Giữa trùng điệp núi rừng Tây Nguyên, xã Kon Plông(Quảng Ngãi) được thành lập hợp nhất của ba vùng đất: Ngọk Tem, xã Hiếu và Pờ Ê.. Địa phương đặt mục tiêu bảo vệ rừng gắn với bảo tồn văn hóa độc đáo, bền bỉ để phát triển du lịch bền vững giữa đại ngàn Trường Sơn Đông.
Bình minh huyền ảo ở xã Kon Plông.
Xã Kon Plông rộng 55.000 ha, trong đó 80% là rừng tự nhiên, được ví như “lá phổi xanh” của miền Trung, là cửa ngõ kết nối với Khu du lịch sinh thái quốc gia Măng Đen.
Địa phương nằm trên tuyến Quốc lộ 24 và đường Trường Sơn Đông, là cửa ngõ kết nối các tỉnh duyên hải miền Trung với Bắc Tây Nguyên. Trong tương lai gần, xã sẽ có tuyến cao tốc kết nối từ Quảng Ngãi đến Kon Tum đi qua địa bàn, với chiều dài khoảng 20 km.
Xã Kon Plông có khí hậu mát mẻ quanh năm, độ cao lý tưởng, hệ sinh thái rừng phong phú cùng các hồ, suối, thác nước còn nguyên sơ, tạo nên không gian vừa hùng vĩ, vừa giàu giá trị sinh thái. Giữa núi rừng, bản sắc văn hóa của các cộng đồng dân tộc Xơ Đăng, Hre, Mơ Nâm và Kinh đan xen, bồi đắp nên một vùng đất giàu chiều sâu văn hóa và nhân văn.
Mùa hoa mua nở tím rực rỡ trên đồi chè xã Kon Plông.
Trong những năm gần đây, lượng khách du lịch đến khu vực Măng Đen ngày càng tăng (năm 2024 đạt khoảng 1 triệu lượt khách, năm 2025 khoảng 1,5 triệu lượt). Đây là tiềm năng và lợi thế để thu hút du khách mở rộng trải nghiệm sang xã Kon Plông.
Là địa phương có độ che phủ rừng còn tương đối lớn (trên 83%), hệ thống sông, suối đan xen đã tạo nên nhiều hồ thủy điện, suối khoáng và rừng nguyên sinh hoang sơ, hùng vĩ, với nhiều vị trí có thể phát triển điểm tham quan, săn mây cho du khách.
Nổi bật là hệ thống thác nước như thác Sơ Roách, Hơ Kook, Pa Chu, Hơ Biu, Pa Rinh, Ka Noong Klâng, Đắk Hơ To, Đắk Nỏi, Đắk Rớ, Đắk Rơ Ve, Kơi Rởi, Kơi Groi, Kơi Chênh Lênh, Kơi Hơ Ruông, Kơi Kdít, Kơi Kđóc, Kơi Xia, Hơ Cưng. Ngoài ra còn có khu du lịch mạch nước nóng thôn Đắk Chè, điểm săn mây Vi Ô Lắk, thôn Vichring và khu du lịch sinh thái Trường Sơn Đông.
Xã Kon Plôngsở hữu nhiều thác nước hoang sơ tuyệt đẹp.
Ông Bùi Văn Đáp, Chủ tịch UBND xã Kon Plông, cho biết đến năm 2030, địa phương đặt mục tiêu hình thành từ 3 đến 5 thôn du lịch cộng đồng, 3 đến 5 điểm du lịch sinh thái; mỗi năm đón khoảng 1 triệu lượt khách, đưa du lịch chiếm 15% cơ cấu kinh tế và tạo ra khoảng 1.000 việc làm ổn định. Đến năm 2035, lượng khách dự kiến đạt 1,7 triệu lượt, với sản phẩm du lịch đa dạng, gắn kết giữa thiên nhiên, văn hóa và trải nghiệm.
Cách Măng Đen khoảng 20 km về phía đông bắc, Kon Plông hiện ra với vẻ đẹp hoang sơ, trầm mặc nhưng rộng lớn. Nơi đây có hồ thủy điện lặng gió, thác nước giữa đại ngàn, đồi chè, rẫy cà phê và những ngôi nhà sàn bên bìa rừng. Một không gian du lịch được hình thành từ rừng, hồ, bản làng và con người.
Nghệ nhân A Tân tạc tượng gỗ trong không gian văn hóa, ẩm thực Trường Sơn Đông, xã Kon Plông.
Ở Kon Plông hôm nay, người dân đang trực tiếp tham gia làm du lịch. Những người làm rẫy, dệt thổ cẩm, đánh chiêng, nấu rượu cần dần trở thành hướng dẫn viên, chủ homestay, nghệ nhân phục vụ du lịch. Các lớp tập huấn được tổ chức tại địa phương, từ kỹ năng đón khách, chế biến món ăn đến giữ gìn vệ sinh và kể chuyện bản địa.
Lãnh đạo xã xác định bảo tồn là trục xuyên suốt, bao gồm bảo tồn rừng, nguồn nước, hệ sinh thái, lễ hội, nhạc cụ, ngôn ngữ và nghề truyền thống. Đây không chỉ là gìn giữ giá trị cũ mà còn là nền tảng cho phát triển lâu dài.
Dịp lễ 30/4 và 1/5, xã Kon Plông đang hoàn thiện không gian văn hóa, ẩm thực dưới tán rừng thông ven Quốc lộ 24, với các hạng mục như sân khấu, hệ thống điện nước, cây xanh và các gian hàng trưng bày sản phẩm địa phương.
Tại thôn Kon Plông, người dân đang chỉnh trang nhà cửa, hoàn thiện homestay, mở đường vào thác Sơ Roách, chuẩn bị các món ăn như cơm lam, cá suối nướng, rượu cần để đón khách.
Song song đó, điểm du lịch của Hợp tác xã Chè Đông Trường Sơn cũng đang được hoàn thiện, kỳ vọng mang đến trải nghiệm tại đồi chè.
Đồi chè của Hợp tác xã Trường Sơn Đông, xã Kon Plông.
Khi hạ tầng giao thông được kết nối và Măng Đen bước vào giai đoạn phát triển mới, Kon Plông được kỳ vọng sẽ trở thành khu vực mở rộng của du lịch Tây Nguyên. Du lịch tại đây không chỉ là một ngành kinh tế mà còn là hướng phát triển gắn với lối sống gần gũi thiên nhiên và văn hóa bản địa.
“Tương lai gần, khi du khách đến đây nghe tiếng thác Sơ Roách, tắm suối nước nóng Ngọc Lu, thưởng thức rượu cần bên bếp lửa, họ sẽ cảm nhận một vùng đất đang chuyển mình theo hướng xanh và bền vững”, ông Bùi Văn Đáp nói.
Kon Plông đang từng bước định vị hình ảnh trên bản đồ du lịch Việt Nam, hướng đến phát triển bền vững gắn với bảo tồn văn hóa và hệ sinh thái rừng.
