Chạm vào ký ức ngàn năm cùng những bảo vật quốc gia mới

Sáng 6-3, TP.HCM chính thức công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ công nhận thêm hai bảo vật quốc gia đợt 14. Đây là cơ hội hiếm có để du khách chiêm ngưỡng những tuyệt tác di sản mang giá trị lịch sử và nghệ thuật đặc biệt.

Bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc, hiện lưu giữ tại Bảo tàng Gốm thời dựng nước. Với niên đại khoảng 4.000 - 3.800 năm.

Thông tin trên vừa được ông Trương Kim Quân, Phó Trưởng phòng Quản lý di sản (Sở VH&TT TP.HCM), chia sẻ tại buổi họp báo kinh tế - xã hội chiều 26-2. Theo đó, lễ công bố sẽ diễn ra trang trọng vào lúc 7 giờ 30 ngày 6-3-2026 tại không gian di sản Bảo tàng TP.HCM.

Trong đợt vinh danh thứ 14 trên toàn quốc, TP.HCM tự hào đóng góp thêm một hiện vật và một nhóm hiện vật quý hiếm. Đáng chú ý, cả hai bảo vật mới đều thuộc sở hữu của bảo tàng ngoài công lập và sưu tập tư nhân, cho thấy sức sống bền bỉ của di sản trong lòng nhân dân.

Với những hoa văn tinh xảo, bát bồng không chỉ là cổ vật quý hiếm mà còn là "chứng nhân" cho mối quan hệ giao thoa giữa các cộng đồng cư dân cổ xưa.

Hiện vật đầu tiên gây ấn tượng mạnh là Bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc, hiện lưu giữ tại Bảo tàng Gốm thời dựng nước. Với niên đại khoảng 4.000 - 3.800 năm, cổ vật này là minh chứng khảo cổ học đặc biệt, phản ánh sự giao lưu văn hóa rực rỡ của cư dân Việt cổ thời dựng nước.

Bên cạnh đó, du khách sẽ được chiêm ngưỡng Bộ tượng gốm men nhiều màu Tam quan Đại đế thuộc sưu tập của ông Lê Thanh Nghĩa. Ra đời cuối thế kỷ XIX, bộ tượng là biểu tượng của nghề gốm thủ công Nam Bộ, kết tinh giá trị mỹ thuật và tín ngưỡng dân gian đặc thù.

Ghé thăm bảo tàng, du khách không chỉ ngắm hiện vật mà còn lắng nghe chuyện xưa, cảm nhận sức sống di sản trong lòng một đô thị hiện đại, nghĩa tình.

Theo ông Quân, tính đến năm 2025, cả nước đã có 357 hiện vật được công nhận Bảo vật quốc gia. Riêng tại TP.HCM, "kho tàng" này đã lên tới con số 25 bảo vật, trải dài từ các bảo tàng công lập đến các sưu tập tư nhân uy tín, tạo nên một bản đồ di sản vô cùng phong phú.

Hệ thống bảo tàng thành phố hiện là nơi lưu giữ những "siêu phẩm" lịch sử. Bảo tàng Lịch sử TP.HCM đang bảo quản 12 bảo vật, từ Tượng Phật Đồng Dương đến Tượng nữ thần Devi. Trong khi đó, Bảo tàng Mỹ thuật lại sở hữu hai "kiệt tác triệu đô" của danh họa Nguyễn Gia Trí và Nguyễn Sáng.

Bộ tượng gốm men nhiều màu Tam quan Đại đế, thuộc sưu tập tư nhân của ông Lê Thanh Nghĩa có niên đại cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX, mang đậm dấu ấn tín ngưỡng dân gian Nam Bộ.

Sự góp mặt của các đơn vị ngoài công lập như Bảo tàng Gốm thời dựng nước hay sưu tập Lê Thanh Nghĩa đã làm giàu thêm bức tranh văn hóa thành phố. Những hiện vật như chõ gốm hay tượng gốm men màu không chỉ là cổ vật mà còn là nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại.

Việc công nhận các bảo vật mới không chỉ là danh hiệu, mà còn là lời mời gọi du khách tìm về cội nguồn. Những di sản này chính là động lực tinh thần, bồi đắp bản sắc và tạo nên sức hút bền vững cho ngành du lịch văn hóa của TP.HCM trong mắt bạn bè quốc tế.