Ca sĩ Cẩm Vân: Nổi tiếng không nhờ… “xì căng đan”!

Cách đây 3 năm, Dạ tiệc Vân tại Trung tâm Hội nghị White Palace đã đánh dấu sự kiện về một chương trình âm nhạc kỷ niệm 30 năm sự nghiệp ca hát của ca sĩ Cẩm Vân. Đến nay, khán giả yêu mến chị vẫn còn mong muốn có được một đêm âm nhạc sang trọng và đầy ắp tình cảm như thế. Bởi trên con đường nghệ thuật, từ năm 1980 đến năm 2010 là một chặng đường cống hiến cho nền âm nhạc nước nhà. Nơi đó, ca sĩ Cẩm Vân luôn ấp ủ trong lòng một cơ hội để bày tỏ lòng tri ân với người hâm mộ

Ấn tượng với “Bài ca không quên”

Trả lời câu hỏi vì sao chị chọn con số 30 để đánh dấu chặng đường nghệ thuật của mình, trong khi nhiều đồng nghiệp trẻ hơn chị đã tổ chức live show 10 năm, 20 năm tuổi nghề? Ca sĩ Cẩm Vân tâm sự: “Mười năm trước, tôi đã dự tính tổ chức chương trình. Nhưng chắc cái duyên chưa đến mà kỷ niệm lần thứ 20, rồi 25 năm cứ trôi qua, chưa kịp thực hiện. Lần này thì quyết định phải là 30 năm, để lỡ 35 năm không thể thực hiện được thì sao. Giờ là lúc đang khỏe, đang sung, không thực hiện được là điều đáng tiếc. Tôi không sốt ruột lắm khi nhìn nhiều ca sĩ trẻ hơn mình đã tổ chức nhiều live show, bởi cách tôi chọn không phải là số lượng những live show, mà là chất lượng nghệ thuật đủ độ chín để thực hiện một chương trình. Gia tài đáng quý của tôi là có bên cạnh nhiều người bạn tâm đầu ý hợp, họ đã giúp tôi biến những suy nghĩ của mình thành một đêm diễn tâm đắc. Cách đây 3 năm, đạo diễn Đoàn Khoa, Tất My Loan, Trọng Dũng và ông chủ của Trung tâm Hội nghị White Palace đã động viên tôi tổ chức. Tôi mừng vui khi được khán giả khen ngợi và khi DVD được phát hành, nhiều khán giả đã chúc mừng vợ chông tôi. Đó là một niềm hạnh phúc”.

Vốn là người trân trọng kỷ niệm, nhìn lại chặng đường 30 năm qua, ca sĩ Cẩm Vân nhớ về quãng thời gian đi hát từ Đoàn Ca nhạc nhẹ tháng Tám, tiền thân của Trung tâm Ca nhạc nhẹ TPHCM hiện nay. Chị nhớ nhất quãng thời gian khó khăn của đất nước, cái thời mà chị tự đạp xe đi hát hằng đêm, có khi rách cả ống quần, vẫn hát bằng sự nhiệt tâm. Chị nói: “Tôi nhớ nhất những chuyến lưu diễn sang các nước Đông Âu. Tự hào lắm khi cất cao giọng hát của mình giữa không gian xa lạ, thế mà nước mắt cứ trào tuôn mỗi khi nghe khán giả là du học sinh, công nhân hợp tác lao động hát theo “Bài ca không quên”. Từ những gian nan, khó khăn và gặt hái được thành quả, tôi ý thức mình phải tự trọng với chính mình. Từ nhỏ ba má tôi đã dạy đều này, muốn người khác trọng mình thì bản thân mình phải trọng mình trước. Bí quyết đó chẳng có gì khó nói, vì ai nói cũng được. Nhưng thực hiện được mới là chuyện đáng bàn. Đi lên từ sự khó khăn, thế nhưng chưa bao giờ tôi nghĩ đến việc cho rằng nghề hát sẽ giúp mình làm giàu. Có lẽ tôi ý thức được điều này từ khi mới chập chững vào nghề hát, nên tôi không bị lôi cuốn vào nhiều sô diễn nhiều tiền nhưng chất lượng nghệ thuật kém”.

Ca sĩ Cẩm Vân trong vòng tay bạn bè

Nữ danh ca vượt thời gian

Được nhận xét là nữ danh ca vẫn thong dong, vững chãi giữa bao thăng trầm của nghề ca hát, nhìn lại một thế hệ vàng lớn lên cùng Thành phố mang tên Bác, nhiều nhà chuyên môn nhận xét ca sĩ Cẩm Vân là người trụ lâu trên sân khấu, vẫn giữ được giá trị của tên tuổi. Phải chăng chị có một bí quyết? chị cười và trình bày: “Khán giả biết đến tôi với nhiều ca khúc nổi tiếng, mỗi giai đoạn của chặng đường 30 năm đều in dấu những giai điệu “không quên” này. Gia tài đó được tôi đã gom nhặt trong khó khăn và gian nan, bởi tìm ca khúc hợp với mình rất khó. Thấy được ưu điểm và khuyết điểm của mình là điều quang trọng. Nghề nào cũng vậy, khi bạn thấy được chính mình tức bạn đang nắm trong tay chiếc chìa khóa vạn năng. Tôi may mắn có được người chồng hết lòng vì âm nhạc. Khắc Triệu chính là người đo giúp tôi những cảm xúc từ một bài hát mới. Anh ấy nghe và đánh giá, kể cả giúp ý cách hát, cách hòa âm phối khí từ lúc ca khúc mới được tôi thử nghiệm lần đầu. Cho nên tôi như một người dạo chơi trên bãi biển, nhặt những vỏ ốc, viên sỏi thô sơ, và cảm xúc của tình yêu trong tôi, tình yêu hiện hữu bên tôi là ông xã, đã giúp tôi mài dũa những thô sơ đó, đem lại sự óng ánh, tinh vi cho những viên sỏi, vỏ ốc. Gian nan và khó khăn đã làm nên những kỷ niệm của nghề hát. Cho nên những ca khúc: Bài ca không quên, Mùa xuân (Phạm Minh Tuấn), Nối vòng tay lớn, Sóng về đâu (Trịnh Công Sơn), Triệu đóa hoa hồng, Người đàn bà hát (nhạc Nga), Ngôi sao cô đơn (Thanh Tùng), Ngày em đến (Từ Huy)… đã gắn liền với tình yêu của chính tôi”.

Ca sĩ Cẩm Vân nhận hoa của ca sĩ Lam Trường

Hạnh phúc gia đình…

Nói về hạnh phúc gia đình, điểm tựa cần thiết của người ca sĩ khi đã tâm huyết gắn bó với nghệ thuật, ca sĩ Cẩm Vân cho biết chị là người ít đau khổ trong tình yêu nên dễ dàng thể hiện những ca khúc viết cho những đôi lứa hạnh phúc. Với chị, đau khổ và hạnh phúc dường như chỉ cách nhau có một làn ranh nhỏ, nếu phạm phải tất bản thân mình sẽ chuốc lấy đau khổ. Chị không có khái niệm ít hay nhiều trong sự trải nghiệm đau sầu của tình yêu, vì tôi ghét sự bi lụy lắm. Có lẽ vì thế mà khi hát những ca khúc tan vỡ chị cũng thể hiện sự lạc quan, hy vọng hóa một cuộc tình đẹp, để người nghe không quá sầu bi. Hơi thở đó thích hợp cho cuộc sống lắm. Nói như đạo diễn Đoàn Khoa, chất giọng của chị giúp người nghe ham sống hơn, đó là cái phước trong biển khổ, mặc cho bản thân mỗi người nhiều khi sống buồn não vì tình, nhưng hễ mang lấy nghiệp hát là đã mang đến cho nhiều người niềm vui, ham sống. Còn với chị: “Ngày mẹ tôi qua đời khi tôi đang lưu diễn ở Châu Âu, người nhà đều giấu, anh Khắc Triệu năm đó đang ở bên tôi cũng giấu, mãi đến khi đặt chân xuống sân bay Tân Sơn Nhất, anh mới nói mẹ tôi qua đời. Tôi muốn đi theo mẹ, vì không ai trên đời này bằng mẹ tôi, sống vì gia đình, vì các con. Nhưng rồi ba tôi đã an ủi, ông nói nản sống là phản lại những điều mẹ tôi mong muốn, phải sống và hát, phải truyền tiếp ngọn lửa yêu đời, nhiệt huyết sống đẹp cho tuổi trẻ. Tôi đã có một tuổi trẻ rất đẹp, sống nghèo nhưng luôn tồn tại với tâm hồn thanh thản. Thời của tôi không bị áp lực đồng tiền làm mờ đi giá trị nghệ thuật. Những buổi tập đến khan cả hơi, chỉ uống nước từ vòi công cộng, tem phiếu mua sữa đường, thực phẩm đổi lấy một hộp phấn, một thỏi son đã thấy quý giá vô cùng. Thời của tôi có lẽ không chạy theo lợi nhuận nên vững vàng hơn với nghề, vì chúng tôi tập dợt nghiêm túc, không hát nhép, không hát nhạc thu âm sẵn, nhờ vậy mà “thảy” vô môi trường nào cũng hát, hát với bất cứ ban nhạc nào. Kỷ lục nhất có sô diễn tôi hát hơn 30 bài mà vẫn không mệt. Máu lửa với nghề lắm và tôi vẫn ham sống, không nản sống để ba mẹ tôi vui, gia đình hạnh phúc” – ca sĩ Cẩm Vân xúc động chia sẻ.

Nói rằng con đường đến với đỉnh cao một ngôi sao của ca sĩ Cẩm Vân không dùng chiêu thức “xì căng đan” để bơm thêm sự nổi tiếng, hầu hết giới chuyên môn và các nhạc sĩ đều công nhận. Chị đã cố gắng sống trong khuôn khổ cho phép để theo hướng đi tốt đẹp của một ca sĩ sống vì nghề. Chị nhấn mạnh: “Như đã nói tôi tự trọng với chính mình, thì làm sao dùng “xì căng đan” để đánh bóng tên tuổi. Tôi không cố lái mình theo hướng đi nào, miễn những gì diễn ra thích hợp với mình và không lệch tâm niệm tự trọng vốn là kim chỉ nam trong cuộc sống của tôi. Hiện nay, hai cô con gái của tôi, bé Su, bé Si đã có lúc lên sân khấu hát với cha mẹ. Trong đó bé Su đang du học tại Mỹ. Rất hiếm khi tiết mục cả nhà cùng hát của gia đình tôi xuất hiện trên sân khấu, nhưng tôi tin sẽ có dịp khi cháu về thăm nhà. Còn việc theo nghề, tôi chưa nói điều gì khi mà con tôi đang nỗ lực học tập theo ý thích riêng của từng cháu. Tôi và anh Triệu đều tự mày mò đến với nghề ca hát, và đi riết rồi thành con đường của mình, tự vượt qua những chông gai để được đứng vào đội hình những người làm nghề đẳng cấp, chứ có qua trường lớp nào. Chỉ hát và đúc kết kinh nghiệm từ nhiều thế hệ đi trước. Do đó, nếu các con tôi theo nghề, thì phải học trường lớp chính quy, phải được nghề hát nhào nặn nhiều, mà thời này thì bạn thấy rồi, công nghệ hát đĩa MD, tất cả nhờ vào cái đĩa. Thì lấy đâu ra sự đào luyện cần thiết. Xem lại những đĩa tư liệu quay hình chương trình ca nhạc mà chúng tôi đã từng hát tại Nhà hát Hòa Bình cách đây 25 năm, lúc đó ban nhạc chơi máu lửa, ca sĩ hát thật hay. Tự hào làm sao khoảnh khắc của mỗi bài hát. Những ngày tập chương trình “Dạ tiệc Vân”, chỉ mới hát vài câu của những bài hát mà tôi đã từng nâng niu, yêu mến, tôi không cầm được nước mắt”.

Hát thật hay, sống tử tế…

Trả lời câu hỏi phải chăng sau 3 năm, live show Cẩm Vân – Khắc Triệu sẽ  được tổ chức hoành tráng trong thời gian tới? Ca sĩ Cẩm Vân nói: “Tôi không cho chương trình cách đây 3 năm là bước đệm, mà trên thực tế đó là một đêm đầy kỷ niệm của nghề. Chúng tôi có hứa sẽ thực hiện tại Nhà hát TP.Hồ Chí Minh một live show nữa, nhưng vẫn phải chờ vào mối duyên lành. Tôi ghét sự hoành tráng lắm, cái gì nho nhỏ, ấm cúng là thuộc về tôi, do đó nói trước tính hoành tráng, quy mô sao tôi ngại mình khác mình, sống khoe mẽ, kệch cỡm mà thiếu cái hậu trong cuộc sống, tôi rất sợ điều này. Tôi quen lối sống có trước, có sau, mỗi đoạn đường đi qua đều nhớ đến những cộng sự đã giúp mình. Và điều này đã là duyên lành trong đời tôi. Tôi còn có nhiều khán giả trẻ thương mến, sưu tầm từng bài báo, từng tin ngắn trên các báo, sau một năm dán thật đẹp vào album gửi tặng tôi. Đó là những “hoa hồng” có hồn, bền bỉ nở trong tôi, cho tôi sức sống để tiếp tục hát. Sống có hậu như bạn nói hay sống để truyền đạt niềm ham sống cho nhau, luôn là tâm niệm trong tôi. Duyên lành hôm nay là có Dạ tiệc Vân, để 35 năm, 40 năm chặng đường tôi đi, biết đâu sẽ có nhiều chương trình Dạ tiệc nữa.

 Tôi trải lòng đón nhận những góp ý, động viên kể cả những tranh luận gay gắt về nghề hát, về phong cách của mình cốt cũng vì mối duyên lành với công chúng. Trung thành với con đường đó không phải là chuyện dễ. Tôi vẫn tiếp tục đi và hái những bông hoa cho đời mình nhờ vào tình cảm của khán giả, bạn bè và gia đình. Hạnh phúc lắm khi tôi có được sự trợ giúp đáng quý đó. Tôi biết ơn tất cả và biến sự trả ơn bằng cách hát thật hay, sống tử tế và điều chỉnh bản thân mình mỗi ngày, đó là cái hậu cần thiết để tiếp tục trải lòng mình”.

Hoàng Thuận

* Một câu hỏi rất cũ mà nhiều Phóng viên đã từng hỏi Ca sĩ Cẩm Vân? Vì sao, chị không… làm đơn xin xét duyệt danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú?

Ca sĩ Cẩm Vân: Tôi tự trọng với nghề và bảo chứng điều đó đến cuối đời là đã có được danh hiệu do công chúng trao tặng. Tôi trân trọng danh hiệu đó hơn.

P.V