Không phải Ronaldo, HLV Martinez mới là người phải chịu chỉ trích ở ĐT Bồ Đào Nha?

Cristiano Ronaldo tiếp tục trở thành tâm điểm chỉ trích sau màn trình diễn mờ nhạt trong trận hòa 1-1 trước CHDC Congo ở lượt mở màn bảng K World Cup 2026. Tuy nhiên, theo giới chuyên môn, vấn đề của Bồ Đào Nha không chỉ nằm ở siêu sao 41 tuổi mà còn đến từ cách điều chỉnh chiến thuật thiếu linh hoạt của HLV Roberto Martinez.

Khởi đầu như ý nhưng nhanh chóng bộc lộ điểm yếu

Ở trận đấu thứ 23 trong sự nghiệp tại World Cup, tròn 20 năm sau lần đầu góp mặt ở ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh, Ronaldo chỉ tung ra ba cú sút đều không trúng đích và chạm bóng vỏn vẹn 25 lần - ít thứ ba trong số 22 cầu thủ đá chính.

Bồ Đào Nha trải qua trận ra quân theo cách rất tệ

Những ngôi sao lớn khác tại World Cup 2026 như Harry Kane, Lionel Messi, Kylian Mbappe hay Erling Haaland đều liên tục di chuyển rộng, tham gia xây dựng lối chơi và ghi bàn. Trong khi đó, Ronaldo gần như chỉ quanh quẩn trong vòng cấm và không tạo được ảnh hưởng đáng kể.

Tuy nhiên, sự khác biệt không chỉ đến từ phong độ cá nhân. Các đội tuyển Anh, Argentina, Pháp hay Na Uy đều xây dựng hệ thống chiến thuật nhằm phát huy tối đa điểm mạnh của ngôi sao số một. Bồ Đào Nha cũng từng làm được điều đó ở vòng loại, với những pha phối hợp biên hướng tới Ronaldo trong khu cấm địa.

Bàn mở tỷ số của Joao Neves ở phút thứ sáu chính là minh chứng. Bồ Đào Nha dồn quân sang cánh trái, kéo giãn hàng thủ đối phương trước khi chuyển bóng sang Joao Cancelo. Sau quả tạt không thành công đầu tiên, bóng được luân chuyển trở lại, Nuno Mendes tạo khoảng trống cho Pedro Neto căng ngang và Neves băng vào đánh đầu ghi bàn.

Trong hiệp một, đội bóng của HLV Martinez liên tục tạo thế áp đảo khi hai hậu vệ biên dâng cao, khiến hàng thủ năm người của CHDC Congo bị ghim sâu bên phần sân nhà. Đội bóng châu Phi cũng không quyết liệt theo kèm các tiền vệ Bồ Đào Nha, tạo điều kiện cho những quả tạt hướng về Ronaldo.

CHDC Congo thay đổi cách chơi, Martinez không kịp thích ứng

Dù kiểm soát trận đấu, Bồ Đào Nha luôn đối mặt nguy cơ phản công bởi quá nhiều cầu thủ dâng cao. Cuối hiệp một, sai lầm xử lý của Bernardo Silva tạo cơ hội để Arthur Masuaku cướp bóng, phát động pha phản công nhanh. Chỉ với một đường chuyền cho Cedric Bakambu, ba cầu thủ Bồ Đào Nha đã bị loại bỏ khỏi tình huống phòng ngự.

Ronaldo tịt ngòi trước đối thủ yếu

Hàng thủ áo đỏ lùi quá sâu, để Samuel Moutoussamy thoải mái dứt điểm. Cú sút bị đổi hướng mang về quả phạt góc, và ở tình huống đá phạt tiếp theo, Yoane Wissa ghi bàn gỡ hòa, tạo bước ngoặt của trận đấu.

Sau giờ nghỉ, HLV Sebastien Desabre thay đổi hoàn toàn cách tiếp cận. Hàng phòng ngự CHDC Congo dâng cao hơn, trung vệ Steve Kapuadi chủ động bước lên theo sát Bruno Fernandes, khiến Ronaldo thường xuyên phải lùi lại để tránh việt vị thay vì chỉ chờ bóng trong vòng cấm.

Sự điều chỉnh này khiến tuyến giữa Bồ Đào Nha gần như bị cắt đứt khỏi trận đấu. Bộ ba Vitinha, Joao Neves và Bruno Fernandes có tổng cộng 218 lần chạm bóng trong hiệp một, nhưng chỉ còn 109 lần sau giờ nghỉ.

Lối chơi trở nên đơn điệu, Ronaldo càng thêm lạc lõng

Khi ép Bồ Đào Nha phải triển khai bóng ra biên, CHDC Congo liên tục tạo ưu thế quân số để đoạt bóng. Aaron Wan-Bissaka cùng Moutoussamy và một trong hai tiền đạo Wissa hoặc Bakambu thường xuyên khóa chặt các hướng chuyền.

Ronaldo cần kết nối tốt hơn với các vệ tinh

Để hạn chế phản công, Bồ Đào Nha buộc phải chơi an toàn hơn và tìm cách tung những đường chuyền dài cho các cầu thủ chạy cánh bứt tốc. Dù tạo được vài cơ hội, đội bóng châu Âu không còn đủ quân số trong vòng cấm.

Khác hẳn tình huống dẫn tới bàn mở tỷ số với năm cầu thủ hiện diện trước khung thành, nhiều pha lên bóng trong hiệp hai chỉ còn hai cầu thủ Bồ Đào Nha đối đầu sáu cầu thủ phòng ngự của CHDC Congo.

Ronaldo cũng xứng đáng nhận chỉ trích chứ không hoàn toàn “vô tội”. Trước hàng thủ chơi quyết liệt hơn của CHDC Congo, tiền đạo 41 tuổi gần như biến mất khỏi trận đấu. Anh chỉ chạm bóng chín lần trong hiệp hai và bỏ lỡ hai cơ hội ngon ăn sau các đường căng ngang của Francisco Conceicao.

Dù Ronaldo tạo ra tới 0,46 trong tổng số 0,57 bàn thắng kỳ vọng (xG) của Bồ Đào Nha sau giờ nghỉ, nhiệm vụ quan trọng nhất của CR7 là chuyển hóa cơ hội thành bàn - điều anh đã không làm được.

Martinez thua trên bàn cờ chiến thuật

Điều đáng lo hơn là HLV Roberto Martinez không đưa ra bất kỳ phương án điều chỉnh hiệu quả nào khi đối thủ thay đổi cách phòng ngự. Ông vẫn kiên trì tấn công biên dù phương án này không còn phát huy tác dụng, đồng thời vô tình đẩy các tiền vệ sáng tạo ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Ronaldo không đáng phải nhận toàn bộ chỉ trích, mà còn cả HLV Martinez

Lối chơi an toàn cũng không giúp Bồ Đào Nha hạn chế các pha phản công của CHDC Congo. Đội bóng áo bã trầu thi đấu chậm chạp, dễ đoán và thiếu đột biến.

Những con số càng phản ánh rõ sự bế tắc. Kể từ World Cup 2018, trong số 29 đội có từ 650 đường chuyền trở lên ở một trận đấu World Cup, không đội nào tung ra ít cú sút hơn Bồ Đào Nha với chỉ bảy lần dứt điểm.

Trong khi đó, CHDC Congo chỉ thực hiện 118 đường chuyền nhưng có tới tám cú sút. Chỉ duy nhất Croatia trước Brazil ở tứ kết World Cup 2022 tạo ra chỉ số bàn thắng kỳ vọng thấp hơn mức 0,65 xG của Bồ Đào Nha.

Màn trình diễn đáng quên của Ronaldo chắc chắn sẽ tiếp tục là chủ đề được nhắc đến nhiều nhất. Tuy nhiên, việc Roberto Martinez bị HLV Sebastien Desabre của CHDC Congo bắt bài về chiến thuật mới là dấu hiệu đáng báo động hơn nếu Bồ Đào Nha muốn tiến sâu tại World Cup 2026.