Là địa phương duy nhất trong cả nước vinh dự và tự hào mang tên Bác, TP.HCM luôn nhận thức sâu sắc và có trách nhiệm cao trong gìn giữ, phát huy giá trị di sản văn hóa Hồ Chí Minh - Anh hùng giải phóng dân tộc, Nhà văn hóa kiệt xuất, Người chiến sĩ lỗi lạc của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế. Đó vừa là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, vừa là trách nhiệm, vừa là tình cảm thiêng liêng đối với người thầy cách mạng vĩ đại, vị lãnh tụ thiên tài của Đảng và dân tộc Việt Nam. TP.HCM lấy vinh dự và tự hào về Thành phố mang tên Bác làm động lực phát triển, trở thành thuộc tính văn hóa của Thành phố.

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP.HCM lần thứ XI, nhiệm kỳ 2020-2025 đặt ra một trong những nhiệm vụ trọng tâm là “Phát triển văn hóa - xã hội đồng bộ với phát triển kinh tế, làm nền tảng cho thành phố phát triển bền vững”, trong đó, đặc biệt có nội dung: “Hình thành Không gian văn hóa Hồ Chí Minh ở Thành phố mang tên Bác”.

Đây được đánh giá là quyết sách sáng tạo, chủ trương mang tính đột phá của Đảng bộ TP.HCM, xuất phát từ thực tiễn khách quan, thể hiện ý chí, nguyện vọng, mong muốn của đông đảo cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân.

Tạp chí Du lịch TP.HCM trân trọng giới thiệu Chuyên đề: Không gian văn hóa Hồ Chí Minh: Dấu ấn của Đảng bộ TP.HCM về xây dựng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, gồm 3 bài viết:

Xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh tại Thành phố mang tên Bác chính là góp phần tạo nền tảng vững chắc cho công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng với “4 kiên định” mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ rõ, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Không gian văn hóa Hồ Chí Minh ở Thành phố mang tên Bác là minh chứng sinh động trong tiếp tục đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh ngày càng đi vào chiều sâu, trở thành phẩm chất văn hóa của công dân Thành phố, triển khai thực hiện hiệu quả Kết luận số 01-KL/TW ngày 18/5/2021 của Bộ Chính trị về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 15/6/2016. Qua đó, góp phần bồi dưỡng lý tưởng, xây dựng đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên, nâng cao tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, thực hiện tốt văn hóa chính trị “nói đi đôi với làm”, kiên quyết chống tham nhũng, lãng phí, ngăn chặn tình trạng suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ.

Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, hình thành Không gian văn hóa Hồ Chí Minh gắn với mục tiêu xây dựng và phát triển văn hóa, con người TP.HCM, tạo điều kiện cho người dân, nhất là thanh niên, thiếu nhi, học sinh, sinh viên phát triển toàn diện về nhân cách, đạo đức, tuân thủ pháp luật, sống có trách nhiệm với gia đình, cộng đồng và xã hội. Qua đó, làm đậm thêm, làm dày hơn những phẩm chất, tính cách đặc trưng của con người TP.HCM “năng động, sáng tạo, đi đầu, dám chấp nhận thử thách, nhân ái, nghĩa tình”, tiêu biểu cho con người mới xã hội chủ nghĩa, đã được hun đúc, kết tinh và biểu hiện qua thực tiễn.

Đó trở thành nhiệm vụ cấp thiết gắn với phong trào Thi đua yêu nước, cuộc vận động Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa, Xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, hướng đến xây dựng TP.HCM “có chất lượng sống tốt, văn minh, hiện đại, nghĩa tình, vì cả nước, cùng cả nước, vì hạnh phúc của nhân dân”, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đất nước trong giai đoạn mới.

Qua xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh, công tác dân vận được tăng cường, thắt chặt mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Dân. Phong trào thi đua Dân vận khéo ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất, nhân lên mô hình tốt, cách làm hay.

Xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh tại Thành phố mang tên Bác là thực tiễn sinh động trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, kiên định lấy chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm kim chỉ nam, bảo vệ đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Đồng thời, đập tan mọi âm mưu, thủ đoạn của các thế lực chống phá cách mạng, đấu tranh phản bác có hiệu quả đối với tin giả, thông tin sai sự thật, xấu độc, các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới ngày càng cam go, phức tạp hiện nay.

Lan tỏa Không gian văn hóa Hồ Chí Minh chính là tăng cường đấu tranh, phản bác những thông tin, luận điệu, xuyên tạc về thân thế, sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, phủ định giá trị to lớn của tư tưởng Hồ Chí Minh, phủ định con đường “độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội” mà Người đã chọn.

Triển khai thành công Không gian văn hóa Hồ Chí Minh tại Thành phố mang tên Bác củng cố sâu sắc niềm tin của nhân dân đối với lãnh tụ, đối với Đảng, đảm bảo thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ kinh tế - văn hóa - xã hội, quốc phòng - an ninh, sẽ để lại di sản chính trị - di sản văn hóa quý báu cho hôm nay và mai sau.

Chủ tịch Hồ Chí Minh là biểu tượng cao đẹp, kết tinh rạng ngời của đạo đức, trí tuệ, khí phách, lương tri của dân tộc Việt Nam và thời đại. Cuộc đời và sự nghiệp cách mạng vĩ đại của Người để lại di sản lớn lao, mãi là kim chỉ nam, ánh sáng soi đường, dẫn dắt dân tộc Việt Nam vững bước trên hành trình thực hiện thắng lợi mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Tư tưởng, đạo đức, phong cách của Bác là tài sản tinh thần vô giá của Đảng và nhân dân ta.

Văn hóa Hồ Chí Minh là chủ nghĩa nhân văn cao cả, vì hạnh phúc con người, vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng con người, xây dựng một xã hội mang bản chất nhân văn sâu sắc. Văn hóa Hồ Chí Minh là lòng yêu nước nồng nàn, ý thức tự lập, tự cường, ý thức cộng đồng, trọng nghĩa tình, đạo lý, đức tính cần cù, sáng tạo trong lao động, tế nhị trong cư xử, giản dị trong lối sống...

Vì lẽ đó, trong bất cứ hoàn cảnh nào, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta luôn kiên định và vận dụng, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối Đổi mới do Đảng khởi xướng, lãnh đạo, vươn tới khát vọng về một Việt Nam hùng cường, hạnh phúc trong kỷ nguyên vươn mình, trở thành nước phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa, hiện thực hóa tâm nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng như của toàn thể dân tộc Việt Nam.

Xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh là một trong các nhiệm vụ, giải pháp xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, toàn diện, để Đảng ta mãi mãi “là đạo đức, là văn minh”, luôn gắn bó mật thiết với nhân dân, xứng đáng với vai trò, sứ mệnh lịch sử mà nhân dân giao phó.

Không gian văn hóa Hồ Chí Minh sẽ là nơi văn hóa Hồ Chí Minh hiện hữu, để bất cứ ai khi đến TP.HCM sẽ cảm nhận đây là Thành phố vinh dự mang tên Bác. Không gian đó sẽ làm cho mọi người hiểu biết sâu sắc về thân thế, sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, vừa khẳng định sức mạnh của văn hóa Việt Nam, vừa làm cho lãnh tụ trở thành tấm gương gần gũi, sinh động.

Không gian văn hóa Hồ Chí Minh được hình thành đồng bộ từ các thiết chế văn hóa cả vật thể lẫn phi vật thể, trong không gian vật lý và trên môi trường số, không gian mạng, tổng hòa nhiều yếu tố từ vật chất đến tinh thần, trên cơ sở gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, kết hợp tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại.

Xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh đặc biệt gắn với truyền thống lịch sử, văn hóa, con người vùng đất Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định - TP.HCM trong suốt quá trình hình thành và phát triển vùng đất Nam Bộ nói riêng và cả nước nói chung.

Như vậy, bên cạnh trưng bày hình ảnh, tư liệu, hiện vật về cuộc đời, sự nghiệp của lãnh tụ, Không gian văn hóa Hồ Chí Minh còn nỗ lực phát huy hiệu quả các hoạt động sinh hoạt tư tưởng, chính trị, tuyên truyền, giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm, diễn đàn, hội thảo, tọa đàm chuyên đề, giáo dục truyền cảm hứng và thực hành lối sống theo gương Bác... Đồng thời, đẩy mạnh hình thành Không gian văn hóa Hồ Chí Minh trên không gian mạng, ứng dụng công nghệ thông tin, thực hiện chuyển đổi số. Tất cả cùng hình thành mạng lưới kết nối, đan cài, bổ trợ lẫn nhau, hợp lực phát triển.

Không gian văn hóa Hồ Chí Minh được chú trọng phát triển gắn với khai thác có hiệu quả các thiết chế văn hóa, góp phần xây dựng không gian văn hóa công cộng, không gian văn hóa, nghệ thuật, không gian văn hóa du lịch, thương mại, phục vụ du khách trong và ngoài nước. Chú trọng kết nối thiết chế văn hóa truyền thống với những không gian văn hóa mới. Các thiết chế văn hóa cần chuyển tải sống động tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, có sức lôi cuốn mọi người.

Là nội dung “rất mới”, “chưa có tiền lệ”, chủ trương xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh tại Thành phố Bác nhận được sự thống nhất cao về tư tưởng và quyết tâm thực hiện của từng cấp ủy, tổ chức cơ sở Đảng, từng cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý, người đứng đầu mỗi địa phương, cơ quan, đơn vị, nhận được sự đồng tình, hưởng ứng tích cực của quân dân Thành phố.

Đưa Nghị quyết Đảng bộ vào cuộc sống, Ban Thường vụ Thành ủy đã thành lập Ban Chỉ đạo về Xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh. Ban Chấp hành Đảng bộ xây dựng, ban hành Chương trình hành động số 44 -CTrHĐ/TU ngày 19/8/2023 thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Thành phố lần thứ XI về “Xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh”, định hướng cho việc triển khai sâu rộng trên toàn Thành phố.

Thành ủy triển khai thực hiện chuyên đề năm “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh về phát huy giá trị văn hóa, con người Việt Nam trong việc xây dựng, hình thành và phát triển không gian văn hóa Hồ Chí Minh tại TP.HCM”.

Đảng bộ TP.HCM lãnh đạo, chính quyền TP.HCM quản lý, tất cả người dân Thành phố chính là chủ thể xây dựng, sáng tạo và thụ hưởng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh tại Thành phố mang tên Bác.

Không chỉ thể hiện mong muốn, tình cảm thiêng liêng, tấm lòng son sắt của người dân Thành phố Bác đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh còn khẳng định trách nhiệm gìn giữ, phát huy giá trị di sản văn hóa Hồ Chí Minh, qua đó, góp phần khẳng định sức mạnh mềm của văn hóa Việt Nam.

Di sản Hồ Chí Minh được lan tỏa qua Không gian văn hóa Hồ Chí Minh sẽ là nguồn sức mạnh nội sinh, nguồn sức mạnh đặc thù, tạo động lực cho công cuộc xây dựng và phát triển Thành phố vinh dự mang tên Bác.

Từ ngày 1/7/2025, TP.HCM hợp nhất Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Dương, đánh dấu bước ngoặt chưa từng có trong lịch sử phát triển đô thị Việt Nam, hội tụ ba cực tăng trưởng năng động Đông Nam Bộ, vươn mình xứng tầm siêu đô thị quốc tế.

TP.HCM mới mở rộng không gian phát triển với diện tích 6.773 km2, dân số hơn 14 triệu người, gồm 168 xã, phường, đặc khu, vận hành chính quyền địa phương hai cấp thông suốt. Đó không chỉ thay đổi về địa giới hành chính, mà là cuộc cách mạng về tổ chức, tư duy, tầm nhìn, khát vọng, cộng hưởng những cơ hội mới, khuếch đại những xung lực mới cho tương lai phát triển tăng tốc của Thành phố và cả nước.

Diễn ra trong bối cảnh Thành phố vừa hoàn thành sáp nhập, Đại hội đại biểu Đảng bộ TP.HCM lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, vì thế, mang tính lịch sử, là “đại hội của niềm tin, tầm nhìn và hành động”.

Không gian triển lãm của đại hội có chủ đề “Đảng bộ TP.HCM - Tự tin, vững vàng bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”, trang trọng giới thiệu Không gian văn hóa Hồ Chí Minh với hình thức vật thể và trực tuyến.

Đến dự và phát biểu chỉ đạo, Tổng Bí thư Tô Lâm biểu dương những thành quả của Đảng bộ TP.HCM, trong đó có nỗ lực xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh.

Sự gắn kết truyền thống văn hóa của ba địa phương TP.HCM, Bà Rịa - Vũng Tàu và Bình Dương với lịch sử lâu đời, mỗi nơi một sắc thái, đặc trưng, thế mạnh riêng sẽ hòa quyện cùng nhau tạo nên khối đại đoàn kết thống nhất trong đa dạng của TP.HCM mới phong phú hơn, đậm đà hơn, vững chắc hơn. Không gian văn hóa Hồ Chí Minh trong bối cảnh siêu đô thị mới, vì thế, sẽ được lan tỏa sâu rộng hơn, nhân lên nhiều lần những giá trị nền tảng cơ bản.

Sau thời điểm sáp nhập, một quyết định “mang tính lịch sử” từ lãnh đạo Thành phố được nhân dân đặc biệt hoan nghênh, đánh giá cao. Tại Hội nghị Tổng kết 50 năm Văn học - nghệ thuật TP.HCM sau ngày đất nước thống nhất (10/2025), Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang cho biết Thường trực Thành ủy quyết định dừng dự án nhà ở tại khu vực cảng Nhà Rồng - Khánh Hội, vốn có vị trí đắc địa bên sông Sài Gòn, để mở rộng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh, kết hợp mở rộng đường Nguyễn Tất Thành, phát triển không gian công cộng...

Với vị thế đặc biệt, TP.HCM là địa bàn mà các thế lực thù địch, các đối tượng chống đối, cơ hội chính trị trong và ngoài nước tập trung chống quá, thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình”, các hoạt động bạo loạn, lật đổ dự báo sẽ ngày càng tinh vi, đa dạng, phức tạp. Chủ động, bản lĩnh, sắc bén, kiên quyết, kiên trì bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng tại Thành phố mang tên Bác, đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, thông tin xấu độc, bảo vệ thành quả cách mạng, vì thế, luôn là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, cấp thiết.

Tại Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đầu năm nay, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng trong giai đoạn mới cần tiếp tục được chú trọng, tăng cường, tạo nền tảng vững chắc để nâng cao bản lĩnh, tính tiền phong, tính chiến đấu và năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng. Tổng Bí thư đề nghị cán bộ, đảng viên toàn Đảng tiếp tục quán triệt sâu sắc, thực hiện thật nghiêm túc, nhất quán “4 kiên định” về chính trị, tư tưởng được đề ra.

Xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh tại Thành phố mang tên Bác chính là góp phần tạo nền tảng vững chắc cho công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng với “4 kiên định” mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ rõ, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Với truyền thống kiên cường, năng động, sáng tạo, dám nghĩ, biết làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP.HCM sẽ luôn phấn đấu xứng đáng với vinh dự, tự hào Thành phố mang tên Bác, nỗ lực giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế, không ngừng phát triển văn hóa, con người, tiếp tục xây dựng và lan tỏa sức sống Không gian văn hóa Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới.