Ra mắt ấn phẩm bỏ túi kỷ niệm 50 năm thành phố mang tên Bác

Thứ Ba, ngày 30/06/2026 14:54 PM (GMT+7)

Tái hiện không khí lịch sử của ngày 2/7/1976 qua những tư liệu báo chí đương thời, ấn phẩm “Ngày 2-7-1976 rạng rỡ Thành phố Hồ Chí Minh” là lời tri ân đối với chặng đường 50 năm Thành phố vinh dự mang tên Bác, đồng thời góp phần lan tỏa niềm tự hào về một đô thị năng động, nghĩa tình và giàu khát vọng phát triển.

Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện nhiều hoạt động kỷ niệm 50 năm Thành phố Sài Gòn Gia Định chính thức mang tên Thành phố Hồ Chí Minh (02/7/1976 – 02/7/2026). Hòa chung trong không khí trọng đại ấy, Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh vừa ra mắt ấn phẩm “Ngày 2-7-1976 rạng rỡ Thành phố Hồ Chí Minh” do tác giả Nam Bộ tuyển chọn. Đây là tập hợp những tư liệu, thông tin từ báo chí Thành phố tháng 7/1976 đưa tin về những hoạt động, sự kiện đánh dấu thời khắc lịch sử quan trọng trong thời khắc lịch sử ý nghĩa Thành phố vinh dự mang tên Bác.

Tác phẩm gồm các phần chính: 1946 – 1976 – 2026 (thay Lời nói đầu); 1946: Từ ước mong của đồng bào Nam Bộ; 1976: Ngày lịch sử 2-7; 1976: Ngày hội Thành phố 11-7; 2026: Năm mươi năm ấy. Chia sẻ về tác phẩm, ông Trần Đình Ba – Phó Giám đốc – Phó Tổng Biên tập Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, Nhà xuất bản thực hiện ấn phẩm này với dung lượng mỏng, khổ bỏ túi để độc giả tiện đọc, lưu giữ một sự kiện trọng đại của Thành phố - 50 năm Thành phố mang tên Bác (2/7/1976 – 2/7/2026). Tác phẩm được tuyển chọn từ những bài viết của báo chí Thành phố ngay thời điểm sự kiện diễn ra năm 1976, giúp bao quát toàn cảnh sự kiện trọng đại của Thành phố ngày 2 tháng 7 năm 1976, phản ánh đầy đủ tình cảm, ý chí, nguyện vọng và niềm vinh dự, tự hào của Đảng bộ, Chính quyền và Nhân dân Thành phố với sự kiện trọng đại này. Những dấu mốc lịch sử 1946 – 1976 – 2026 liên quan đến tên gọi Thành phố Hồ Chí Minh được trình bày với các thông tin ngắn gọn, bao quát.

Ra mắt ấn phẩm bỏ túi kỷ niệm 50 năm thành phố mang tên Bác - 1

Ra mắt ấn phẩm bỏ túi kỷ niệm 50 năm thành phố mang tên Bác

“Ngày 2-7-1976 rạng rỡ Thành phố Hồ Chí Minh” được tuyển chọn từ tư liệu báo chí Thành phố với mong muốn truyền tải trọn vẹn tình cảm của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thành phố với sự kiện lịch sử trọng đại này. Ngày thời điểm tháng 7 năm 1976, các tờ báo của thành phố gồm Sài Gòn giải phóng, Công nhân giải phóng (Người lao động), Phụ nữ Sài Gòn (Phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh), Tuổi trẻ, Công giáo và dân tộc, Tin sáng đã có những tin, bài đầy đủ, theo dòng sự kiện về sự kiện Kỳ họp thứ nhất Quốc hội nước Việt Nam thống nhất (diễn ra từ ngày 24/6 đến 3/7/1976) quyết định đặt tên thành phố Sài Gòn – Gia Định thành Thành phố Hồ Chí Minh.

Sách cũng đề cập tới khởi nguyên cho tên gọi Thành phố Hồ Chí Minh từ đề xuất năm 1946, Bác sĩ Trần Hữu Nghiệp, đại diện giới trí thức Nam Bộ đã đề nghị đổi tên thành phố Sài Gòn thành Thành phố Hồ Chí Minh. Trong buổi họp mặt tại Hà Nội 25-8-1946, nhân ngày kỷ niệm một năm Cách mạng tháng Tám thành công, phòng Nam bộ Trung ương có buổi gặp những người Việt miền Nam. Tại đây Bác sĩ, Nhà giáo nhân dân Trần Hữu Nghiệp nhắc lại tình hình Nam bộ trong một năm qua: những chiến công oanh liệt của các chiến sĩ đã chết và còn sống hiện đang chiến đấu, nhưng trên tất cả, Bác sĩ kể đến công đức của Hồ Chủ tịch, người chiến sĩ tiên phong của phong trào giải phóng dân tộc, vị đại anh hùng của dân chúng Việt Nam.

“Sau khi kể một vài thí dụ ở những nước lớn hay lấy tên những vị anh hùng để đặt tên cho những thành phố lớn, Bác sĩ nghiệp đề nghị, để ghi lấy công đức của Hồ Chủ tịch, thành phố Sài Gòn đổi tên là Thành phố Hồ Chí Minh. Toàn thể mọi người tán thành đề nghị của Bác sĩ Nghiệp và đồng ký vào bản quyết nghị thay tên thành phố Sài Gòn gửi lên Chính phủ” – Báo cứu quốc đưa tin số 329, ngày 27-8-1946. Bản quyết nghị gửi Quốc hội và Chính phủ Trung ương, xin Quốc hội và Chính phủ trung ương đổi ngay tên thành phố Sài Gòn làm tên Thành phố Hồ Chí Minh để tượng trưng sự chiến đấu, hy sinh và tấm lòng của nhân dân Nam bộ đối với Bác Hồ.

Sài Gòn là một trung tâm của các phong trào đấu tranh chính trị và là nơi hoạt động của nhiều nhà cách mạng tiền bối. Năm 1911, Sài Gòn được vinh dự lớn đón người thanh niên đầy khí phách Nguyễn Tất Thành (sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu) vào học tại trường bách nghệ chuyên đào tạo nhân viên hàng hải, công nhân Ba Son. Ngày 5-6-1911, trên chiếc tàu đô đốc Amiral Latouche-Tréville, với tên Nguyễn Văn Ba, người thanh niên yêu nước ấy đã ra đi tìm đường cứu dân cứu nước. Bến Nhà Rồng, đầu cầu cảng Sài Gòn, đã chứng kiến bước đi đầu tiên trên con đường cách mạng của vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc. Cũng từ đó, công nhân Sài Gòn đã liên lạc với thợ thuyền bên Pháp, đưa về các tác phẩm “Bản án chế độ thực dân Pháp”, báo “Người cùng khổ”, “Đường cách mệnh” do Hồ Chủ tịch viết và xuất bản ở Pháp. “Với quá trình đấu tranh cách mạng kiên cường, thành phố Sài Gòn xứng đáng được mang tên vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc: Thành phố Hồ Chí Minh rực rỡ tên vàng”, theo Sài Gòn giải phóng số 358, ngày 2-7-1976.

Từ những năm đầu kháng chiến chống Pháp, nhân dân Sài Gòn đã có nguyện vọng tha thiết đặt tên cho thành phố của mình là Thành phố Hồ Chí Minh. Quốc Hội lần này đã chính thức thông qua Nghị quyết cho Sài Gòn được mang tên Hồ Chí Minh. “Đúng ngày 2-7-1976, Nghị quyết của Quốc Hội nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa VI, kỳ họp thứ nhất về việc chính thức đặt tên Thành phố Sài Gòn – Gia Định là Thành phố Hồ Chí Minh” – Báo Sài Gòn Giải phóng số 360 ngày 4-7-1976.

Hòa chung không khí hân hoan ấy, cuộc mít tinh lớn chào mừng Thành phố được mang tên Bác Hồ vĩ đại. Sáng 11-7-1976, hơn 20 ngàn người thuộc đủ mọi tầng lớp, đại diện cho ba triệu rưỡi nhân dân thành phố đã tham dự mít tinh (trước dinh Độc lập cũ) để long trọng đón nhận quyết định của Quốc Hội đặt tên thành phố Sài Gòn - Gia Định là Thành phố Hồ Chí Minh. Dưới ánh nắng mai tươi đẹp chiếu trên thảm cỏ, trên rừng cờ và biểu ngữ rực rỡ, lòng người hân hoan vui mừng không thể tả, những dòng chữ trên biểu ngữ đã nói thay tâm tư và nguyện vọng của người dân Thành phố “Chủ tịch Hồ Chí Minh sống mãi trong sự nghiệp của chúng ta!”, “Vô cùng vinh dự được đón nhận quyết định của Quốc hội đặt tên Thành phố Sài Gòn – Gia Định là Thành phố Hồ Chí Minh”, “Nước Cộng hòa Xã hội chủ Nghĩa Việt Nam muôn năm”…

Khởi đi từ hành trình tìm đường cứu nước, bước chân chàng thanh niên Nguyễn Tất Thành khởi đầu từ Bến cảng Nhà Rồng. Người đã dành cả cuộc đời cống hiến cho độc lập, tự do của nhân dân. Cuộc đời, sự nghiêp và tư tưởng của Người trở thành di sản cho các thế hệ sau học tập, noi theo. Tên Người, đã đi vào định danh của thành phố Phương Nam, trở thành niềm vinh dự, tự hào, động lực cho Đảng bộ. Chính quyền và Nhân dân Thành phố.

Năm 2026, trải qua 50 năm, từ ngày Thành phố chính thức mang tên Người, Thành phố Hồ Chí Minh đã định vị là một trung tâm phát triển năng động của đất nước. Thành phố Hồ Chí Minh của hôm nay mở rộng địa giới hành chính, có thêm những xung lực phát triển mới với mục tiêu trong tương lai gần “trở thành đô thị văn minh, hiện đại, trung tâm đổi mới sáng tạo, năng động, hội nhập, đi đầu trong sự nhiệp công nghiệp hóa đất nước, có vị trí nổi bật ở khu vực Đông Nam Á, nằm trong top 100 thành phố toàn cầu, đáng sống và có hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của thế giới, thuộc nhóm thu nhập cao: như văn kiện Đại hội Đại biểu Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 – 2030 đã thể hiện.

Ra mắt ấn phẩm bỏ túi kỷ niệm 50 năm thành phố mang tên Bác - 2