phần cốt lõi của sinh hoạt cộng đồng giàu chiều sâu tinh thần.

Hòa trong dòng người về hành hương viếng lễ, ông Nguyễn Văn Hên, 78 tuổi, ngụ ấp Hải Phong, xã Đất Đỏ, lão ngư có hơn nửa thế kỷ gắn bó với biển Long Hải, xúc động kể rằng từ thời trai trẻ ông đã theo cha ra ghe dự lễ nghinh rước. Với ông, đây là ngày bà con nhớ ơn Cô, nhớ ơn biển và cũng là dịp để người đi biển tự nhắc nhau sống nghĩa tình, đoàn kết, giữ nghề cha ông để lại.

Không chỉ những bô lão làng biển, lớp ngư dân trẻ hôm nay cũng xem lễ hội như một phần máu thịt của quê hương. Trong nhịp chuyển mình của du lịch và đô thị hóa, hình ảnh những con tàu trang hoàng cờ hoa cùng nhau ra biển nghinh rước ngai vị của Cô vẫn giữ nguyên sức nặng biểu tượng.

Mùa lễ không chỉ là cuộc hẹn thường niên, mà là lời mời gọi tha thiết gửi tới bạn bè muôn phương tìm về miền biển rực rỡ sắc màu tâm linh.

Trong dòng người về hội còn có nhiều kiều bào trở về quê hương đúng dịp này. Bà Lê Thanh Hương, 62 tuổi, Việt kiều Úc cùng gia đình từ Melbourne về thăm thân và du lịch tại Long Hải, cho biết bà thực sự ấn tượng trước không khí lễ hội vừa long trọng vừa ấm áp.

Theo bà, hình ảnh người dân thành kính theo đoàn rước, tiếng trống hội vang bên nền biển xanh và sự gắn kết cộng đồng đậm đặc trong từng nghi thức đã tạo nên trải nghiệm sâu sắc và khó quên.

Năm nay, lễ hội chính thức diễn ra từ ngày 27/3 đến 30/3/2026, nhằm các ngày 10 đến 12/2 Âm lịch, đúng vào dịp cuối tuần nhộn nhịp.

Lễ hội Dinh Cô còn góp phần tạo nên “mùa vàng” cho du lịch Long Hải. Dòng khách đông đảo đổ về không chỉ làm nhộn nhịp khu di tích mà còn kéo theo sức sống cho hệ thống lưu trú, ẩm thực, dịch vụ địa phương.

Du khách đến đây có thể kết hợp hành hương, tắm biển, thưởng thức hải sản, khám phá nhịp sống ngư dân và cảm nhận vẻ đẹp đặc trưng của vùng duyên hải nơi văn hóa tín ngưỡng vẫn song hành cùng nhịp phát triển du lịch hiện đại.

Lễ hội Dinh Cô chính thức được Bộ VHTT&DL ghi danh vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2023. Sự ghi nhận ấy không chỉ khẳng định giá trị tiêu biểu của lễ hội nước đặc sắc phương Nam, mà còn mở ra thêm cơ hội để gìn giữ, phát huy những lớp trầm tích văn hóa đã bồi đắp nên diện mạo riêng của Long Hải suốt nhiều thế hệ ngư dân gắn bó với biển.