Long Sơn được định hướng thành đô thị du lịch sinh thái của TPHCM

Long Sơn đang được định hướng phát triển theo mô hình đô thị dịch vụ và du lịch sinh thái của TPHCM. Trong bối cảnh thành phố mở rộng không gian phát triển về phía biển, khu vực này bắt đầu được nhìn nhận như một điểm đến sinh thái thay vì chỉ là vùng công nghiệp và nuôi trồng thủy sản ven sông.

Nhiều năm qua, khi nhắc đến Long Sơn, người ta thường nghĩ đến làng bè nuôi hàu, ruộng muối, Nhà Lớn Long Sơn hay những vùng sông nước nằm giữa hệ sinh thái ngập mặn đặc trưng.

Khu vực này nằm tại cửa sông Cái Mép, kết nối với đất liền qua cầu Chà Và và cầu Bà Nanh. Dù chỉ cách trung tâm Vũng Tàu cũ khoảng 17km, Long Sơn vẫn giữ được nhịp sống khá khác biệt so với các khu du lịch biển đông đúc của khu vực phía Nam.

Trong nhiều năm, Long Sơn chủ yếu được biết đến như khu vực phát triển công nghiệp ven biển và nuôi trồng thủy sản. Các dự án cảng biển, logistics, kho bãi hay công nghiệp năng lượng từng là định hướng nổi bật của khu vực này.

Tuy nhiên, quy hoạch mới của TPHCM đang cho thấy sự thay đổi đáng chú ý trong cách tiếp cận.

Theo định hướng được lãnh đạo thành phố đưa ra gần đây, Long Sơn sẽ phát triển theo mô hình đô thị gắn với dịch vụ và du lịch sinh thái, ưu tiên khai thác cảnh quan rừng ngập mặn, sông nước và môi trường ven biển.

Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TPHCM Võ Văn Minh cho biết thành phố định hướng Long Sơn trở thành “nơi đáng sống”, phát triển theo hướng đô thị, dịch vụ và du lịch sinh thái gắn với cảnh quan sông biển. Với khu vực Gò Găng, thành phố cũng tính tới việc quy hoạch lại vị trí cảng cá, cảng biển, kho xăng dầu dự trữ, đồng thời hạn chế phát triển công nghiệp thâm dụng đất đai.

Định hướng này cho thấy cách tiếp cận của TPHCM với không gian ven biển đang thay đổi đáng kể. Thay vì tiếp tục mở rộng công nghiệp nặng như nhiều năm trước, các giá trị cảnh quan và sinh thái bắt đầu được xem là nền tảng cho phát triển dịch vụ và du lịch.

Với Long Sơn, lợi thế lớn nhất nằm ở hệ sinh thái tự nhiên và nhịp sống bản địa còn khá rõ nét.

Các làng bè nuôi thủy sản nằm san sát trên sông, nghề làm muối truyền thống hay những tuyến ghe di chuyển giữa vùng nước lặng tạo nên trải nghiệm rất khác so với các điểm du lịch nghỉ dưỡng thông thường.

Khu vực này cũng sở hữu nhiều yếu tố phù hợp với xu hướng du lịch sinh thái và trải nghiệm hiện nay, khi du khách ngày càng quan tâm đến không gian chậm, gần thiên nhiên và có yếu tố văn hóa địa phương.

Tuy nhiên, Long Sơn đến nay vẫn chưa hình thành được hệ thống dịch vụ du lịch tương xứng với tiềm năng. Phần lớn hoạt động tham quan còn nhỏ lẻ, mang tính tự phát và thiếu các sản phẩm đủ sức giữ chân du khách dài ngày.

Trong bối cảnh đó, hàng loạt đề xuất hạ tầng đang được đưa ra nhằm tái cấu trúc không gian phát triển khu vực này.

Đáng chú ý là dự án đường ven biển Vũng Tàu - Bình Thuận đoạn quanh núi Nứa kết hợp đường Thoại Ngọc Hầu với tổng vốn hơn 2.100 tỉ đồng. Nếu được triển khai đồng bộ, tuyến kết nối này có thể mở rộng đáng kể khả năng tiếp cận các khu vực ven biển và sinh thái của Long Sơn.

Bên cạnh đó là đề xuất xây dựng công viên hồ Mang Cá rộng khoảng 37ha với vốn đầu tư gần 1.690 tỉ đồng. Nếu phát triển theo hướng không gian mở và sinh thái, đây có thể trở thành một trong những điểm công cộng quy mô lớn của khu vực phía Đông Nam TPHCM.

Ngoài ra còn có tuyến đường vào nhà máy nhiệt điện LNG dài khoảng 1,9km với tổng vốn khoảng 685 tỉ đồng.

Việc thành phố đồng ý cho Long Sơn điều chỉnh quy hoạch phân khu 1/2000 cũng cho thấy khu vực này đang bước vào giai đoạn phát triển mới, khi vai trò không còn dừng ở công nghiệp hay hậu cần cảng biển.

Dù vậy, quá trình chuyển đổi này cũng đặt ra áp lực lớn về bảo tồn cảnh quan tự nhiên.

Bởi những yếu tố đang tạo nên sức hút của Long Sơn hiện nay như làng bè, ruộng muối, vùng nước ngập mặn hay nhịp sống ven sông đều là những không gian dễ bị thay đổi mạnh khi đô thị hóa tăng tốc.

Nhiều địa phương ven biển từng rơi vào tình trạng phát triển nhanh nhưng đánh mất đặc trưng bản địa, khiến du lịch dần trở nên giống nhau và thiếu chiều sâu trải nghiệm.

Với Long Sơn, câu chuyện hiện nay không chỉ là đầu tư bao nhiêu hạ tầng hay thu hút bao nhiêu dự án. Điều được quan tâm hơn là khu vực này sẽ giữ lại được bao nhiêu chất sinh thái và đời sống bản địa trong quá trình trở thành một đô thị du lịch ven biển mới của TPHCM.