Angelina Jolie & thông điệp đầy tính nhân văn

Câu chuyện Angelina Jolie, nữ minh tinh màn bạc nổi tiếng nhất của Holllywood vừa trải qua phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú để phòng ngừa ung thư, đang là sự kiện hot nhất trên các phương tiện truyền thông thế giới và cả ở Việt Nam. Từ một bài viết của cô tựa đề My Medical Choice trên Thời báo New York, tin tức về cuộc phẫu thuật của Angelina Jolie đã thành breaking news, nhanh chóng lan truyền và nhận được một làn sóng phản hồi tích cực từ công chúng. Các nhà chuyên môn y học đều ủng hộ quyết định của cô; các đồng nghiệp ở Hollywood đồng loạt khen ngợi cô, còn người tình Brad Pitt thì ca ngợi sự lựa chọn của cô thực sự là hành động anh hùng (I find Angie’s choice, as well so many other like her, absolutely heroic)

Tại sao việc cô phẫu thuật ngực để phòng bệnh lại được dư luận đồng tình và ca ngợi như thế? Có phải chỉ vì cô là người nổi tiếng hay vì hành động của cô là đúng đắn và vì thế đã lan toả ý nghĩa tích cực ra toàn xã hội. Rõ ràng cô xứng đáng được khen ngợi vì quyết định phẫu thuật của cô là dũng cảm và quyết định công bố của cô là cao thượng và nhân văn.

Nguyên do quyết định phẫu thuật là dũng cảm!

Hoàn toàn là một lựa chọn mang tính cá nhân tự nguyện khi mà ung thư vú chỉ là nguy cơ. Dù cô là một siêu sao điện ảnh, một sex symbol, cần hơn ai hết vẻ đẹp ngoại hình sexy không chỉ là cái miệng trễ đầy nhục cảm, mà còn là vòng một vòng 2 khêu gợi và bốc lửa, nhưng để chọn một lối đi an toàn hơn cho cuộc sống, cô sẵn sàng hy sinh vòng 1 của mình.

Tất nhiên cô đã quyết định trên cơ sở những hiểu biết đầy đủ và khoa học về vấn đề sức khoẻ của mình. Bằng xét nghiệm kiểm tra hệ gen di truyền của cô, các thầy thuốc đã phát hiện thấy có sự thay đổi đột biến ở gen BRCA1 (BReast CAncer susceptibility gen 1) và BRCA2 (BReast CAncer susceptibility gen 2). Đây là 2 gen có vai trò kìm hãm sự phát triển các khối u (tumour suppressor.  Số liệu thống kê của Viện Ung thư quốc gia Mỹ cho thấy tỉ lệ ung thư vú ở người đột biến gen BRCA2 và BRCA2 là 60% so với 12 % ở người bình thường và ở buồng trứng là 40% so với 14%. Cần lưu ý :

+ Một số gen khác cũng liên quan đến ung thư vú và buồng trứng như các gen: TP53, PTEN, STK11, LKB1, CDH1, CHEK2, ATM, LMH1, MSH2, …

+ Sự đột biến các gen này có thể dẫn đến khối u ác tính ở nhiều bộ phận cơ thể như dạ dày, đại tràng, lách, túi mật bàng quang, tuyến tiền liệt…, nhưng chủ yếu là  ung thư ở buồng trứng.

+ Không phải mọi thay đổi ở gen này đều có hại .

+ Không phải cứ có đột biến những gen này là sẽ mắc ung thư, cũng như không phải khi gen này bình thường là không bị.

+ Có thể gia đình có người bị ung thư này mà thành viên khác không bị và ngược lại.

+ Đàn ông cũng có thể biến đổi gen này và cũng có nguy cơ ung thư như phụ nữ.

+ Nên làm xét nghiệm máu định kỳ để phát hiện những đột biến gen này, nhất là những người ở tuổi tiền mãn kinh và những người trong gia đình đã có người bị ung thư.

Những giải pháp điều trị

Khi có kết quả xét nghiệm dương tính (có biến đổi gen BRCA1 và BRCA2 sẽ có các giải pháp sau :

+ Theo dõi sát để phát hiện sớm ung thư vú bằng cách định kỳ kiểm tra chụp nhũ ảnh (mammography), khám lâm sàng, chụp cộng hưởng từ (MRI).Theo dõi ung thư buồng trứng bằng siêu âm,kiểm tra CA-125 antigen máu.

+ Điều trị phòng ngừa bằng thuốc: hoá trị liệu (chemoprevention)

+ Phẫu thuật phòng ngừa (preventive surgery): Phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú một phần hay toàn bộ và cắt bỏ buồng trứng để ngăn ngừa ung thư.Phẫu thuật này do bệnh nhân tự quyết định với sự tư vấn đầy đủ và khách quan khoa học của thầy thuốc chuyên khoa.

Angelina cũng hiểu biết rõ về phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú, những khó khăn thuận lợi và khả năng thành công của phẫu thuật. Đặc biệt ở Mỹ là quốc gia có tỷ lệ ung thư vú cao và tỷ lệ người làm phẫu thuật dự phòng cũng rất cao.

Cô cũng hiểu biết tốt về vấn đề tái tạo vú sau phẫu thuật. Khả năng của Ngành Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ Hoa Kỳ trong kỹ thuật tái tạo vúluôn đứng đầu thế giới. Trường hợp của Angelina là phẫu thuật cắt bỏ tuyến, bảo toàn nguyên vẹn da và quầng-núm vú, rồi 9 tuần sau được tái tạo vú bằng túi nâng ngực (breast implant) thì kỹ thuật càng thuận lợi hơn và kết quả thẩm mỹ là chắc chắn đẹp và chắc chắn hài lòng.

Theo Hiệp hội Bác sĩ Phẫu thuật Tạo hình thẩm mỹ Hoa Kỳ có 98 % bệnh nhân làm phẫu thuật tái tạo vú sau phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú và 100% hài lòng với kết quả thẩm mỹ.

Khát vọng sống, thông điệp đầy tính nhân văn

Theo tâm sự của Angelina Jolie, cô đã lựa chọn quyết định trên cơ sở hiểu biết đầy đủ mọi khía cạnh khoa học của vấn đề và khát vọng được ở mãi cùng những người thân yêu, trong đó có 6 đứa con (3 con nuôi, 3 con đẻ) của cô. Bây giờ cô hài lòng với quyết định đó vì nó đã giúp giảm nguy cơ ung thư vú của cô từ 87% xuống dưới 5% và cô sẵn sàng chịu đựng tiếp cuộc phẫu thuật cắt bỏ buồng trứng để mong tránh được tại họa như của mẹ cô, Bà Marcheline Bertrand, một nghệ sĩ, một nhà sản xuất nổi tiếng trong kỹ nghệ showbizz Mỹ đã phải từ giã cuộc sống năm 2007 ở tuổi 56 vì ung thư buồng trứng. Mà cô thì mới 36 tuổi.

Trong bài viết My Medical Choice, Angelina cho biết ngày 27/4 đã kết thúc 3 tháng cô phải trải qua các cuộc phẫu thuật để cắt bỏ tuyến vú và tái tạo vú tại Trung tâm Ung thư vú Pink Lotus ở Beverly Hills, Caliornia. Theo bác sĩ Kristi Funk người đã trực tiếp phẫu thuật cho Angelina cô đã phải trải qua 3 lần phẫu thuật qua đường mổ ở rãnh nếp dưới vú. (Ngày 2/2 phẫu thuật bóc tách bảo toàn núm vú (Nipple delay) và lấy mẫu làm sinh thiết; ngày 16/2 thực hiện phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú 2 bên ngực và đặt túi để nong giữ khoảng trống dưới da vú (Mastectomy & Expender); ngày 27/4 phẫu thuật tái tạo vú bằng túi nâng ngực hình giọt nước (Breast Reconstruction with silicone implant).

 Cũng trong bài viết của mình, Angelina nhấn mạnh rằng quyết định phẫu thuật như cô có thể không đúng cho những người khác, nhưng cô muốn động viên mọi người phụ nữ, nhất là những người có tiền sử gia đình ung thư vú hay buồng trứng, hãy tìm hiểu thông tin và gặp các chuyên gia y tế để được tư vấn và từ đó có sự lựa chọn đúng đắn cho chính mình.

Ngoài những thông điệp đầy tính nhân văn mà cô gửi đến công chúng, cô còn được khen ngợi về tinh thần dũng cảm lạc quan trong quá trình phẫu thuật. Không những cô không hề kêu than mà còn luôn sẵn sàng để trở lại thực hiện kế hoạch hoạt động nghệ thuật và xã hội dày đặc của mình.

Chính vì một sự lựa chọn đầy hiểu biết khoa học, một tinh thần thép khi trải qua những cuộc mổ và một tấm lòng rộng mở sẻ chia với mọi người như vậy, cô được ngợi khen và xứng đáng là một ngôi sao thần tượng thấm đẫm chất nhân văn.

Bác sĩ Cao Ngọc Bích

            Phó Chủ tịch Hội Phẫu thuật Thẩm mỹ TP HCM

            Trưởng Khoa Phẫu thuật Thẩm mỹ Bệnh viện An Sinh

            Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Thẩm mỹ Nhật Phương

(Nguồn:  New York Times; Association Press; CNN News; Pink Lotus Breast Cancer website; American Scociety of Clinical Oncology; National Cancer Institute; American Scociety of Plastic Surgery)