TP.HCM xây dựng “thành phố học tập”: Khi tri thức trở thành nền tảng văn hóa đô thị

Không chỉ là một chương trình giáo dục, mô hình “Thành phố học tập toàn cầu” đang góp phần định hình lại đời sống văn hóa TP.HCM. Trong đó, học tập suốt đời dần trở thành một cấu trúc nền của đô thị hiện đại.

Hình thành một “xã hội học tập” trong lòng đô thị

Năm 2025, TP.HCM triển khai đồng bộ các mô hình “gia đình học tập”, “đơn vị học tập”, “cộng đồng học tập” và “công dân học tập”, từng bước đưa hoạt động khuyến học đi vào chiều sâu. Song song đó, hệ thống giáo dục tiếp tục được đầu tư có trọng điểm, ưu tiên các khu vực đông dân cư, khu công nghiệp và địa bàn còn khó khăn.

Ở cấp độ triển khai, Thành phố đã tổ chức 5.131 lớp, hội thảo, chuyên đề với hơn 57,2 triệu lượt người tham gia, tập trung vào kỹ năng số, ngoại ngữ, tin học và năng lực thích ứng trong môi trường số. Đây là chỉ dấu cho thấy quy mô của một xã hội học tập đang hình thành trên diện rộng.

Đánh giá về quá trình này, ông Johnathan Wallace Baker, Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam, nhận định TP.HCM đã thể hiện “cam kết mạnh mẽ trong việc thúc đẩy học tập suốt đời cho mọi người”, với cách tiếp cận huy động toàn xã hội tham gia.

Ở góc độ văn hóa, khi việc học không còn giới hạn trong trường lớp mà lan tỏa vào cộng đồng, một “văn hóa học tập” bắt đầu định hình như một thành tố của đời sống đô thị.

Không gian văn hóa tri thức và dư địa phát triển đô thị

Bên cạnh đó, TP.HCM đẩy mạnh chuyển đổi số trong giáo dục và quản trị đô thị. Ứng dụng “Công dân số” ghi nhận 618.119 lượt tải và hơn 6,1 triệu lượt tương tác trong năm 2025, góp phần tăng cường kết nối giữa chính quyền và người dân.

Phong trào “Bình dân học vụ số” cũng được triển khai với hơn 19.000 thành viên trong gần 5.200 tổ công nghệ số cộng đồng, hỗ trợ người dân tiếp cận kỹ năng số. Đồng thời, 5.431 cuộc thi và hoạt động trải nghiệm về công nghệ, STEM, trí tuệ nhân tạo đã được tổ chức, thu hút 169.595 lượt người tham gia.

Ở nền tảng phổ cập, TP.HCM tiếp tục duy trì 100% phường, xã đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2, cùng tỷ lệ phổ cập giáo dục tiểu học và trung học cơ sở mức độ 3 đạt 100%. Những con số này cho thấy mức độ bao phủ của hệ thống giáo dục và khả năng tiếp cận tri thức của người dân.

Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết, các kết quả đạt được đã “góp phần hình thành nền tảng vững chắc cho phát triển xã hội học tập, đồng thời lan tỏa mạnh mẽ tinh thần học tập suốt đời đến mọi tầng lớp Nhân dân”.

Từ nền tảng này, TP.HCM đang dần hình thành một không gian đô thị mà tri thức, công nghệ và đời sống cộng đồng đan xen. Đây chưa phải là một “sản phẩm” cụ thể, nhưng là lớp giá trị tích lũy dài hạn, góp phần nâng cao chất lượng sống và sức hấp dẫn của đô thị.