Đà Lạt! Cho niềm vui… cho sự mát lành…

    Bác sỹ Alexandre Yersin là lấy năm chữ cái đầu tiên của năm từ trong một câu châm ngôn bằng tiếng La tinh đầy ý nghĩa như các thành phố châu Âu là “Dat Allis Laetitum Alliis Temperriem” ghép lại thành và phải nói là Đà Lạt thật sự chính là nơi “Cho người này niềm vui, cho người kia mát lành”…

    “Cho người này niềm vui…”         

    Đà Lạt đã cho chính ngay Yersin niềm vui chen lẫn bất ngờ, khi ông đặt chân đến đây vào lúc 15 giờ 30 phút ngày 21 tháng 6 năm 1893. Ông kể lại: “Từ trong rừng thông bước ra, tôi sững sờ khi đối diện một bình nguyên hoang vu giống như mặt biển tràn đầy những làn sóng màu xanh lá cây. Dãy núi Lang Biang đứng sừng sững ở phía chân trời Tây Bắc Cao nguyên, làm cho phong cảnh tăng thêm vẻ đẹp và nổi bật trên một hậu cảnh mỹ lệ”… Đề xuất của ông đã làm cho toàn quyền Doumer bị thuyết phục và vui lòng quyết định chọn nơi này làm nơi nghỉ dưỡng. Và cả Doumer và các toàn quyền sau này như Klobukowski, Albert Sarraut, Roume, Maurice LongDecoux cũng như những người châu Âu đầu tiên khác từng lên Đà Lạt nghỉ dưỡng ở một nơi rất gợi nhớ quê hương khi chiến tranh thế giới lần thứ nhất bùng nổ… đều cảm nhận được niềm vui từ nơi này.

    Trong 120 năm qua, đã có biết bao nhiêu người đã đến Đà Lạt và trong số này đã có hàng trăm ngàn người từ khắp mọi miền đất nước và cả những người ở những phương trời xa lắc trên thế giới quyết định ở lại đây để làm việc, học tập, nghiên cứu; để làm ăn sinh sống vì họ đã tìm thấy được niềm vui và thậm chí cả tình yêu và hạnh phúc ở thành phố “ngàn thương, ngàn nhớ” này…

    Và chắc chắn rằng những ai đã từng đặt chân đến thành phố Đà Lạt đều đã tìm thấy không những chỉ là một niềm vui nho nhỏ mà còn là nhiều niềm vui lớn cho chính mình với phong cảnh tuyệt vời, với không khí trong lành và với những con người Đà Lạt hiền hòa, thanh lịch và mến khách… đúng như giải thích của một số người: Đà Lạt là do phát âm sai từ hai chữ “Đa Lạc” mà theo tiếng Hán – Việt, “Đa” là nhiều, “Lạc” là niềm vui; và như vậy “Đa Lạc”  có nghĩa là “nhiều niềm vui”…

    “Cho người kia sự mát lành…”

    Lịch sử 120 năm của Đà Lạt cho thấy: Năm 1920, toàn quyền Maurice Long ký các nghị định thành lập khu tự trị Lâm Viên (tách Cao nguyên Lâm Viên ra khỏi tỉnh Lâm Viên) và ấn định khu tự trị này thành thị xã hạng 2 Đà Lạt, nơi có Sở Nghỉ dưỡng Lâm Viên và Du lịch Nam Trung Kỳ …Báo L’Asie nouvelle illustrée đã từng dành riêng số 56 năm 1937 để ca ngợi vùng du lịch, nghỉ dưỡng, thể thao và săn bắn lý tưởng này. Làn sóng du khách lên Đà Lạt tăng lên trong chiến tranh thế giới lần thứ hai sau khi có chủ trương lấy Đà Lạt làm “Thủ đô mùa hè của Đông Dương” và mỗi năm các quan chức đều về đây để làm việc đến 6 tháng… Năm 1945, Munier đã viết trong tạp chí Indochine: “Khí hậu, danh lam, thắng cảnh, tiềm năng phát triển làm cho Đà Lạt thành một nơi được ưu đãi, không nơi nào có thể so sánh được. Đà Lạt có thể trở thành một nơi nghỉ mát  lớn ở Viễn Đông… Đà Lạt là xứ sở của hoa, xứ sở của thông, xứ sở của rau,…thích hợp cho sinh hoạt trí thức, Đà Lạt còn có vùng ven săn bắn lý tưởng…”.

    Và tiếp sau đó, Đà Lạt luôn luôn được xem là một thành phố nghỉ mát của Việt Nam và của cả thế giới.

    Đã có biết bao người tìm đến Đà Lạt để được tận hưởng cái không khí trong lành vì khi mùa hè đến thì ở đâu cũng oi ả, nóng bức thì ở Đà Lạt lại mát mẻ và dễ chịu đến không ngờ… Chỉ khi bước xuống thang của những chiếc máy bay hạ cánh ở Sân bay Liên Khương hay  khi xe bắt đầu lên đèo Prenn hoặc đèo Dran hoặc khi xe chạm đến độ cao 1.500 mét của con đường từ Nha Trang lên Đà Lạt thì cái cảm giác tuyệt vời ấy mới ập đến…

    Đã có nhiều người về Đà Lạt để được họp hành trong một không gian dễ chịu khi những nơi khách khí hậu nắng nóng đang làm cho mọi người mệt mỏi …Và mới hôm qua thôi, du khách còn cảm thấy ngột ngạt với cái nóng oi bức, khó chịu với cái nắng chát chúa, uể oải với cái thời tiết mùa hè ở đâu đó…thì bây giờ đã được hít thở cái không khí lành lạnh, mát mẻ đến ngây ngất và còn được giải nhiệt bằng những đĩa rau xà lách trộn dầu giấm tươi roi rói, những đĩa rau bó xôi hoặc đậu cô ve xào xanh mướt, những tô canh Atisô bổ dưỡng hoặc rau củ quả luộc đầy màu sắc…và kết thúc bằng những món tráng miệng là bơ xay hoặc dâu tây ướp lạnh…

    Hãy đến với Đà Lạt để cảm nhận được cái mát lạnh của đất trời là cho tất cả mọi người vui hơn và yêu đời hơn!

    Bùi Thanh Long