LÀM ĐẸP LÀN DA TRONG NẮNG HÈ

Giữa những ngày chói chang nắng lửa đã nghe tiếng ve sôi trên những vòm xanh lá, đã thấy tuổi học trò bịn rịn trao  nhau những dòng lưu bút. Mùa hè mang về rực rỡ nắng vàng cho muôn loài cây cỏ và nắng hè gọi những bàn chân náo nức tìm về thanh thản với miền quê yên  ả hay vui đùa cùng sóng gió biển khơi. Làm thế nào để tận hưởng mùa hè mà vẫn giữ được làn da ngà ngọc luôn là nõi ưu tư lớn nhất của chị em phái đẹp vì chân lý bao đời Nhất dáng Nhì da

                Lợi ích và tác hại của Nắng          

                Có lẽ ai cũng biết ánh sáng trên trái đất chúng ta được rọi chiếu từ  Mặt trời. Ánh sáng đó có thể là dịu mát hay nắng nóng, có thể là trong xanh hay sầm tối là tùy thuộc vào nhiều yếu tố như khoảng cách từ mặt trời đến trái đất, mật độ những lớp mây và trạng thái của những tầng khí quyển, v.v…Và ánh trăng thanh mát cũng chính là sự phản chiếu của ánh sáng mặt trời.

                Bản chất của ánh sáng mặt trời là những hạt photon mang tính chất sóng điện từ. Tùy theo bước sóng mà  có những vùng khác nhau của phổ ánh sáng. Bên cạnh vùng ánh sáng có thể nhìn thấy được với khoảng bước sóng  400 – 700 nm  còn có vùng không nhìn thấy gồm vùng tia hồng ngoại  (Infrared –IR) với bước sóng >700  nm  và vùng tia tử ngoại  hay tia cực tím (Untra Violet-UV) với bước sóng < 400 nm. Tia hồng ngoại chiếm 50 % trong chùm tia sáng mặt trời. Tia hồng ngoại thường ít có tác hại trực tiếp đến sực khỏe , ngược lại còn được sử dụng trong một số trị liệu y khoa và ứng dụng nhiều trong khoa học công nghệ và đời sống. Cơ thể con người cũng phát ra tia hồng ngoại và vì thế mà có máy chụp ảnh hồng ngoại, các máy quan sát hồng ngoại …Các bộ điều khiển điện tử gia dụng (remote) trong mỗi gia đình chúng ta cũng là úng dụng của tia hồng ngoại. Vùng tia tử ngoại  gồm có các loại tia : UVA (chiếm  95 %), UVB và UVC. Trong đó tia UVC là nguy hiểm nhất với da người, có khả năng  gây ung thư da rất cao mà các loại kem chống nắng đều bất lực nhưng may mắn là nó  không tới  được mặt đất vì đã bị tầng ozone khí quyển  chặn lại.Tia UVB có tác hại ít hơn nhưng lại có  thể vượt qua tầng ozone sau đó lại may mắn bị chặn lại phần lớn bởi các lớp mây trong khí quyển. Tia UVB có khả năng gây nhiều tác hại cho da như gây bỏng da,nám đen da do tăng sinh sắc tố,  lão hóa da và cũng có thể gây các loại u sắc tố hoặc ung thu da. Tia UVA không làm tăng sinh sắc tố da, nhưng lại có khả năng mạnh làm tổn thương các sợi collagen và các sợi elastincủa da gây lão hóa da, nhăn da. Và UVA cũng có khả năng gây ung thư da. Tia UVA còn nguy hiểm vì luôn luôn có mặt dù trời không có nắng và ta sẽ  mất cảnh giác do bị cảnh trời râm mát đánh lừa.

Lợi ích của ÁNH NẮNG?

                Không có ánh sáng, thì không còn sự sống và Vũ trụ chỉ là đêm đen nếu không có ánh mặt trời.

                Với môi trường không khí  và bề mặt  vật chất, kể cả trên bề mặt da người , ánh nắng là một phương tiện khử trùng thường xuyên và hữu hiệu.

                Ánh mặt trời cũng có vai trò quan trọng trong quá trình trao đổi chất giúp cho sự phát triển bình thường cũng như  duy trì sức khỏe của con người. Trong đó nổi bật là tăc dụng của ánh nắng trong quá trình hình thành và tái tạo xương.

                VÌ vậy tắm nắng (bain de soleil) là một giải pháp đã có từ nghìn xưa của loài người, không những là một thú vui thư giãn tinh thần  mà còn là một trị liệu giúp cơ thể luôn được  “săn da chắc xương”.

                Tất nhiên nêu tắm nắng không đúng cách hay quá lạm dụng sẽ có nhiều nguy cơ cho sức khỏe và làn da

Tác hại của ÁNH NẮNG?

         Với toàn thân :

Say nắng ở nhiều cấp độ khác nhau , từ mệt mỏi xây xẩm mặt mày đến shock , có thể nguy hiểm đến tính mạng do mất nước và trụy tim mạch.

Tổn thương giác mạc mắt nếu nhìn trực diện ánh nắng. Nên mang kính mát khi đi nắng.

Với da :

Da khô do mất nước

Tổn thương nhiệt các mức độ :nóng đỏ, bỏng rát, phồng giộp và bong tróc da.

Đen da do kich thích tăng sản sinh sắc tố melanin để bảo vệ da.

Nám da do sự tập trung quá nhiều sắc tố tại những nơi nào đó trên da.

Lão hóa da do tổn thương các sợi tổ chức liên kết  của da là da nhão và nhiều nếp nhăn.

Da dày do lớp tế bào sừng bị kích thích tăng sinh

Các u sắc tố do tăng sinh và tập trung bất thường tế bào sắc tố da

Có thể gây đột biến gen  của các loại tế bào da.

Có thể gây ung thư da do sự biến đổi gen và tạo thành các u sắc tố.

Kem chống nắng là gì ?  

                Là những hỗn hợp chất dạng gel hay cream  chứa thành phần là các hợp chất và các hạt hữu cơ hoặc vô cơ có khả  năng hấp thu ánh sáng, hoặc khúc xạ phản hồi ánh sáng để bảo vệ làn da. Khả năng chống nắng bảo vệ da được đo bằng các cấp độ PAI (Protection of UVA) với loại kem chống  tia UVA và bằng  chỉ số SPF (Sun Protection Factor)  với loại kem chống tia UVB. Có thể hiểu một cách đơn giản là nêu  chỉ số  SPF càng cao và cấp độ PA cao hơn thì khả năng chống nắng tốt hơn, thời gian tác dụng lâu hơn. Có thể căn cứ chỉ số ghi trên bao bì của mỗi loại kem để chọn lựa loại phù hợp cho mỗi người  như  Kem chống UVB có SPF 15, SPF 50, kem chống UVA có PA+, PA ++, PA +++ . Ngày nay thường phổ biến các loại kem có chứa cả hai loại để chống được cả tia UVB và tia UVA nên có ghi cả 2 loại chỉ số hoặc được ghi chung là Broad Spectrum (phổ rộng).

Những biện pháp chống nắng bảo về da :

–          Biện pháp thông thường :

+ Che nắng bằng quần áo, mũ nón, khẩu trang. Cần luu ý ngay cả khi cơ thể bạn được che phủ, khi bạn ở trong bóng mát hay ngồi trong xe hơi …,ánh nắng không chiếu trực tiếp nhưng  da bạn vẫn có thể bị tổn thương do bức xạ tử ngoại.

+ Cung cấp đủ nước và các chất dinh dưỡng giúp cơ thể  chống lại các tác hại của nắng. 

+ Làm mát cơ thể bằng nước mát và các phương tiện khác để hạn chế tác hại của nắng.

–          BIện pháp đặc hiệu :

+ Kem chống nắng 

 

Những điều cần nhớ khi sử dụng kem chống nắng :

–          Dùng kem có SPF 15 đến SPF 30  và PA + đến PA +++  là đủ cho hầu hết các trường hợp cần bảo vệ.

–          Kem chống nắng chứa những thành phần hóa học có thể  gây kích thích và dị ứng  nên phải thử trước khi dùng.

–          Nên có những loại kem phù hợp  với những  vùng da khác nhau trên cơ thể

–          Cần tránh bôi vào những vùng niêm mạc như mắt, miệng có thể gây hại

–          Nên bôi đều khắp và đủ độ dày để bảo vệ da (ví dụ 2,5 g cho toàn khuôn mặt).

–          Bôi kem trước khi ra nắng 15-30 phút.

–          Nên bôi lại kem sau mỗi 2 giờ.

–          Không nên quá  ỷ lại vào các chỉ số chống nắng của kem để tránh chủ quan lạm dụng  thời gian chịu nắng,

–          Không nên bôi kem chống nắng cùng với các loại kem thuốc khác để tránh tương tác thuốc có hại

–          Khi ngâm nước kem sẽ bị giảm tác dụng vì vậy phải bôi lại sau khi xuống nước tắm

–          Dù có dùng kem cũng nên cố gắng tránh ra nắng từ 11h đến 16h trong những ngày nắng vì đây là khoảng thời gian mà bức xạ mặt trời mạnh nhất.

–           Khi mua kem và sử dụng nên tham khảo ý kiến của các chuyên gia thẩm mỹ và các Bác sĩ da liễu.

–          Ngay cả khi bôi kem đúng cách vẫn không đảm bảo chống nắng 100 % vì vậy phải luôn kết hợp với các biện pháp chống nắng thông thường khác để bảo vệ da và cơ thể.

BS Cao Ngọc Bích

(Phó Chủ tịch Hội Phẫu thuật Thẩm mỹ TP.HCM -Trưởng Khoa Phẫu thuật thẩm mỹ Bênh viện An Sinh)