Giữa không gian sông nước hiền hòa, những nếp nhà truyền thống và những câu chuyện mộc mạc, chân chất, Nhị Hòa mở ra một hành trình du lịch cộng đồng dung dị, chậm rãi, mang lại cảm giác bình yên rất riêng của miền Tây Nam Bộ.
Ấn tượng đầu tiên khi đặt chân đến làng du lịch cộng đồng Nhị Hòa (Vĩnh Long) không phải là những công trình hoành tráng hay bảng hiệu rực rỡ, mà là cổng chào được dựng từ những thân dừa đơn sơ. Không phô trương, không cầu kỳ, cổng dừa đứng lặng lẽ bên đường như một dấu mốc nhẹ nhàng mà ghi nhớ lâu, tựa một lời chào mộc mạc của cả ngôi làng gửi đến khách phương xa.
Không gian yên bình, tách biệt với nhịp sống đô thị ồn ào.
Bước qua cổng làng, du khách không đi vào một “khu du lịch” được dàn dựng, mà bước thẳng vào đời sống thường nhật của một ngôi làng đang sống đúng nhịp của mình. Con đường quê rợp bóng dừa mở ra trước mắt, cái mát lành của gió sông hòa cùng mùi đất vườn quen thuộc khiến nhịp bước tự nhiên chậm lại.
Không còi xe, không khói bụi, chỉ có tiếng gió xào xạc trên tàu lá và những lời chào thân quen của người dân ven đường. Cảm giác ấy đủ để người ta nhận ra, đôi khi một chuyến đi không cần quá nhiều điểm đến, chỉ cần một không gian đủ yên để tâm hồn được thả lỏng.
Du khách tản bộ trên những con đường quê rợp bóng cây, tận hưởng không khí trong lành miền Tây.
Vẻ đẹp mộc mạc của cảnh vật sông nước khiến du khách thêm yêu miền quê Nam Bộ
Không chỉ thong thả dạo bước trên những con đường làng rợp bóng cây xanh, du khách khi về Nhị Hòa còn có thể lựa chọn di chuyển bằng xe tuk tuk, xe lam len lỏi qua các xóm nhỏ, cảm nhận trọn vẹn nhịp sống miền quê mộc mạc.
Với những ai yêu thích sông nước, hành trình xuôi theo dòng sông hiền hòa trên chiếc ghe nhỏ lại mang đến một trải nghiệm khác biệt, khi cảnh vật hai bên bờ chậm rãi trôi qua, gió mát lành phả nhẹ và nhịp sống miền Tây hiện lên bình dị, thân thương.
Ngay từ những phút đầu, sự thân tình đã hiện diện. Người dân ra đón khách với nụ cười hiền hậu, dáng đi chậm rãi nhưng ánh mắt ấm áp, như thể đang đón người thân lâu ngày trở về. Không xa đó, cụ ông hơn 90 tuổi bắt đầu kể chuyện làng, chuyện đất, chuyện những ngày đầu khai khẩn. Những câu chuyện không ghi trong sách vở, mà được giữ gìn bằng trí nhớ, trải nghiệm và tình yêu dành trọn cả đời cho mảnh đất này.
Du khách trò chuyện, giao lưu cùng người dân bản địa, hiểu thêm về văn hóa làng quê.
Ngồi nghe các cụ kể chuyện, du khách không có cảm giác đang “nghe thuyết minh”, mà như đang được chạm vào những ký ức sống. Mỗi câu chuyện, mỗi quãng ngừng đều mang theo nhịp thời gian chậm rãi, đủ để người nghe cảm nhận rõ sự gắn bó bền bỉ của con người với làng quê Nhị Hòa.
Giữa những nếp nhà truyền thống kiểu Tây Nam Bộ, nơi nhiều gia đình vẫn gìn giữ nếp tứ đại đồng đường, người cao tuổi không chỉ là nhân chứng lịch sử, mà còn là vốn văn hóa sống, tạo chiều sâu cho trải nghiệm du lịch cộng đồng nơi đây.
Trong không gian mái ngói, cột gỗ, vườn cây xanh mát, du khách được đón tiếp đúng nghĩa là khách quý của gia đình. Một tách trà nóng, vài lời hỏi han, cách trò chuyện chậm rãi khiến khoảng cách giữa khách và chủ nhà nhanh chóng thu hẹp, để chuyến tham quan dần trở thành một cuộc thăm nhà đúng nghĩa.
Đến Nhị Hòa, du khách được thưởng thức đa dạng các món bánh dân gian mang đậm hương vị miền Tây. Mỗi gia đình là một điểm trải nghiệm riêng, món ăn riêng, không trùng lắp,
Điều đáng quý ở Nhị Hòa là du lịch được tổ chức gắn chặt với sinh hoạt thường ngày của từng hộ dân. Mỗi gia đình là một điểm trải nghiệm riêng, không trùng lắp, liên kết với nhau thành một hành trình liền mạch, phản ánh đúng sinh kế và nhịp sống nhà nông. Du khách không chỉ “xem” người dân làm việc, mà trực tiếp tham gia, để những điều rất đỗi bình dị bỗng trở thành ký ức khó quên.
Khi tự tay thắt lá tạo hình, lóng ngóng rồi bật cười; lúc bịt mắt bắt vịt, tiếng cười vang lên giữa sân đất; hay khi ra ổ nhặt trứng, chạm thật gần vào nhịp sống nông thôn, du khách nhận ra sự thú vị nằm ở chính những điều tưởng chừng quen thuộc. Mồ hôi, tiếng cười và những động tác còn vụng về lại trở thành cầu nối tự nhiên nhất giữa du khách và người dân địa phương.
Bà Nguyễn Thị Quyên Thanh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long, và TS Dương Đức Minh, Viện phó Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch
Trải nghiệm làm bánh mang đến cho du khách những phút giây gần gũi với đời sống làng quê miền Tây.
Trong chuyến đi này, chúng tôi ghé thăm gia đình anh Nguyễn Văn Hòa (sinh năm 1976), một trong những hộ dân tích cực tham gia làm du lịch cộng đồng. Anh Hòa vui vẻ mời khách thưởng thức ly sâm mát, chuối hấp nước cốt dừa…. Anh chia sẻ, từ khi làm du lịch, không khí trong xóm rộn ràng hơn vì có khách ghé thăm. “Hồi đầu tôi cũng chỉ hỏi bà con, hỏi mấy anh chị đi trước có kinh nghiệm rồi làm theo. Thấy khách tới, bà con vui, mình cũng vui theo”, anh Hòa nói.
Cách đó không xa, chú Nguyễn Văn Việt, người phục vụ món bánh lá mơ ăn cùng nước cốt dừa, vẫn còn nguyên niềm xúc động khi nhắc lại những ngày đầu đón khách. Chú kể, trước đây con đường vào ấp Nhị Hòa còn khó khăn, đi học phải lội sông, sau này mới có đường đá để đi lại.
“Hồi đó nghe nói mai mốt mở đường làm du lịch, tôi nghĩ bụng ‘trời ơi, biết chừng nào mới tới lượt mình’”, chú cười. Vậy mà hôm nay, nhìn xóm ấp đổi thay, bà con cùng nhau làm du lịch, chú Việt bộc bạch: “Tôi ham lắm, tôi mừng lắm, thấy khách tới là trong người rộn ràng liền”.
Hành trình ở Nhị Hòa khép lại nhẹ nhàng trên con tàu thả trôi giữa dòng sông yên ả. Hai bên bờ, hàng cây soi bóng xuống mặt nước phẳng lặng. Trong khoảnh khắc ấy, nhịp sống dường như chậm lại, đủ để người ta cảm nhận rõ hơn sự an nhiên, thong thả vốn là nhịp điệu quen thuộc của miền Tây Nam Bộ. Mọi lo toan thường nhật lùi xa, chỉ còn lại cảm giác được hòa mình trọn vẹn với thiên nhiên sông nước.
Ở Nhị Hòa, người dân không “diễn” cho du khách xem. Họ sống đúng với những gì họ vẫn sống mỗi ngày, du lịch chỉ là chiếc cầu nối để sẻ chia đời sống ấy một cách tự nhiên nhất. Sau những hoạt động ngoài trời, mâm cơm quê với rau trái trong vườn, món ngon do chính tay chủ nhà chuẩn bị trở thành phần thưởng ấm lòng. Bữa ăn không chỉ để thưởng thức, mà là dịp để ngồi lại, nghe chuyện ruộng vườn, sông rạch, chuyện đời gắn với con nước.
Rời Nhị Hòa, điều còn đọng lại không chỉ là vài bức ảnh check-in, mà là cảm giác mình đã từng được chào đón và nâng niu bởi cả một ngôi làng, đúng như lời nhắn gửi giản dị: “Tình đất, tình người - để nhớ, để thương”.
Từ góc nhìn chuyên gia, Tiến sĩ Tạ Duy Linh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch, cho rằng, dù tiềm năng du lịch của đồng bằng sông Cửu Long không đa dạng như một số vùng miền khác, nhưng du lịch cộng đồng và du lịch sinh thái nông thôn lại có nhiều triển vọng phát triển. Điểm cốt lõi của các mô hình này là dựa trên giá trị văn hóa, sinh kế và thực hành đời sống hằng ngày của cộng đồng địa phương, thay vì chỉ tập trung vào trình diễn.
Tiến sĩ Tạ Duy Linh - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch (ngoài cùng bên phải) cùng các lãnh đạo địa phương trong buổi ra mắt du lịch cộng đồng Nhị Hòa
Theo ông Linh, để phát triển bền vững, các mô hình du lịch cộng đồng cần xuất phát từ những gì cộng đồng đang có, không sao chép hay bắt chước. Khi đó, du khách mới có được trải nghiệm nhập thân thực sự, còn người dân thì giữ được bản sắc và niềm tự hào với quê hương. Du lịch xanh, vì thế, không chỉ là câu chuyện môi trường, mà còn là nhận thức và hành động chung của cả cộng đồng và du khách, hướng tới sự phát triển hài hòa giữa kinh tế, văn hóa và con người.
