Chỉnh trang chợ Bến Thành, hồ Con Rùa: Cần nhìn trong tổng thể và chờ công trình hoàn chỉnh

Giá trị thực sự của việc thay đổi diện mạo thành phố chỉ lộ diện rõ nét nhất khi những rào chắn được gỡ bỏ và dòng chảy đời sống bắt đầu len lỏi vào từng mét vuông công trình.

Nhìn bối cảnh theo nhiều góc độ khác nhau

Việc chỉnh trang diện mạo đô thị tại những khu vực mang tính biểu tượng như trước chợ Bến Thành và hồ Con Rùa không chỉ là câu chuyện về một vài mảng màu, mà là sự chuyển mình của một thành phố đang khát khao đổi mới nhưng vẫn trân trọng những giá trị xưa cũ.

Theo chuyên gia du lịch Phan Yến Ly, trước hết cần phải nhìn nhận rằng việc chính quyền thành phố có chủ trương chỉnh trang đô thị là một tín hiệu cực kỳ đáng mừng.

Suốt nhiều năm qua, bộ mặt của nhiều khu trung tâm đã trở nên cũ kỹ, thậm chí có những mảng bám của thời gian khiến diện mạo thành phố thiếu đi sự khang trang, sạch đẹp. Sự cũ kỹ ở đây không mang giá trị của đồ cổ hay di sản cần bảo tồn nguyên trạng, mà là sự xuống cấp cần phải được sửa sang để đảm bảo vệ sinh và mỹ quan.

Vì vậy, việc làm sạch và đổi mới bộ mặt đô thị chắc chắn sẽ tạo ra những tác động trực tiếp và tích cực đến ngành du lịch, giúp du khách cảm nhận được một TP.HCM đầy sức sống, văn minh và lịch sự hơn.

Lý giải về những phản ứng có phần gay gắt của dư luận thời gian qua, bà Ly cho rằng có lẽ chúng ta đang đối mặt với một sự lệch pha về thông tin và góc nhìn. Đa số những lời chỉ trích xuất phát từ những tấm ảnh chụp từ trên cao thông qua flycam, khiến các mảng màu trông có vẻ chói chang hoặc không ăn nhập với cảnh quan.

Bà Ly mong muốn nhìn công trình với nhiều góc độ khác nhau

“Chúng ta không nên chỉ nhìn từ trên cao rồi vội vàng nhận xét. Là những người dạo chơi ở phố đi bộ hay đường bằng, chúng ta phải nhìn bối cảnh theo nhiều góc độ khác nhau. Đặc biệt, quy hoạch xung quanh khu vực chợ Bến Thành vốn không quá cao để người dân có thể dễ dàng chụp được những góc nhìn thẳng từ trên xuống như flycam. Thực tế, góc nhìn phổ biến nhất vẫn sẽ là góc nghiêng từ mặt đất, nơi mà sự cảm nhận về không gian sẽ trở nên gần gũi và chân thực hơn rất nhiều”, bà Ly cho hay.

Chuyên gia du lịch Phan Yến Ly

Một điểm quan trọng khác là sự hụt hẫng khi đánh giá một công trình chưa hoàn thiện.

“Không nên chụp ảnh và phê bình lúc người ta chưa làm xong. Ý tưởng thiết kế khu vực trước chợ Bến Thành vốn mô phỏng hình ảnh dòng sông và cần có thêm các hạng mục thuyền gỗ, tiểu cảnh trang trí. Nếu chỉ nhìn vào những mảng màu trống trơn khi chưa lên đủ phụ kiện, người xem dễ bị hiểu lầm về ý tưởng thiết kế. Khi các tiểu cảnh được hoàn thiện, dù chụp từ trên cao hay nhìn từ góc nghiêng, sự hiện diện của thuyền bè sẽ tạo nên một hoạt cảnh đầy sức sống, giúp bối cảnh trở nên hài hòa và giàu tính biểu tượng hơn”, bà Ly nói thêm.

Cần có sự gia giảm màu sắc sao cho phù hợp với bối cảnh kiến trúc xung quanh

Về mặt chuyên môn thẩm mỹ, chuyên gia Phan Yến Ly cho rằng cần có sự gia giảm màu sắc sao cho phù hợp với bối cảnh kiến trúc xung quanh. Ngay cả tòa nhà hỏa xa hay mái ngói chợ Bến Thành, nếu sơn màu quá chói cũng dễ tạo cảm giác thiếu chiều sâu.

Đối với khu vực hồ Con Rùa, nơi gắn liền với phong cách kiến trúc Hiện đại đặc trưng của Sài Gòn thập niên cũ, việc chỉnh trang cần sự tinh tế để giữ được "cái hồn" của vật liệu đá rửa, xi măng mà vẫn đảm bảo sự tươi mới. Việc tham khảo ý kiến của các chuyên gia mỹ thuật và kiến trúc là vô cùng cần thiết để tìm ra những gam màu phù hợp, tránh gây cảm giác quá sặc sỡ mà vẫn tạo được điểm nhấn cần thiết.

Nút thắt lớn nhất hiện nay chính là câu chuyện truyền thông. Bà Ly nhận định rằng nếu trước khi triển khai, các cơ quan chức năng công bố phương án, bản vẽ 3D rộng rãi thì người dân đã không bị bất ngờ. Sự cầu thị của thành phố khi tạm dừng dự án để lắng nghe ý kiến là một hành động rất đáng trân trọng và thể hiện sự tôn trọng cộng đồng.

Tuy nhiên, chúng ta cũng cần nhìn nhận sự việc bằng lòng bao dung để không làm nản lòng những nhà tài trợ và những người có sáng kiến muốn làm đẹp cho thành phố. Để thực hiện được những dự án quy mô này, thành phố cần rất nhiều nguồn lực xã hội hóa và tâm huyết của những người dám nghĩ, dám làm.

"Nếu trước khi triển khai, các cơ quan chức năng công bố phương án, bản vẽ 3D rộng rãi thì người dân đã không bị bất ngờ", bà Ly nói.

Nhìn về tương lai gần khi Tết đang đến rất gần, bà Ly mong muốn các bên liên quan hãy khẩn trương tìm tiếng nói chung để hoàn thiện công trình, mang lại không gian vui chơi cho tất cả mọi người.

Một chút điều chỉnh về tông màu cho dịu lại, thêm thắt các tiểu cảnh thuyền bè sẽ biến nơi đây thành một điểm đến tuyệt vời. Sự đồng hành, thấu hiểu và góp ý chân thành từ người dân chính là động lực lớn nhất để TP.HCM ngày càng đẹp hơn, xứng đáng là điểm đến hấp dẫn và mang đậm bản sắc trong lòng du khách phương xa.

Mạng lưới không gian đi bộ xanh, liền mạch và thân thiện

Dưới góc nhìn của doanh nghiệp lữ hành, việc chỉnh trang các không gian mang tính biểu tượng của TP.HCM như chợ Bến Thành hay khu vực hồ Con Rùa là chủ trương cần thiết, song không thể làm theo cách vội vàng, thiếu cân nhắc, bởi chỉ một bước đi lệch nhịp cũng có thể làm phai nhạt “hương vị” di sản vốn đã ăn sâu trong ký ức đô thị. Đó là quan điểm được ông Phạm Anh Vũ, Phó Tổng Giám đốc Du lịch Việt, chia sẻ từ thực tế trực tiếp đưa đón, phục vụ khách quốc tế trong nhiều năm qua.

Ông Vũ thẳng thắn nhìn nhận, không ít du khách inbound từng có trải nghiệm chưa trọn vẹn khi ghé chợ Bến Thành, đặc biệt là hình ảnh bụi bặm, lộn xộn ở một số thời điểm cao điểm.

Điều này vô hình trung để lại ấn tượng không đẹp về một điểm đến vốn được xem là “biểu tượng” của thành phố. Vì vậy, việc chỉnh trang, sắp xếp lại không gian là yêu cầu cấp thiết, nhằm nâng tầm trải nghiệm và xóa bỏ những hình ảnh chưa tương xứng trong mắt bạn bè quốc tế.

Tuy nhiên, theo đại diện Du lịch Việt, chỉnh trang không đồng nghĩa với làm mới một cách cực đoan. Điều quan trọng nhất là bảo tồn được “hương vị văn hóa”, phần hồn của di sản. Ông Vũ cho rằng thành phố cần tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn bảo tồn, giữ nguyên giá trị lịch sử và kiến trúc nội tại của chợ Bến Thành, từ tổng thể không gian đến chi tiết màu sắc, họa tiết.

Việc cải tạo cần hài hòa với bản sắc Sài Gòn xưa, như tông màu kem, những đường nét Pháp - Việt đặc trưng, thay vì “hiện đại hóa” quá đà, dễ gây tranh cãi và làm mất đi cảm xúc quen thuộc của người dân lẫn du khách, như những mảng sơn sóng nước từng tạo nhiều ý kiến trái chiều thời gian qua.

Ông Phạm Anh Vũ, Phó Tổng Giám đốc Du lịch Việt

Ở góc độ khai thác du lịch, ông Vũ kỳ vọng công tác quy hoạch sẽ được nhìn nhận một cách tổng thể, kết nối chợ Bến Thành, hồ Con Rùa và phố đi bộ Nguyễn Huệ thành một mạng lưới không gian đi bộ xanh, liền mạch và thân thiện.

Trong đó, sự thuận tiện cho du khách cần được đặt lên hàng đầu, từ lối đi bộ rộng rãi, nhà vệ sinh công cộng sạch sẽ, đến các tiện ích hiện đại như mã QR đa ngôn ngữ để kể câu chuyện lịch sử của từng điểm đến, cùng khu vực dừng đỗ phù hợp cho xe tour, giúp hoạt động đón trả khách diễn ra trật tự, văn minh.

Không dừng lại ở việc chỉnh trang bề mặt, vị lãnh đạo doanh nghiệp lữ hành còn bày tỏ kỳ vọng vào việc ứng dụng công nghệ và xây dựng những biểu tượng mới cho không gian trung tâm. Theo ông, nếu được đầu tư bài bản về ánh sáng trang trí ban đêm, kết hợp công nghệ thực tế ảo tăng cường (AR) để kể những câu chuyện văn hóa, nhất là trong các dịp lễ, Tết, khu vực chợ Bến Thành và vùng phụ cận hoàn toàn có thể trở thành “trái tim” du lịch của thành phố. Khi đó, việc làm đẹp đô thị không chỉ mang ý nghĩa thẩm mỹ, mà còn góp phần kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng chi tiêu và nâng cao doanh thu du lịch cho TP.HCM trong các mùa cao điểm.

Từ thực tiễn kinh doanh, ông Phạm Anh Vũ cho rằng, chìa khóa của chỉnh trang đô thị nằm ở sự cân bằng: làm mới để tốt hơn, nhưng không được đánh mất bản sắc. Bởi với du khách, điều níu chân họ không chỉ là sự tiện nghi, mà còn là cảm giác được chạm vào những giá trị văn hóa nguyên bản - thứ làm nên linh hồn của một thành phố.

Cầu thang Hồ Con Rùa được sơn lại, có thêm tiểu cảnh hoa mai hoa đào

Sau hơn 10 ngày thi công khẩn trương, vòng xoay Hồ Con Rùa (Phường Xuân Hòa, TP.HCM) đang khoác lên mình diện mạo mới khang trang,...