ĐỌC BÁO 03.6.2011

    VẤN ĐỀ BIỂN ĐÔNG SẼ CHIẾM LĨNH DIỄN ĐÀN AN NINH CHÂU Á – THÁI BÌNH DƯƠNG


    Sự khiêu khích và hành động lấn chiếm của Trung Quốc ở biển Đông trong những ngày qua sẽ là chủ đề nóng nhất tại Diễn đàn An ninh châu Á – Thái Bình Dương diễn ra từ 3-5.6 tại Singapore.

    Đó là nhận định của báo Financial Times. Nhận định này  hoàn toàn có cơ sở xét ở nhiều khía cạnh. Theo nghị trình chung được nhà tổ chức tiết lộ đến cuối ngày hôm qua, diễn đàn thường niên có tên gọi Shangri-La Dialogue (SLD) năm nay sẽ có riêng một cuộc họp hẹp bàn về giải quyết tranh chấp lãnh thổ và 6-7 cuộc họp toàn thể có liên quan đến an ninh biển, Trung Quốc, nguy cơ bất ổn và chạy đua vũ trang.

    Đại tướng Phùng Quang Thanh trao đổi với đại biểu các nước tại Shangri-La Dialogue 2010 – Ảnh: Thục Minh

    Theo danh sách đại biểu tham dự của Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế có trụ sở ở London, đơn vị tổ chức, có 28 quốc gia tham gia SLD năm nay. Trong đó có 1 thủ tướng (Malaysia), 1 phó thủ tướng (Nga), 23 lãnh đạo quốc phòng và 3 lãnh đạo ngoại giao làm trưởng đoàn của các nước. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates sẽ tham dự SLD với bài phát biểu khai mạc phiên toàn thể đầu tiên sáng 4.6 với chủ đề các thách thức an ninh mới nổi ở châu Á – Thái Bình Dương.

    Lần đầu tiên trong 10 năm qua, “Trung Quốc gửi phái đoàn cao cấp chưa từng có” đến tham dự diễn đàn này. Dẫn đầu là Bộ trưởng Quốc phòng Lương Quang Liệt. Tại SLD 2010, trưởng đoàn Trung Quốc là ông Mã Hiểu Thiên, Phó tổng tham mưu trưởng quân độ

    “Chúng tôi cũng sẽ nêu ra các vấn đề an ninh mà chúng ta đang gặp phải và công khai các chính sách an ninh của mình” – Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh

     

    Theo nghị trình, ông Lương sẽ có bài phát biểu vào sáng  5.6 với chủ đề “Chiến lược hợp tác an ninh của Trung Quốc”.

    Phản ứng của Philippines

    Báo Malaya của Philippines hôm qua trích lời Bộ trưởng  Quốc phòng Voltaire Gazmin nói rằng ông “sẽ đưa việc Trung  Quốc gần đây liên tục xâm nhập trái phép vào vùng đảo mà  Philippines tuyên bố chủ quyền ra trước SLD”.

    Vụ thứ nhất xảy ra hôm 21.5 ngay khi phái đoàn của ông Lương Quang Liệt đến Philippines trong một “chuyến thăm thiện chí”. Vụ tiếp theo vào ngày 24.5, tức 1 ngày sau khi ông Lương gặp ông Gazmin ở Trại Aguinaldo. Tại đó, hai ông cùng hứa hẹn sẽ không có hành động gì gây ảnh hưởng lên quần đảo Trường Sa (của Việt Nam – PV), tiếng Philippines gọi là Cụm đảo Kalayaan. Trong hai vụ này, tàu vận tải và 2 tàu tên lửa của Trung Quốc xâm nhập vào Bờ Amy Douglas, và đặt lên đó những trụ cột và phao bơi. Bộ Ngoại giao Phillippines đã gửi công hàm cho Đại sứ quán Trung Quốc yêu cầu giải thích về hành động “vi phạm Tuyên bố các bên về biển Đông” mà Trung Quốc đã ký kết với ASEAN năm 2002.

    Trước đó, hồi tháng 3, tàu hải giám của Trung Quốc đã gây hấn với tàu khảo sát dầu khí của Philippines ở Bãi Cỏ Rong. “Từ đầu năm đến nay Trung Quốc đã 6 lần có hành động xâm nhập trái phép và gây hấn với Philippines”, ông Gazmin nói. “Chúng ta bày tỏ sự nồng hậu đối với họ. Chúng ta nói với họ một cách hài hòa và chủ trương của chúng ta là giải quyết mọi vấn đề qua đối thoại. Vậy mà trong lúc chúng ta làm đúng như thế thì vẫn có chuyện xảy ra”, ông Gazmin tỏ ra thất vọng với hành động của Trung Quốc.

    Ảnh do Bộ Ngoại giao Philippines công bố cho thấy một tàu Trung Quốc đậu gần đảo Palawan của nước này – Ảnh: AFP

    Quan tâm của Việt Nam

    Đoàn đại biểu Việt Nam gồm 15 người do Bộ trưởng Quốc phòng, đại tướng Phùng Quang Thanh làm trưởng đoàn. Ngay khi đến Singapore vào chiều hôm qua, Thứ trưởng Quốc phòng Nguyễn Chí Vịnh đã có cuộc trao đổi với Thanh Niên. Trung tướng Vịnh cho biết đại tướng Phùng Quang Thanh sẽ có bài phát biểu với chủ đề an ninh hàng hải vào sáng 5.6. Nội dung phát biểu ngoài vấn đề an ninh biển, các nguy cơ truyền thống và phi truyền thống nói chung, vấn đề xung đột lãnh thổ và bảo vệ an toàn cho ngư dân cũng sẽ được đề cập đến. “Chúng tôi cũng sẽ nêu ra các vấn đề an ninh mà chúng ta đang gặp phải và công khai các chính sách an ninh của mình”, ông nói.

    Khi được hỏi, liệu Việt Nam có đưa vụ tàu hải giám Trung Quốc uy hiếp tàu khảo sát đại dương Bình Minh 02 hôm 26.5 và vụ tàu Trung Quốc bắn đe dọa ngư dân Việt Nam hôm 1.6 trong vùng biển thuộc chủ quyền của Việt Nam ra trước hội nghị, trung tướng Nguyễn Chí Vịnh nói: “Tôi cho rằng vấn đề gì mà cộng đồng quốc tế và Việt Nam quan tâm thì sẽ được bộ trưởng đề cập trong bài phát biểu”.

    Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh cũng cho biết không chỉ vấn đề an ninh biển, đoàn Việt Nam cũng quan tâm đến những vấn đề lớn khác của khu vực và sẽ ủng hộ các chủ trương, ý kiến tích cực được đưa ra tại hội nghị. “Mục đích của đoàn Việt Nam là tham gia tích cực vì hòa bình và ổn định của khu vực; đồng thời bảo vệ an ninh và lợi ích chính đáng của Việt Nam”, ông nói.

    Thục Minh
    (Văn phòng Singapore)

    (Báo Thanh Niên, ngày 3.6.2011)

     

    TÌNH HÌNH Ở BIỂN ĐÔNG ĐANG DIỄN TIẾN ĐÁNG QUAN NGẠI

    Thanh Niên vừa có cuộc phỏng vấn qua thư điện tử với một số học giả quốc tế liên quan đến vấn đề tranh chấp ở biển Đông và việc Trung Quốc quấy rối, truy đuổi, cướp dụng cụ tàu cá của ngư dân Việt Nam cũng như cắt cáp tàu thăm dò Bình Minh 02 thuộc Tập đoàn dầu khí quốc gia Việt Nam vừa qua.

    Đây là những chuyên gia hàng đầu về địa chính trị khu vực, hàng hải, luật pháp quốc tế nói chung cũng như vấn đề biển Đông nói riêng và từng nhiều lần được mời tham dự các hội nghị quốc tế về biển Đông.

     

                              Giáo sư Tonnesson   –   Giáo sư Thayer –    Giáo sư Dutton –     Tiến sĩ Storey 

    Ảnh: Nghĩa Phạm + Tư liệu

    Ông nhận định gì về hành động của Trung Quốc xâm phạm khu vực đặc quyền kinh tế của Việt Nam vừa qua?

    Giáo sư (GS) Carlyle A. Thayer của Học viện Quốc phòng Úc: Rõ ràng những hành động gần đây của Trung Quốc đi ngược lại tinh thần của Tuyên bố của các bên về ứng xử ở biển Đông (DOC). Nó cũng chứng tỏ rằng vẫn chưa có được cơ chế hiệu quả để bảo đảm thực thi DOC và vì thế sẽ càng khó khăn hơn trong việc tiến tới đạt được Bộ quy tắc về ứng xử ở biển Đông (COC).

    GS Peter Dutton của Viện Nghiên cứu về hàng hải Trung Quốc, Học viện Hải quân Mỹ: Tuyên bố về khu vực đặc quyền kinh tế (EEZ) của Việt Nam hoàn toàn đúng với Công ước LHQ về Luật Biển trong khi những tuyên bố của Trung Quốc dựa trên bản đồ đường đứt khúc 9 đoạn hoàn toàn không có cơ sở pháp lý nào. Chưa kể hành động ngăn cản hoạt động hòa bình của một tàu treo cờ nước ngoài và gây thiệt hại về vật chất, đi ngược lại các quy tắc về không sử dụng vũ lực để giải quyết tranh chấp.

    GS Stein Tonnesson thuộc Viện Nghiên cứu hòa bình Oslo (Na Uy): Việc một tàu hải giám của Trung Quốc ngăn cản hoạt động tàu thăm dò của Việt Nam cùng thông tin rằng Tập đoàn dầu khí ngoài khơi quốc gia Trung Quốc chuẩn bị đưa vào hoạt động một giàn khoan khổng lồ để khai thác dầu và khí đốt ở vùng nước sâu của biển Nam Trung Hoa (tức biển Đông – PV) khiến nhu cầu minh bạch thông tin và tôn trọng luật biển quốc tế càng thêm bức thiết.

    Nếu Trung Quốc tính dùng sức mạnh hải quân để ngăn cản các nước khác thăm dò, khai thác dầu và khí đốt trong khu vực mà nước này tuyên bố là thềm lục địa của mình rồi lại tự làm việc đó thì Bắc Kinh phải công bố rõ ràng phạm vi thềm lục địa của họ theo đúng Công ước LHQ về Luật Biển. Công ước này cho phép Trung Quốc tuyên bố thềm lục địa dài 200 hải lý tính từ bờ biển, và trong một số trường hợp đặc biệt thì có thể kéo dài tối đa 300 hải lý. Nếu tuyên bố về thềm lục địa của Trung Quốc mâu thuẫn với các nước khác thì phải giải quyết bằng thương lượng hòa bình dựa trên các quy tắc chung của quốc tế. Theo tôi, đã đến lúc Trung Quốc phải chính thức thừa nhận một điều mà cả các chuyên gia luật của họ cũng thừa biết: đó là tuyên bố về đường đứt khúc 9 đoạn của họ không phù hợp với luật quốc tế.

    Vụ việc tàu Bình Minh 02 xảy ra trong khu vực mà chỉ có Việt Nam có quyền tuyên bố là thuộc thềm lục địa của mình. Như vậy, hành động của tàu hải giám Trung Quốc vi phạm những quy định mà bản thân nước này đã thông qua. Điều này gây ra một vấn đề nghiêm trọng không chỉ với Việt Nam mà cho cả những ai tôn trọng luật pháp quốc tế.




    Ngư dân VN đang hành nghề trên vùng biển thuộc chủ quyền của mình – Ảnh: Hữu Trà

    Tiến sĩ Ian Storey, Viện Đông Nam Á học (Singapore): Theo tôi, những vụ việc đã và đang xảy ra cho thấy tình hình ở biển Đông đang diễn tiến đáng quan ngại. Những biện pháp xây dựng lòng tin được nêu trong DOC vẫn chưa được triển khai. Quan trọng hơn, vì chưa có những cơ chế tránh đụng độ hiệu quả nên nguy cơ xung đột là có, nhất là khi Trung Quốc ngày càng tỏ ra cứng rắn hơn.

    Theo ông, Việt Nam cần ứng xử thế nào để đảm bảo chủ quyền, giảm căng thẳng trong khu vực cũng như ngăn chặn những vụ việc tương tự trong tương lai?

    GS Thayer: Việt Nam cần thận trọng, bình tĩnh và xử lý khéo léo. Theo tôi, các bạn cần một chiến lược thông tin, tuyên truyền hiệu quả, chẳng hạn như quay phim lại những vụ việc như vậy, không chỉ với tàu thăm dò mà cả tàu đánh cá, để phát trên truyền hình quốc gia và cung cấp cho báo đài cũng như các cơ quan ngoại giao khi thích hợp. Đặc biệt, cần nỗ lực hợp tác với các thành viên khác trong ASEAN để loại bỏ tư tưởng rằng “đây là vấn đề của riêng Việt Nam”.

    Như tôi từng đề cập, Việt Nam cũng nên có kế hoạch dài hạn, tăng cường thiết bị như máy bay và tàu để đẩy mạnh tuần tra, giám sát vùng EEZ và những khu vực thuộc chủ quyền của mình.

    GS Dutton: Việt Nam và Trung Quốc đều là thành viên của Công ước LHQ về Luật Biển nên các bên, nhất là Trung Quốc, cần hành động theo đúng những quy định của công ước.

    Ông còn nhận xét nào thêm về vấn đề này?

    GS Thayer: Chắc chắn những hành động vừa qua của Trung Quốc sẽ khiến tình hình biển Đông trở thành một trong những mối quan tâm của quốc tế và là một chủ đề trọng tâm của các sự kiện lớn như diễn đàn an ninh châu Á – Thái Bình Dương mang tên Đối thoại Shangri-La 2011 (khai mạc hôm nay tại Singapore – PV), Diễn đàn An ninh khu vực ASEAN (ARF) và các hội nghị khác của ASEAN sắp tới.

    Minh Hùng – Trọng Kha
    (thực hiện)

    (Báo Thanh Niên, ngày 03.6.2011)

    YÊU CẦU TRUNG QUỐC CHẤM DỨT NGAY CÁC HÀNH ĐỘNG XÂM PHẠM CHỦ QUYỀN CỦA VIỆTT NAM

    Hôm qua 2.6, đại diện Bộ Ngoại giao VN đã trao công hàm cho đại diện Đại sứ quán Trung Quốc (TQ) tại Hà Nội phản đối việc lực lượng Hải quân TQ dùng súng uy hiếp ngư dân VN trong khi họ đang hoạt động nghề cá tại vùng biển thuộc quần đảo Trường Sa của VN. Công hàm nhấn mạnh, hành động trên đã xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền và quyền chủ quyền của VN, không phù hợp với Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở biển Đông (DOC).

    Tại công hàm trên, VN đã yêu cầu phía TQ chấm dứt ngay các hành động xâm phạm chủ quyền của VN và cản trở tàu cá và ngư dân VN hoạt động tại khu vực này.

    Trước đó, theo thông tin từ các cơ quan chức năng của VN, ngày 1.6, 3 tàu quân sự của TQ đã dùng súng uy hiếp tàu cá PY 92305 TS của ngư dân tỉnh Phú Yên khi đang hoạt động nghề cá tại vùng biển thuộc quần đảo Trường Sa của VN.

    Nguyên Phong

    (Báo Thanh Niên, ngày 03.6.2011)