Tháp Bà PoNagar – Nha Trang

    Khu Di tích Tháp Bà PoNagar (Tháp Thiên Y Thánh Mẫu) nằm trên đỉnh ngọn đồi đá hoa cương cao khoảng 50 mét so với mực nước biển, bên tả ngạn sông Cái, làng Cù Lao, Phường Vĩnh Phước cách trung tâm thành phố Nha Trang khoảng 2 km về phía Bắc. Tháp PoNagar – Tháp Bà là ngọn tháp lớn nhất, cao 23 mét, thờ Nữ vương Po Ina Nagar (hay còn gọi là Bà Đen, nguời Việt thường gọi là Thiên Y Thánh Mẫu Ana). Quần thể ngôi đền tháp này được xây dựng trong thời kỳ cường thịnh của Vương quốc Chăm pa cổ (khoảng Thế Kỷ VIII – XIII).

    Các hiện vật được trưng bày và giới thiệu tại khu đền tháp

    Tổng thể ngôi đền tháp mang đậm nét độc đáo của nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc Chăm

    Tổng thể khu di tích nằm trên 3 cao độ, thấp nhất ngang với mặt đất là cổng vào (xưa kia có ngôi tháp cổng); từ đây có những bậc cấp bằng đá dẫn lên Bình đài, nơi dành cho khách hành hương nghỉ ngơi, chuẩn bị lễ vật; tại đây gồm 4 hàng cột bát giác (10 cột lớn và 12 cột nhỏ) chạy song song 2 bên lối dẫn lên khu đền tháp.

    Trên cùng là khu đền tháp gồm: Tháp Bà, Tháp mái, Tháp thờ Thần Siva, và Tháp thờ Thần Ganesa. Các ngọn tháp được xây bằng gạch nung mang đậm đường nét kiến trúc Chăm. Cao lớn nhất là tháp Bà Ponagar, tổng thể tháp gồm 4 tầng, mỗi tầng đều có cửa, tượng thần và hình thú bằng đá điêu khắc tinh xảo thể hiện các chủ đề khác nhau theo đạo Bà-la-môn. Trên đỉnh tháp là tượng Thần Shiva cưỡi Bò thần Nandin. Bên trong tháp thờ Nữ vương PoNagar (cao 2,6m), được tạc bằng đá hoa cương tĩnh tọa trên tòa sen, lưng tựa vào phiến đá lớn hình lá bồ đề.

    Những bậc cấp rêu phong in đậm dấu thời gian cách đây hơn 10 thế kỷ dẫn lên khu đền tháp

    Ngôi tháp Bà – thờ Nữ vương Po Ina Nagar (hay còn gọi là Bà Đen, nguời Việt thường gọi là Thiên Y Thánh Mẫu Ana)

    Hàng năm Lễ hội Vía Bà diễn ra từ ngày 20 đến 23/3 Âm lịch, Tháp Bà Ponagar đón hàng vạn du khách về hành hương cũng như người dân quanh vùng về dự. Những ngày này, xen kẽ giữa các lễ chính là những hoạt động tôn giáo và tín ngưỡng dân gian (như đọc kinh cầu an của các nhà sư, tục xin xăm Bà của những người dân) và biểu diễn múa lân, hát bội… Đặc biệt, là Múa bóng, đây là loại hình văn hóa độc đáo nhất trong Lễ hội Vía Bà của đồng bào Chăm; các vũ công với vũ điệu nhịp nhàng bên tiếng khèn Saranai, trống ghi-năng vui nhộn đã làm say đắm bao du khách.

    Tháp thờ Thần Ganesa (bên trái) và tháp thờ Thần Siva (phía sau là tháp Bà)