Siết quản lý thức ăn đường phố: Bài toán an toàn và hình ảnh du lịch đô thị TP.HCM

TP.HCM đang đẩy mạnh quản lý thức ăn đường phố thông qua việc lập danh sách, phân loại và kiểm soát các hộ kinh doanh. Không chỉ là vấn đề an toàn thực phẩm, động thái này còn đặt ra yêu cầu nâng chuẩn hình ảnh ẩm thực đường phố, một yếu tố quan trọng trong trải nghiệm du lịch đô thị.

Ẩm thực đường phố giữa hai vai trò: sinh kế và sản phẩm du lịch

Thức ăn đường phố hiện diện dày đặc tại TP.HCM, từ các tuyến đường trung tâm đến khu dân cư, trường học và khu công nghiệp. Mô hình này không chỉ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng nhanh của người dân mà còn góp phần tạo nên bản sắc ẩm thực đô thị, một điểm chạm quen thuộc đối với du khách.

Tuy nhiên, chính tính phổ biến và tự phát lại khiến lĩnh vực này đối mặt với nhiều rủi ro về an toàn thực phẩm. Trong bối cảnh du lịch phục hồi và tăng trưởng, những vấn đề liên quan đến vệ sinh, nguồn gốc nguyên liệu hay điều kiện chế biến không còn là câu chuyện nội bộ, mà tác động trực tiếp đến hình ảnh điểm đến.

Sở An toàn thực phẩm TP.HCM đã đề nghị UBND cấp xã triển khai đồng bộ các biện pháp nhằm kiểm soát hoạt động kinh doanh thức ăn đường phố. Trọng tâm là việc rà soát, lập danh sách và cập nhật thường xuyên các cơ sở, hộ kinh doanh trên địa bàn, đồng thời phân loại theo quy mô, hình thức và mức độ rủi ro để có phương án quản lý phù hợp.

Cùng với đó, công tác kiểm tra được yêu cầu thực hiện định kỳ và đột xuất, tập trung vào các khu vực có mật độ tiêu thụ cao như tuyến đường lớn, khu đông dân cư, trường học, khu công nghiệp và các điểm du lịch. Chính quyền cơ sở cũng được giao trách nhiệm trực tiếp trong việc phát hiện, xử lý vi phạm và công khai thông tin để cảnh báo cộng đồng.

Từ kiểm soát an toàn đến chuẩn hóa trải nghiệm

Nếu đặt trong bối cảnh phát triển du lịch, việc lập danh sách và phân loại các hộ kinh doanh có thể được xem là bước đi mang tính nền tảng. Khi dữ liệu được hệ thống hóa, thành phố có cơ sở để tiến tới chuẩn hóa hoạt động ẩm thực đường phố, thay vì để phát triển tự phát như hiện nay.

Kinh nghiệm từ nhiều đô thị du lịch cho thấy, ẩm thực đường phố hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm du lịch chính thức nếu được tổ chức bài bản, có tiêu chuẩn vệ sinh rõ ràng và được quy hoạch theo không gian phù hợp. Với TP.HCM, quá trình rà soát hiện tại mở ra khả năng hình thành các khu hoặc tuyến ẩm thực đạt chuẩn, phục vụ cả người dân và du khách.

Dù vậy, việc siết quản lý cũng đặt ra thách thức không nhỏ. Phần lớn các hộ kinh doanh thức ăn đường phố có quy mô nhỏ, điều kiện cơ sở vật chất hạn chế, khó đáp ứng ngay các tiêu chuẩn cao về an toàn thực phẩm.

Do đó, bên cạnh hoạt động kiểm tra và xử lý vi phạm, cần có cách tiếp cận linh hoạt hơn, kết hợp giữa quản lý và hỗ trợ. Việc hướng dẫn, tập huấn và từng bước nâng chuẩn sẽ giúp các hộ kinh doanh thích ứng, thay vì bị loại khỏi thị trường. Đây cũng là yếu tố then chốt để giữ lại tính sống động, đặc trưng của ẩm thực đường phố trong quá trình chuẩn hóa.