KHÁM PHÁ 10 MÓN NGON DÂN DÃ ĐẬM CHẤT MIỀN TÂY

    Tây Nam bộ – vùng sông nước miệt vườn với những ruộng lúa bạt ngàn, cây trái trù phú cùng những con người bình dị. Đặc biệt, những món ăn dân dã thường ngày của người miền Tây như: canh chua cá kho, mắm kho, bánh xèo, hủ tiếu… không chỉ ngon, lạ miệng mà nó còn mang hương vị đặc trưng của vùng đất phương Nam.

    Canh chua cá kho

    Canh chua, cá kho và cơm trắng là món ăn không thể thiếu trong bữa cơm gia đình của người miền Tây. Canh chua phải ăn với cá kho, mà phải là cá kho tộ nữa thì mới đúng điệu. Vị chua thanh thanh xen lẫn vị ngọt béo của cá, vị mằn mặn của nước mắm tạo nên hương vị rất riêng cho món ăn này.

    Không chỉ là sự hội tụ đầy đủ các vị chua, ngọt, mặn… nồi canh chua của người miền Tây còn là sự hội tụ của màu sắc. Màu xanh của rau muống, đậu bắp; màu đỏ tươi của cà chua, ớt khoanh; màu vàng của khóm, bông điên điển; màu trắng của giá, bạc hà… Tất cả hòa quyện cùng với các loại rau thơm, lá húng quế, ngò gai, ngò om tạo nên vị ngon khó cưỡng, đồng thời thể hiện sự trù phú của vùng đất và tính hào phóng của người phương Nam.

    Mắm kho

    Mắm kho có lẽ là món mắm đặc sắc nhất trong hàng trăm thứ mắm của người miền Tây. Hương thơm đặc trưng cùng với vị đậm đà sẽ khiến thực khách luôn nhớ về vùng đất miền sông nước.

    Nồi mắm kho của người miền Tây cũng rất phong phú với thịt heo, các loại cá cùng với cà nâu, đậu bắp, khổ qua… và các loại rau sống, rau đắng, bông súng ăn kèm, đủ vị chát, chua, cay, mặn, ngọt… Đây là những thứ rau mà người miền Tây có thể tìm thấy ngay ở vườn nhà, bên bờ ruộng, dưới ao… Mắm kho cũng là một trong những món ăn thường nhật, món chủ lực trong mâm cơm của người Nam bộ.

    Bánh xèo miền Tây

    Món ăn dân dã này thường được người miền Tây mang ra đãi khách, trong những dịp đám tiệc, sum họp gia đình, hay những lúc nông nhàn… Cách làm bánh xèo đôi khi có những khác biệt ở từng địa phương nhưng quan trọng nhất là bột bánh xèo. Bánh xèo chủ yếu được làm từ bột gạo, pha thêm ít bột nghệ cho có màu vàng rượm, một ít nước cốt dừa cho béo cùng với hành lá xắt nhuyễn và các loại gia vị nêm nếm vừa ăn.

    Món bánh xèo được ăn kèm với nhiều loại rau sống, cải xanh, các loại lá non hái trong vườn… cùng với nước mắm tỏi ớt pha chua ngọt, tạo nên hương vị thơm ngon mang những đặc trưng của văn hóa ẩm thực dân gian Nam bộ.

    Hủ tiếu

    Đây là món ăn người miền Tây hay ăn vào buổi sáng hoặc đêm khuya, là món ăn khá đặc trưng, tương tự như món phở của người Hà Nội. Hai thứ làm món hủ tiếu ngon là bánh hủ tiếu và nước dùng. Sợi hủ tiếu phải dẻo thơm, chín mềm và không bở, ăn dai dai và không có mùi chua. Nước dùng phải thơm và có vị ngọt của thịt, xương ống, tôm khô… và phải đậm đà theo đúng khẩu vị của người miền Tây.

    Ở phương Nam có rất nhiều loại hủ tiếu khác nhau, chẳng hạn: Hủ tiếu Nam Vang, hủ tiếu mực, hủ tiếu gõ, hủ tiếu sa tế, hủ tiếu cá… Đặc biệt là hủ tiếu Mỹ Tho và hủ tiếu Sa Đéc là hai địa phương có món hủ tiếu ngon nổi tiếng mà bạn nhất định phải ăn thử khi đến miền Tây.

    Cá lóc nướng

    Cá lóc nướng trui có lẽ đã phổ biến từ thời mới khẩn hoang vùng đất Nam bộ, nên trong phần lớn cuộc cúng kiến của người miền Tây, nhất là lễ cúng việc lề không thể thiếu món ăn này.

    Đây là món ăn có cách chế biến hết sức đơn giản. Cá dưới mương, dưới bờ ruộng cứ bắt lên, dùng thân cây xiên dọc thân cá rồi đem nướng trên lửa rơm. Khi cá dậy lên mùi thơm là cá đã chín. Khi ấy chỉ cần cạo lớp vỏ đen ra thì lớp thịt cá trắng phau, thơm lừng lộ ra. Cá lóc nướng trui mà cuộn bánh tráng cùng các loại rau trong vườn, chấm với nước mắm hay mắm nêm đều ngon.

    Lẩu cá kèo

    Cá kèo là loài cá khá phổ biến ở miền Tây Nam bộ, là loài cá có thịt ngon, vị béo béo và giá trị dinh dưỡng cao nên được rất nhiều người ưa chuộng. Ngoài món cá kèo kho tiêu, cá kèo nướng, khô cá kèo thì lẩu cá kèo là món ăn không thể bỏ qua khi đến miền Tây.

    Hương thơm đậm đà cùng với vị ngon của món ăn dân dã này đã cuốn hút không ít thực khách. Và dĩ nhiên món lẩu cá kèo không thể thiếu các vị rau như: rau nhút, rau muống, lá vang, giá, bắp chuối, rau đắng và các loại rau thơm như ngò, tía tô… vừa giúp món ăn thêm đẹp mắt, vừa tăng vị, vừa trung hòa giữa các nguyên liệu trong món lẩu.

    Cháo cá rau đắng

    Đây cũng là một món ăn ngon dân dã, có cách chế biến vô cùng đơn giản nhưng lại khiến người ăn phải xuýt xoa. Vị béo của cá lóc hòa quyện với mùi gạo rang thơm lừng, vị nhẫn nhẫn khó quên của rau đắng, và vị cay của chén nước mắm ớt sẽ thật đậm đà, khó quên.

    Ăn cháo cá thì phần đầu và ruột cá mới là ngon nhất, phải là cá đồng nữa thì mới đúng điệu. Rau đắng đất là thứ đặc sản của miền Tây với vị đắng tê đầu lưỡi nhưng lại có hậu ngọt, ăn vào một miếng tưởng như cảm nhận hết được những đắng ngọt của cuộc đời.

    Cá thòi lòi nướng

    Đây là món ngon không thể bỏ qua khi đến với vùng đất mũi Cà Mau. Thòi lòi có thể nấu cháo, kho khô, nấu canh chua, kho khóm, chưng… nhưng nhiều người cho rằng đem nướng muối ớt ngon nhất.

    Đây được gọi là loài cá kỳ lạ bởi cá thòi lòi có thể bò, chạy, nhảy trên cạn và bơi dưới nước. Thịt cá thơm ngon, không có mùi tanh nên được rất nhiều người ưa chuộng. Chỉ cần để cá tươi trên bếp than hồng, ít phút sau chúng ta đã có món cá thòi lòi thơm ngon béo ngậy chấm với nước mắm me, muối tiêu chanh, hay nước mắm tỏi ớt đều ngon khó cưỡng.

    Chuột đồng

    Món ăn có lẽ hơi đáng sợ với một số người, nhưng đây chính là một đặc sản mang hương vị của sông nước miền Tây, ai đã ăn một lần sẽ rất khó quên.

    Hai loại chuột phổ biến là chuột cơm và chuột cống nhum. Chúng chủ yếu ăn lúa gạo và các loại hoa màu theo các vụ mùa ở miền Tây. Chuột được chế biến thành nhiều món ngon như: chuột nướng, chuột hấp cơm mẻ, chuột khìa, chuột xào lăn, hay bầm nhuyễn xào với lá cách… Thưởng thức đặc sản này bên đồng chiều lộng gió, cùng với vài ly đế và mấy làn vọng cổ, đó là thú vui bình dị của những người phương Nam sau những giờ lao động mệt nhọc.

    Canh kiểm

    Trong các món canh của người Nam bộ thì canh kiểm là món độc đáo hơn hết, và thường được người miền Tây chế biến vào những ngày chay tịnh. Món ăn là sự kết hợp của rất nhiều loại rau củ như: khoai lang, chuối, bí đỏ, mít, khoai môn… trong vị ngọt ngon và béo ngậy của nước cốt dừa. Đây là món ăn vô cùng đặc biệt bởi nó vừa giống chè, vừa giống món canh, vừa có thể làm món khai vị, vừa có thể làm món chính, thậm chí món tráng miệng đều ngon. Vị ngọt lịm của chuối xiêm, vị bùi của khoai lang, khoai môn, bí đỏ hòa quyện cùng nước cốt dừa béo ngậy đọng nơi đầu lưỡi, là “món ăn thương nhớ” của những người con miền Tây xa xứ.

    Bài và ảnh: Lê Văn