Từ những thùng carton cũ, anh Nguyễn Huy Lộc đã tạo nên bộ sưu tập phi thuyền lấy cảm hứng từ Star Wars. Triển lãm “Vũ trụ Carton” tại quán cà phê ở P.Phú Lợi, TP.HCM gây ấn tượng bởi các mô hình đều được làm thủ công hoàn toàn bằng giấy carton.
Bước ngoặt từ một lời nhắc của vợ
Hơn 10 về trước, anh Nguyễn Huy Lộc sang Nhật Bản làm việc theo diện kỹ sư cơ khí chế tạo máy. Suốt nhiều năm sống và làm việc nơi xứ người, guồng quay công việc cùng nhịp sống công nghiệp khiến những ngày cuối tuần của anh dần trở nên đơn điệu.
Giống nhiều người trẻ khác, anh từng dành hàng giờ lướt điện thoại, xem video để giết thời gian. Cho đến một ngày, vợ anh buột miệng nhắc: “Sao anh cứ dán mắt vào điện thoại hoài vậy, thử tìm cái gì đó để làm xem nào”.
Câu nói tưởng chừng đơn giản ấy lại trở thành bước ngoặt.
Nhìn quanh căn phòng nhỏ tại Nhật, anh thấy chất đầy những thùng carton từ các đơn hàng mua sắm trực tuyến. Thay vì mang đi bỏ, anh bắt đầu lên mạng tìm cách tái chế chúng thành đồ thủ công.
“Tôi tình cờ xem được video của một nghệ nhân Nhật làm mô hình bằng carton. Nhìn những tấm giấy thô ráp biến thành mô hình sống động, tôi tự hỏi: tại sao mình không thử?”, anh Lộc kể.
Bắt tay vào làm mới thấy mọi thứ không hề đơn giản.
Là dân kỹ thuật, anh Lộc có tư duy logic, nhưng việc xử lý những tấm carton dày cứng lại là câu chuyện hoàn toàn khác. Những sản phẩm đầu tiên còn thô, các đường cắt bị xơ, giấy móp méo vì dùng lực quá mạnh. Có lúc keo dán làm cháy bề mặt carton, để lại những vệt loang mất thẩm mỹ.
Không có người hướng dẫn, anh tự mày mò từng chút một: thử nhiều loại dao cắt, tìm độ dày carton phù hợp, học cách đi dao sao cho mượt và hạn chế gãy nếp giấy.
“Tôi làm hỏng rất nhiều rồi mới rút được kinh nghiệm. Có những chi tiết chỉ cần cắt lệch một chút là phải bỏ làm lại từ đầu”, anh nói.
Từ những mô hình đơn giản ban đầu, anh dần thử sức với các phi thuyền và robot có cấu trúc phức tạp hơn.
Những đêm thức trắng cùng carton
Theo anh Lộc, thời gian hoàn thiện mỗi mô hình phụ thuộc vào kích thước và độ khó. Có sản phẩm chỉ mất vài ngày, nhưng cũng có mô hình khiến anh mất gần hai tháng để hoàn thành.
Toàn bộ công đoạn đều được làm thủ công bằng hai thao tác chính: cắt và dán.
“Khó nhất là căn tỷ lệ và xử lý các đường cong để giấy không bị gãy nếp. Khi dán cũng phải thật khéo để không lộ dấu keo ra ngoài”, anh chia sẻ.
Với anh, làm mô hình không đơn thuần là thú vui giải trí. Mỗi chi tiết đều đòi hỏi sự kiên nhẫn và tập trung cao độ. Chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể khiến toàn bộ phần giấy phải làm lại.
Câu hỏi khiến anh nhớ mãi
Một trong những tác phẩm gây chú ý nhất của anh là mô hình phi thuyền Millennium Falcon làm từ carton. Khi đăng tải hình ảnh lên các hội nhóm quốc tế, sản phẩm nhanh chóng thu hút hàng nghìn lượt tương tác.
Giữa nhiều lời khen, có một bình luận khiến anh nhớ mãi. Một người nước ngoài hỏi: “Bạn có bị tự kỷ không? Vì nếu không có khả năng tập trung cực độ thì làm sao có thể kiên nhẫn làm ra thứ này?”.
Anh Lộc bật cười khi đọc dòng bình luận ấy.
“Tôi trả lời rằng mình hoàn toàn bình thường, chỉ đơn giản là quá mê thôi”, anh kể.
Nhiều người xung quanh từng cho rằng anh “rảnh quá hóa bày việc”, khi góc phòng lúc nào cũng đầy carton và dụng cụ cắt dán. Ngay cả tổng giám đốc công ty nơi anh làm việc tại Nhật cũng không hề biết anh có sở thích đặc biệt này.
Chỉ đến ngày chuẩn bị về nước, anh mới mang một mô hình phi thuyền đến tặng vị lãnh đạo làm kỷ niệm. Món quà khiến mọi người trong văn phòng bất ngờ vì không nghĩ một kỹ sư cơ khí lại có thể làm nên tác phẩm thủ công tỉ mỉ đến vậy.
Hành trình mang 18 mô hình về Việt Nam
Sau đại dịch Covid-19, anh Lộc cùng gia đình quyết định trở về Việt Nam sinh sống. Nhưng bài toán khó nhất lúc ấy là làm sao vận chuyển toàn bộ bộ sưu tập carton về nước.
Nếu đóng nguyên khối để gửi đi, các mô hình rất dễ móp méo. Còn vận chuyển đường biển lại tiềm ẩn nguy cơ giấy bị ẩm và biến dạng.
Cuối cùng, anh quyết định tháo rời toàn bộ 18 mô hình thành hàng nghìn chi tiết nhỏ.
Điều đặc biệt là những mô hình này được anh làm theo trí nhớ và cảm nhận, gần như không có bản vẽ kỹ thuật cụ thể. Vì vậy, việc tháo rời đồng nghĩa anh phải tự ghi nhớ vị trí của từng mảnh ghép để lắp lại sau này.
“Tôi xếp từng bộ phận vào vali rồi mang về Việt Nam như một cuộc di cư đặc biệt”, anh nhớ lại.
Từ những thùng carton cũ, anh Nguyễn Huy Lộc đã tạo nên bộ sưu tập phi thuyền lấy cảm hứng từ Star Wars
“Vũ trụ Carton” giữa quán cà phê
Trở về TP.HCM, anh Lộc gặp anh Huỳnh Nguyễn Bảo Việt - chủ một quán cà phê tại P.Phú Lợi. Cả hai nhanh chóng nảy ra ý tưởng biến nơi đây thành không gian triển lãm lấy cảm hứng từ Star Wars.
Không chỉ trưng bày mô hình, anh Lộc còn thiết kế hệ thống dây treo để các phi thuyền lơ lửng giữa không trung như đang tham gia trận chiến ngoài vũ trụ. Nhiều mô hình được gắn đèn LED bên trong để tạo hiệu ứng ánh sáng chân thực.
Khi triển lãm mở cửa, không ít khách tham quan bất ngờ vì toàn bộ mô hình đều được làm từ carton tái chế.
Một số người chơi mô hình chuyên nghiệp góp ý rằng vài chi tiết chưa đúng tỷ lệ nguyên bản trong phim. Tuy nhiên, anh Lộc không quá đặt nặng điều đó.
“Tôi không làm theo kiểu sản xuất công nghiệp. Đây là sản phẩm của cảm xúc và đam mê nên đôi khi tôi làm theo sự cảm nhận của mình”, anh nói.
Một điểm nhấn của triển lãm là hệ thống dây treo vô hình giúp các phi thuyền lơ lửng giữa không trung như đang bước vào trận chiến ngoài vũ trụ.
Bên trong buồng lái
Anh Huỳnh Nguyễn Bảo Việt, chủ quán cà phê tại P.Phú Lợi
Hiện tại, triển lãm mới chỉ là bước khởi đầu cho dự định lớn hơn của anh Lộc.
Anh mong muốn tiếp tục hoàn thiện toàn bộ hệ thống mô hình trong loạt phim Star Wars để tạo thành một sa bàn quy mô lớn, tái hiện thế giới điện ảnh mà anh yêu thích suốt nhiều năm.
Với anh, những tấm carton cũ không chỉ là vật liệu tái chế, mà còn là cách để biến thời gian rảnh thành điều có ý nghĩa.
“Tôi chỉ mong sau này các con nhìn vào sẽ thấy rằng, nếu thật sự kiên trì với điều mình thích, thì từ những thứ rất bình thường cũng có thể tạo ra điều đặc biệt”, anh chia sẻ.
Các bạn trẻ khám phá “Vũ trụ Carton”
Hiện triển lãm “Vũ trụ Carton” đang được trưng bày tại The Hideout For You Cafe (534 Đại lộ Bình Dương, P.Phú Lợi, TP.HCM) và kéo dài đến hết ngày 7/6.
|
Anh Huỳnh Nguyễn Bảo Việt, chủ quán The Hideout For You Cafe, cho rằng “chiều sâu” của triển lãm nằm ở cảm nhận riêng của mỗi người xem. Theo anh, nhiều người hiện nay thường xem triển lãm khá nhanh vì ít thời gian hoặc chưa có nhiều cơ hội tiếp cận nghệ thuật sắp đặt. “Điều chúng tôi muốn làm là tạo cảm xúc ngay từ lúc khách bước vào. Khi thấy một không gian được đầu tư nghiêm túc, họ sẽ tự dành thời gian để cảm nhận kỹ hơn”, anh Việt chia sẻ. Dù là một triển lãm quy mô nhỏ ở khu vực ngoại ô TP.HCM, không gian này đã thu hút sự chú ý từ các cộng đồng yêu thích Star Wars và mở ra nhiều cơ hội hợp tác cho tác giả. Theo anh Việt, triển lãm của anh Lộc chỉ là bước khởi đầu. Trong tương lai, quán dự định tổ chức thêm các không gian nghệ thuật mini như triển lãm hội họa, thủ công mỹ nghệ hay giao lưu ra mắt sách dành cho người trẻ. “Ở khu vực ngoại ô thường thiếu những sân chơi nghệ thuật đúng nghĩa. Chúng tôi mong nơi này sẽ trở thành một không gian nhỏ để những người làm nghệ thuật và thủ công có cơ hội bắt đầu và kết nối với cộng đồng”, anh nói. |
