World Cup 2026 kỳ lạ nhất lịch sử, "yếu" nhất nhưng vẫn hấp dẫn nhất vì sao?

Đã là vũ hội bóng đá toàn cầu, dĩ nhiên phải có rất nhiều điều đáng chờ xem. Nhưng đây là hai câu hỏi lớn, duy nhất chỉ xuất hiện ở World Cup 2026. Một là: rút cuộc những “thương hiệu bền vững” như Cristiano Ronaldo, Lionel Messi, Luka Modric có sụp đổ dưới gánh nặng tuổi tác? Hai là: liệu sẽ xuất hiện ông vua mới đủ tầm để thách thức các tượng đài vĩ đại nhất lịch sử trong World Cup như Pele và Diego Maradona?

Có quá nhiều, hoặc không có ứng cử viên vô địch rõ ràng

Ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh World Cup 2026 sẽ chính thức diễn ra vào ngày 11/6 tới. Lần đầu tiên, Bồ Đào Nha được liệt vào hàng ngũ ứng cử viên vô địch World Cup. Đội bóng của Cristiano Ronaldo hiện được đánh giá là ứng cử viên số 4 – dưới Tây Ban Nha, Pháp, Anh và trên Argentina, Brazil, Đức, Hà Lan.

World Cup 2026 sắp bắt đầu với hàng loạt ứng viên vô địch

Sự hiện diện của Bồ Đào Nha trong hàng ngũ ứng cử viên vô địch là chi tiết điển hình cho thấy tình trạng “cào bằng” trong hàng ngũ các đội đỉnh cao. Argentina là đội ĐKVĐ, nhưng họ bị đánh giá thấp hơn cả đội bóng xưa nay chưa từng xuất hiện trong trận chung kết World Cup. Chưa bao giờ Brazil – đội bóng nổi tiếng và thành công nhất trong lịch sử World Cup – bị xếp vào tận vị trí ứng viên số 6 như hiện nay.

Nhìn lại toàn bộ lịch sử World Cup thì Ý và Đức là hai nền bóng đá lớn, chỉ đứng ngay sau Brazil. Bây giờ, Ý thậm chí không được góp mặt, còn Đức bị xếp dưới cả Brazil. Trừ Tây Ban Nha và Pháp, tất cả các cường quốc khác trong bản đồ World Cup đều đã suy yếu so với danh tiếng của chính họ.

Đặc điểm vừa nêu làm cho cuộc đua giành chức vô địch World Cup 2026 trở nên cân bằng một cách lạ thường. Gần chục “ông lớn” đều có hy vọng, gần như ngang nhau, trước vạch xuất phát. Xin được nói thêm: thứ tự 8 ứng cử viên vô địch nêu trên dựa vào biểu giá cá cược ở thời điểm 3 ngày trước lúc World Cup khai mạc, tại những nơi mà việc cá cược World Cup là hợp pháp.

Thứ tự ấy dĩ nhiên chỉ có giá trị tham khảo. Và mức độ hy vọng giữa 8 đội được đánh giá cao nhất thật ra chỉ là rất nhỏ. Có hai cách nói: World Cup này có quá nhiều ứng cử viên vô địch, hoặc World Cup này coi như không có ứng cử viên vô địch rõ ràng.

Nếu phải dự đoán đội vô địch World Cup 2026, có lẽ nên dùng phương pháp loại suy.

Lionel Messi ngay thời điểm này dĩ nhiên không thể sánh với chính anh hồi 4 năm trước. Toàn đội Argentina nhìn chung cũng như vậy, khi HLV Lionel Scaloni giữ lại đến 17 cầu thủ trong danh sách vô địch World Cup 2022 (mỗi người già đi 4 tuổi). Từ năm 1962 đến nay, chưa có đội nào bảo vệ được ngôi vô địch World Cup.

Trong suốt lịch sử, chưa có đội nào vô địch World Cup dưới sự dẫn dắt của một HLV nước ngoài. Điều này có nghĩa là lịch sử đang chống lại Anh, Brazil, Bồ Đào Nha. Lịch sử cũng chống lại đội tuyển Pháp của HLV Didier Deschamps.

Trừ giai đoạn sơ khai (thập niên 1930), chưa có HLV nào lên ngôi vô địch World Cup 2 lần. Hà Lan chưa bao giờ vô địch World Cup. Đức thì không qua nổi vòng bảng trong suốt 2 kỳ World Cup gần đây, lực lượng hiện đang “yếu đều” ở khắp mọi tuyến.

Cuối cùng, chỉ còn mỗi Tây Ban Nha, và đấy chính là lý do vì sao đội này được xem là ứng cử viên số 1. Chẳng qua, không có lý do nào để nói Tây Ban Nha không thể vô địch!

Đây là kỳ World Cup “già” nhất lịch sử

Chưa bao giờ đấu trường World Cup… già như hiện nay. Trong danh sách các đội, có 7 cầu thủ đang ở tuổi 40 trở lên, bằng với tổng số cầu thủ ở độ tuổi này trong toàn bộ 22 kỳ World Cup trước cộng lại.

World Cup 2026 có nhiều cầu thủ trên 40 tuổi nhất

Vấn đề không chỉ nằm ở con số. Trước đây, các thủ môn Faryd Mondragon (Colombia, tại World Cup 2014) hoặc Essam El Hadary (Ai Cập, tại World Cup 2018) được ra sân thi đấu hoàn toàn chỉ vì mục đích lập kỷ lục về tuổi tác.

Họ chỉ được xuất hiện trong hoàn cảnh trận đấu đã trở nên vô nghĩa. Roger Milla, tại World Cup 1994, là cầu thủ ở tuổi 40 trở lên duy nhất không phải là thủ môn. Ông cũng chỉ được ra sân trong hoàn cảnh Cameroon coi như không còn hy vọng tranh chấp.

Bây giờ, các “ông lão 40 trở lên” như Cristiano Ronaldo (Bồ Đào Nha), Luka Modric (Croatia), Edin Dzeko (Bosnia) đều là ngôi sao tấn công nức tiếng. Họ đều được xem là nhân vật tối quan trọng trong đội của mình, chứ không tham dự World Cup chỉ để hướng đến các kỷ lục về tuổi tác.

Tuổi 40 trở lên chỉ là một cột mốc cụ thể. Nhìn chung, sự thành bại của rất nhiều đội bóng tại World Cup này sẽ được quyết định bởi lão tướng kỳ cựu nhất trong đội. Argentina trông mong vào Lionel Messi, lão tướng sẽ tròn 39 tuổi trong thời gian diễn ra World Cup. Saudi Arabia vẫn đang trông cậy vào Salem Al-Dwasari, 34 tuổi, người đã ghi bàn quyết định thắng Argentina tại World Cup 2022. Thủ quân đội Mỹ là Tim Ream, 38 tuổi. Son Heung-min, sắp tròn 34, vẫn là ngôi sao số 1 của Hàn Quốc…

Tính chuyên nghiệp và sự trợ giúp của khoa học kỹ thuật là các nguyên nhân hàng đầu làm tăng độ tuổi của cầu thủ chuyên nghiệp trong thời hiện đại. Ngoài ra còn có vấn đề chuyên môn nữa. Bóng đá bây giờ không chỉ là chạy và sút hùng hục như hàng chục năm trước. Bóng đá bây giờ có tính triết lý rất cao, với các hệ thống chiến thuật được vận hành nhuần nhuyễn. Sức vóc, tốc độ dĩ nhiên đều quan trọng, nhưng không còn là yếu tố quyết định.

Trong bóng đá thời nay, tuổi tác chỉ còn là con số. Các giá trị lớn như Ronaldo, Messi, Modric trở nên bền vững với thời gian là vì tài năng của họ không bị chi phối hoàn toàn bởi vấn đề thể lực.

Sự trùng hợp ngẫu nhiên: đặc điểm “già” của World Cup 2026 còn được thể hiện bởi sự góp mặt của Dick Advocaat – HLV lớn tuổi nhất trong lịch sử World Cup. Ở tuổi 78 (sắp tròn 79), Advocaat dẫn dắt Curacao – đội bóng “trẻ” nhất (mới gia nhập FIFA và đá trận quốc tế đầu tiên cách đây 15 năm) và nhỏ nhất (diện tích Curacao là 444km vuông, dân số 150.000 người) – tại World Cup này.

Vua mới sẽ lại xuất hiện?

Ở đây, chúng ta đang nói về một ông vua trong cả lịch sử World Cup, chứ dĩ nhiên kỳ World Cup nào cũng có đội bóng đăng quang. Và ở đây, chúng ta đang nói về kỳ World Cup chuẩn bị khai mạc tại SVĐ Estadio Azteca huyền thoại, cho dù nhà vô địch World Cup 2026 sẽ đăng quang tại SVĐ MetLife ở Rutherford (Mỹ).

Azteca sẽ là SVĐ đầu tiên trong lịch sử bóng đá 3 lần tổ chức trận khai mạc World Cup. Đấy là nơi mà hai tượng đài vĩ đại Pele và Diego Maradona đã nâng cao chiếc cúp vô địch thế giới. Đã có lần lượt 22 đội vô địch World Cup xưa nay. Nhưng chắc chắn một điều: không ai tiếp cận được với hào quang tại Estadio Azteca của Pele và Maradona.

Khi Pele nâng cao chiếc cúp vô địch World Cup 1970 tại sân Azteca, thì đấy không phải là nhà vô địch bình thường. Cụm từ “vua bóng đá” được khai sinh từ đó. Đến khi Maradona nâng cao chiếc cúp vô địch World Cup 1986, cũng tại sân Azteca, thì lại là lần đầu tiên cụm từ “vua bóng đá” bị đặt vào vòng tranh luận: Maradona hay Pele mới thật sự là vua?

Bây giờ, Lamine Yamal chỉ đang ở tuổi 18, chuẩn bị bước vào kỳ World Cup đầu tiên trong đời. Dù Tây Ban Nha vô địch, với Yamal tỏa sáng, thì bấy nhiêu chưa phải là đủ để đe dọa các tượng đài Pele, Maradona. Nhưng đấy sẽ là bệ phóng tuyệt vời để giới hâm mộ Yamal tin chắc: anh đã có bước khởi đầu quá hoàn hảo, để hướng tới cái ngày thật sự hạ bệ cả hai tượng đài lớn nhất và trở thành ông vua duy nhất trong lịch sử World Cup.

Một kỳ World Cup gắn với cái tên Estadio Azteca thì luôn giới thiệu một tượng đài mới mà cả thế giới chưa từng được thấy trước đó. Đã hai lần như vậy, và đây có lẽ là chi tiết đáng chờ xem nhất tại World Cup này. Hào quang đến rồi lại đi. Chu kỳ thành công ghé đến đội này rồi lại chuyển sang đội khác, theo dòng trôi lịch sử. Một ngôi sao sáng đọng mãi trong tâm trí của giới hâm mộ toàn cầu, qua bao thế hệ, mới là giá trị trường tồn. Và xem ra, Lamine Yamal của đội tuyển Tây Ban Nha là ngôi sao đang có nhiều hy vọng nhất trong vấn đề này.

Ronaldo hoặc Messi? Cũng có thể, dù là hơi khó. Dĩ nhiên, nếu Ronaldo (ở tuổi 41) mà góp công đem về cho Bồ Đào Nha danh hiệu vô địch World Cup lần đầu đầu tiên trong lịch sử nước này, hoặc nếu Messi (ở tuổi 39) mà cùng đồng đội Argentina bảo vệ được ngôi vô địch, thì họ sẽ được xem là cầu thủ vĩ đại nhất xưa nay. Âu cũng là chỗ tương phản thú vị, khi hào quang lịch sử đang mời gọi các ngôi sao ở hai thái cực trái ngược: rất già và rất trẻ. Hãy xem ai sẽ thành công.